Tóm tắt. Hiện nay, việc sử dụng phương thức phân quyền đã trở thành phổ biến trong các quốc gia phát triển, dân chủ và pháp quyền và là nguyên tắc của nhà nước pháp quyền. Do đó, để có thêm cách nhìn và góp phần đánh giá rõ vai trò, công dụng của phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước, bài viết bàn luận về phân quyền, phân cấp ở khía cạnh phương pháp luận, khía cạnh pháp lý của nó, mối liên hệ giữa giữa hình thức cấu trúc nhà nước với phân quyền và vấn đề phân cấp ở Việt Nam hiện nay.

Ngày nay các quốc gia trên thế giới có nền dân chủ xã hội phát triển đều áp dụng phương thức phân quyền, tản quyền trong quản lý nhà nước với những mức độ khác nhau. Các phương thức này ngày càng tỏ rõ những ưu thế của nó, không một quốc gia phát triển, dân chủ và pháp quyền nào mà không sử dụng phương thức phân quyền cả chiều ngang, chiều dọc và phân quyền đã trở thành nguyên tắc của nhà nước pháp quyền.*

Trong chính thể cộng hòa, dân chủ và xu hướng xây dựng nhà nước pháp quyền, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta thì việc nghiên cứu về lý thuyết phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước có ý nghĩa lý luận và thực tiễn rất sâu sắc.

Đề có thêm cách nhìn và góp phần đánh giá rõ vai trò, công dụng của phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước, bài viết bàn luận về phân quyền, phân cấp ở khía cạnh phương pháp luận, khía cạnh pháp lý của nó, mối liên hệ giữa giữa hình thức cấu trúc nhà nước với phân quyền và vấn đề phân cấp ở nước ta hiện nay.

1. Phân biệt một số khái niệm tập quyền, tản quyền, ủy quyền, phân quyền

Để hiểu về phân cấp trong quản lý nhà nước trước hết cần phân biệt sự khác nhau giữa một số khái niệm: tập quyền, tản quyền, ủy quyền và phân quyền