LỜI MỞ ĐẦU

Có thể nói rằng gạo là một hàng hóa thực phẩm quan trọng nhất, là khẩu phần ăn chính trong hơn một nửa dân số, đặc biệt là những nước nghèo và là một trong năm lượng calo chính được tiêu dung trên toàn cầu. Trong khi đó gạo cũng chính là một mặt hàng được trợ cấp và bảo hộ bởi sự can thiệp của chính phủ nhiều nhất.

Mức thuế suất đánh vào gạo nhập khẩu trên thế giới trung bình là 43% theo World Bank. Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế thế giới ước tính: các khoản trợ cấp chính phủ và hang rào thương mại đã cung cấp hơn 3/4 thu nhập của những người nông dân xét một cách tổng thể tại các nước thành viên OECD. Những người tiêu dung ở các nước có thị trường gạo được bảo hộ đã phải trả một giá cao gấp 4 lần so với giá gạo trên thế giới, từ đó đã làm giảm mức sống của người tiêu dung. Ở những nước giàu có hơn thì những người đóng thuế phải đóng thêm hang tỉ đôla để trợ cấp cho những người nông dân và hơn nữa là sự bóp méo thị trường gạo thế giới bởi các trợ cấp xuất khẩu. Hàng chục triệu người nông dân ở những nước nghèo thấy khó khăn để đưa gia đình ra khỏi cảnh nghèo đói bởi sự can thiệp của các chính sách ở các nước khác khiến cho giá gạo đang trở nên thấp hơn và không ổn định.

Chính sách gạo của Mỹ không phải là một ngoại lệ. Tuy luôn kêu gọi các quốc gia trên thế giới gỡ bỏ rào cản thương mại nhưng xem xét kỹ hơn, nhóm chúng em nhận thấy mặt hàng gạo nói riêng và nông sản của Mỹ nói chung lại được trợ cấp theo một hệ thống vô cùng tinh vi và không công bằng. Ngoài việc đánh thuế vào gạo nhập khẩu, chính phủ Mỹ đã trợ cấp sản xuất gạo trong nước thông qua ba chương trình trợ cấp chủ yếu: thanh toán trực tiếp, trợ cấp không theo định kỳ, và cung cấp các khoản cho vay bán hàng kết hợp với các biện pháp khuyến khích xuất khẩu. Cảm thấy hấp dẫn trước vấn đề này cũng như các tác động của những biện pháp trợ cấp này lên các nước xuất khẩu gạo khác trên thế giới và cả ngành nông nghiệp của Mỹ, nhóm chúng em quyết định chọn đề tài nghiên cứu là “Chính sách khuyến khích xuất khẩu gạo của Mỹ”.

Do hạn chế về tầm hiểu biết cũng như nguồn tài liệu (phần lớn nguồn tài liệu tham khảo bằng tiếng Anh), bài nghiên cứu của chúng em khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng em mong cô góp ý, giúp đỡ để bài của chúng em được hoàn thiện hơn.

Chúng em xin chân thành cám ơn cô!

Nhóm đề tài

KẾT LUẬN

Hiện nay, hầu như không còn ai hoài nghi với thực tế rằng tự do hoá thương mại đóng vai trò trọng yếu trong việc thúc đẩy hoà bình và thịnh vượng chung trên thế giới.Tuy vậy, tự do hoá thương mại đa phương trong khuôn khổ WTO hiện đang tiến những bước rất chật vật. Một trong những trở ngại chính đó là sự bế tắc về các thoả thuận đa phương trong lĩnh vực nông nghiệp tại vòng đàm phán Doha, do chính sách bảo hộ và can thiệp của các nước phát triển. Đứng đầu là Mỹ với khoản trợ cấp hàng năm khổng lồ cho nông nghiệp,mà đặc biệt là mặt hàng gạo, làm méo mó và biến dạng thương mại quốc tế, tạo ra một sân chơi không bình đẳng.Trong khi ra sức kêu gọi các nước mở cửa hơn nữa thị trường thì Mỹ vẫn duy trì chính sách trợ cấp nặng nề, gây ảnh hưởng tiêu cực tới cuộc sống và nghề nghiệp của nông dân trồng lúa ở các nước nghèo.

Trong khuôn khổ bài tiểu luận, chúng tôi đã gửi đến các bạn một cái nhìn tổng quan về chính sách trợ cấp gạo của Mỹ, những tác động, ảnh hưởng của nó và đưa ra một số đánh giá, nhận định trên các góc độ khác nhau. Tuy nhiên do sự hạn chế về tư liệu và kiến thức thực tế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp quý báu của cô giáo và các bạn để giúp hoàn chỉnh đề tài.

Xin chân thành cảm ơn!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Giáo trình kinh tế ngoại thương – NXB Lao Động Xã Hội – Hà Nội 2006.

2. Slide bài giảng của cô giáo bộ môn.

3. http://www.fas.usda.gov/

4. “Ripe for Reform Six Good Reasons to Reduce U.S.Farm Subsidies and Trade Barriers” by Daniel Griswold, Stephen Slivinski, and Christopher Preble.

5. CRS Report for Congress – Order Code RS22187

“U.S. Agricultural Policy Response to WTO Cotton Decision” by Randy Schnepf, specialist in Agricultural Policy

6. CRS Report for Congress – Order Code RS33853

“ U.S. – Canada WTO Corn Trade Dispute” by Randy Schnepf, specialist in Agricultural Policy

7. “Conflicts between U.S. Farm Policies and WTO Obligations” by Daniel A. Sumner

8. CRS Report for Congress – Order Code RS33697

“Potential Challenges to U.S. Farm Subsidies in the WTO” by Randy Schnepf and Jasper Womach, Specialists in Agricultural Policy

9. “Grain Drain – The Hidden Cost of U.S. Rice Subsidies” by Deniel Griswold.

10. “ U.S. Farm Policy and WTO Compliance” by Daniel A. Sumner

11. Website Luật Việt: http://210.245.87.59:1082/vi-VN/Home/vietnam_wto.aspx

12. “U.S. Farm Policy and the World Trade Organization: How do they match up?” by Chad E. Hart and Bruce A. Babcock

13. “Export Subsidies and WTO Trade Negotiations on Agricutural: Issues and Suggestions for New Rules” by Harry de Gorter, Merlinda Ingco, Lilian Ruiz

MỤC LỤC

Lời mở đầu 1

Phần 1: Sơ lược về chính sách trợ cấp gạo của Hoa Kỳ 3

1.1 Tình hình xuất khẩu gạo của Mĩ 3

1.2 Chính sách xuất khẩu gạo của Mỹ 3

1.2.1. Thanh toán trực tiếp (Direct payment) 4

1.2.2. Trợ cấp không theo chu kỳ (Counter – cyclical Payments) 8

1.2.3. Các khoản hỗ trợ cho vay nông nghiệp (Marketing Loan Assistance) 10

1.2.4. Trợ cấp xuất khẩu 14

Phần 2: Tác động của chính sách trợ cấp xuất khẩu gạo của Mỹ 22

2.1. Tác động nội địa 22

2.1.1 Bù đắp chi phí sản xuất trong nước 22

2.1.2 Góp phần vào thu nhập của nông dân Mỹ 23

2.1.3 Gánh nặng cho người nộp thuế 24

2.1.4 Gánh nặng cho ngân sách 26

2.1.5 Phân bổ nguồn lực kinh tế không hiệu quả 26

2.1.6 Bất lợi cho người tiêu dùng 27

2.3 Tác động đối với thế giới 28

2.2.1 Chính sách trợ cấp gạo của Mỹ làm giảm giá gạo một cách bất công trên thị trường thế giới, thu hẹp thị trường xuất khẩu của các quốc gia khác và gây khó khăn cho nông dân ở các nước đang phát triển 28

2.2.2 Chính sách trợ cấp gạo nói riêng và trợ cấp nông sản nói chung của Mỹ làm chậm vòng đàm phán Doha 28

Phần 3: Sự cần thiết phải thay đổi chính sách trợ cấp xuất khẩu gạo của Mỹ 34

Kết luận 38

Tài liệu tham khảo 39