NGHIÊN CỨU CƠ BẢN

TRONG KHOA HỌC XÃ HỘI - NHÂN VĂN (TRƯỜNG HỢP VIỆT NAM)

Bài viết này gồm hai phần: (I) Bản chất của khoa học xã hội - nhân văn, trong đó bàn về Đặc trưng của KHXH-NV trong so sánh với KHTN-CN và KHXH-NV trong so sánh với KHTN-CN và đạo học và (II) Những vấn đề nảy sinh trong nghiên cứu cơ bản về KHXH-NV (Phân loại khoa học, Định vị khoa học, Quan hệ với đối tượng nghiên cứu, Quan hệ với con người, Đánh giá chất lượng) . Bài này đã trình bày tại Hội thảo bàn về NNCB trong KHXH-NV do hai Đại học Quốc gia tổ chức vào tháng 6-2007, và ở dạng có chỉnh sửa, trình bày tại Hội thảo về lý luận và phương pháp nghiên cứu văn hoá và con người.

DẪN NHẬP

Để bàn về việc nghiên cứu cơ bản trong các khoa học xã hội và nhân văn (KHXH-NV) thì việc đầu tiên là phải xác định được KHXH-NV là gì, bản chất của chúng, các đặc trưng của chúng như thế nào. Trong khi KHXH-NV có những điểm đặc thù rất riêng khiến chúng khác rất xa các khoa học anh em là khoa học tự nhiên và công nghệ (KHTN-CN).

Vậy mà việc này thường hay bị bỏ qua. Đến nay chưa có một công trình nào - kể cả bộ sách mới nhất và toàn diện nhất về Khoa học xã hội trên thế giới do UNESCO xuất bản - tập trung làm sáng tỏ.

Thành ra nhiều nhà quản lý KHXH-NV ở các bộ và các trường đại học đa ngành (phần đông là xuất thân từ các ngành khoa học tự nhiên) không hiểu hết và không hiểu đúng về KHXH-NV. Không chỉ các nhà quản lý, mà ngay cả chính không ít nhà nghiên cứu KHXH-NV cũng hiểu rất lờ mờ về đối tượng nghiên cứu của mình