Từ khi Lý Công Uẩn dời đô về vùng đất này (1010), cái tên Thăng Long-Hà Nội đã đi vào lịch sử. Thành phố Hà Nội được xem là một trong những thành phố cổ kính của thế giới, với lịch sử gần một nghìn năm tuổi. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Hà Nội đang từng ngày biến đổi trở thành một thành phố văn minh, hiện đại. Trong sự phát triển của đời sống xã hội và diện mạo của thành phố. Một yêu cầu đặt ra là phải tạo được sự hài hòa giữa phát triển đô thị và bản sắc truyền thống của thành phố nghìn năm văn hiến.

Hà Nội là nơi ghi lại đậm nét nhất những dấu ấn của lịch sử. Khác với thành phố Hồ Chí Minh, nơi thu hút khách du lịch bằng sự náo nhiệt và ồn ào của một thành phố công nghiệp hiện đại. Hà Nội hấp dẫn du khách bằng vẻ trầm tĩnh cổ kính. Nói đến Hà Nội, người ta nhớ ngay đến 36 phố phường, với những ngôi nhà hình ống, những mái ngói rêu phong, những bức tường nhuốm màu thời gian… thấp thoáng trên từng góc phố. Tất cả những điều đó tạo nên nét cổ kính duyên dáng của khu phố cổ, tựa như một cô gái chân quê. Nhưng hình như những dấu ấn lịch sử đó đang dần bị tân thời hóa bởi làn sóng phát triển hiện đại. Khu phố cổ hiện nay đang bị đe dọa bởi tính toàn vẹn, do quá trình phát triển kinh tế thị trường. Các hộ kinh tế cá thể đang bung ra sang sửa cửa hàng để kinh doanh, nhằm đạt được lợi ích trước mắt, mà họ quên rằng đang phá hỏng một dấu ấn lịch sử được giữ gìn từ bao đời nay. Cùng với điều này, là sự bùng phát về dân số trong khu vực phố cổ, khiến cho hạ tầng cở sở bị quá tải, dẫn đến tình trạng phố cổ Hà Nội đang từng ngày xuống cấp nghiêm trọng.

Bởi vậy, việc bảo tồn, tôn tạo phố cổ là vấn đề cấp bách, hiện nay nhà nước và chính phủ đã coi khu phố cổ Hà Nội là một tài sản qúy giá nhằm phục vụ phát triển du lịch Thủ đô, nhất là du lịch văn hóa. Hướng tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, vừa qua khu phố cổ Hà Nội đã được công nhận là di sản văn hóa (5/4/2004). Du Lịch là một hình thức tốt nhất để khu phố cổ Hà Nội quảng bá với du khách về sức hấp dẫn của mình, đồng thời cũng là một cơ hội để Hà Nội khẳng định mình với bạn bè năm châu. Điều này đã được khẳng định rõ ràng trong Nghị quyết số 45-CP của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 22/6/1993, có đoạn ghi rõ: “Du lịch là một ngành kinh tế mang tính chất tổng hợp, có tác dụng góp phần tích cực thực hiện chính sách mở cửa, thúc đẩy sự đổi mới và phát triển của nhiều ngành kinh tế khác, tạo công ăn việc làm, mở rộng giao lưu văn hóa và xã hội giữa các vùng trong nước và giữa nước ta với nước ngoài, tạo điều kiện tăng cường tình hữu nghị, hòa bình và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc”.