MỞ ĐẦU

1. Lý do lựa chọn đề tài

Trong dòng chảy của lịch sử văn học nước nhà, phong trào Thơ mới nổi lên như một hiện tượng văn học độc đáo với nhiều đóng góp quý báu, làm thành cuộc “cỏch mạng” cho cả một nền thơ. Khi bàn đến Thơ mới, các nhà nghiên cứu thường biết đến Phan Khôi - vị tướng quân hăng hái lần đầu tiên xướng lá cờ có tên Tình già để tiến công vào thành trì thơ cũ, họ cũng biết tới Thế Lữ như “vầng sao đột hiện ánh sáng chói khắp cả trời thơ Việt Nam”, vị chủ soái đã dựng thành nền Thơ mới độ nú vừa ra đời. Nhưng trong lòng độc giả yêu thơ nói chung, Xuân Diệu là một cái tên mà khi nhắc đến Thơ mới người ta không khi nào quên nhắc tới. Với một khối lượng sáng tác lớn và một chất lượng sáng tác hầu như đã thâu tóm được hết những tinh hoa của nền Thơ mới, Xuân Diệu không chỉ là một thành viên tích cực mà còn là linh hồn của cả một trào lưu thơ, châu tuần quanh đó là nhiều phong cách thơ khác, Xuân Diệu hoàn toàn xứng đáng với vai trò là “nhà thơ đại biểu đầy đủ nhất cho thời đại”(Hoài Thanh)[47;71]. Nghiên cứu về Xuân Diệu, do đó không chỉ góp phần làm sáng rõ những vấn đề về một phong cách thơ tiêu biểu, một thế giới thơ đa dạng, mà còn soi chiếu được nhiều hiện tượng văn học khác.

Từ độ chàng trai trẻ họ Ngô trình làng Thơ Thơ, Thế Lữ đã dự cảm về sự xuất hiện của một tài thơ, rồi Gửi hương cho gió ra đời như một sự khẳng định. Cũng từ bấy đến nay, ngót ba phần tư thế kỷ, Thơ mới nói chung và thơ Xuân Diệu nói riêng là một mảnh đất màu mỡ đã không ít người cày xới. Nhưng ai dỏm chắc rằng Xuân Diệu đã được tìm hiểu thấu đáo tới mức không còn bật ra được vấn đề gì mới mẻ? Ai dỏm khẳng định đề tài về Xuân Diệu đã là mảng đề tài xưa cũ? Mạnh dạn suy nghĩ theo hướng đó, chúng tôi chọn đề tài “Nhạc điệu trong thơ Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám