LỜI MỞ ĐẦU

“Trong suốt những năm qua, chứng khoán phái sinh trở thành công cụ hết sức hữu hiệu để chuyển giao rủi ro từ những người không sẵn sàng chấp nhận cho những người sẵn sàng chấp nhận nó”, Alan Greenspan - Nguyên Chủ tịch Cục dự trữ liên bang Mỹ.

“Chứng khoán phái sinh là loại vũ khí tài chính có sức huỷ diệt kinh khủng, mang theo những nguy hiểm mà giờ đây - năm 2003 - đang âm ỉ huỷ diệt”, Warrant Buffett.

Vậy đâu là sự thật? Vấn đề này sẽ được giải quyết trong phạm vi đề tài nghiên cứu “ công cụ tài chính phái sinh - Góc nhìn từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu”. Đồng thời, đề tài sẽ giúp chúng ta có cái nhìn khách quan và rõ ràng về vai trò và bản chất thật sự của công cụ phái sinh từ góc độ cuộc khủng hoảng tín dụng thứ cấp hiện nay. Và liệu rằng, nên hay không nên phát triển thị trường các công cụ tài chính phái sinh tại Việt Nam? Cùng một số đề xuất cần thiết nhất cho việc phát triển và ứng dụng công cụ tài chính phái sinh ở Việt Nam.

Do hạn chế về thời gian và kiến thức, nên quá trình làm chuyên đề sẽ không tránh khỏi những sai sót. Kính mong có được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô, ban lãnh đạo công ty để chuyên đề tốt nghiệp của em được hoàn thiện và có ý nghĩa thực tiễn hơn.

TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Những nguồn tín dụng với chi phí thấp và những kỹ thuật tài chính như chứng khoán hoá đã trở nên vô cùng quan trọng cho sự phát triển của thị trường tài chính cũng như sự tăng trưởng kinh tế toàn cầu hiện nay. Với tầm ảnh hưởng mạnh mẽ đó của công cụ phái sinh tới nền kinh tế thì một đề tài nghiên cứu về công cụ phái sinh trong góc nhìn từ cuộc đại khủng hoảng hiện nay là rất cần thiết.

Tuy nhiên, cũng chính từ cuộc khủng hoảng tín dụng tài chính này lại là một tiếng chuông cảnh báo thế giới tài chính và các cơ quan quản lý nhìn lại vai trò của các công cụ này cũng như các biện pháp kiểm soát rủi ro, kiểm soát nội bộ cần thiết trong hệ thống tài chính. Do đó, mục tiêu của đề tài nghiên cứu là nhằm làm rõ vai trò cũng như bản chất thực sự của các công cụ phái sinh trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay.

Đề tài đã được nghiên cứu trên cơ sở tham khảo thông tin, tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau như từ mạng Internet, báo chí với những bài viết đề cập tới công cụ phái sinh cũng như những tác động của chúng tới cuộc khủng hoảng tín dụng hiện nay. Ngoài ra, những bài nghiên cứu, khảo sát của các chuyên gia cũng là một tài liệu rất có giá trị. Thêm vào đó là sự hướng dẫn của thầy cô trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh đã giúp cho đề tài càng hoàn thiện hơn.

Về phần nội dung, những vấn đề quan trọng liên quan đến công cụ tài chính phái sinh được đề cập. Những tranh luận về vai trò cũng như bản chất của các “phát kiến tài chính” trong nền kinh tế rằng nên hay không nên sử dụng công cụ phái sinh? Cụ thể hơn là đề tài đã nghiên cứu và xem xét đến các tác động và những điều kiện để sử dụng công cụ phái sinh trước, trong cũng như sau cuộc khủng hoảng tài chính. Đồng thời, đề tài cũng đã nêu ra một vài những nghiên cứu thực nghiệm cho việc sử dụng công cụ phái sinh riêng đối với thị trường Việt Nam. Từ đó, những hướng giải pháp cho vấn đề phát triển công cụ tài chính phái sinh tại Việt Nam cũng được đề xuất trong đề tài.

Qua đề tài nghiên cứu về công cụ phái sinh từ góc nhìn là cuộc khủng hoảng toàn cầu ta có thể hiểu được rõ ràng về công cụ phái sinh hơn từ vai trò, bản chất cũng như trả lời câu hỏi rằng chúng có thực sự là nguyên nhân cho cuộc khủng hoảng tài chính bùng nổ và trở nên trầm trọng như hiện tại hay không. Thêm vào đó, những giải pháp mà đề tài đưa ra tuy không hoàn toàn đầy đủ nhưng đó lại là một trong những hướng giải pháp quan trọng giúp cho Việt Nam có thể phát triển thị trường công cụ tài chính phái sinh và đưa nền kinh tế Việt Nam bước lên bậc cao mới.

Vòng quay kinh tế sẽ mãi tiếp tục, mọi việc luôn luôn thay đổi, không gì có thể chắc chắn cho tương lai. Vì vậy, đề tài tuy chỉ nghiên cứu về công cụ phái sinh trong phạm vi hẹp là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay nhưng đề tài vẫn có thể phát triển rộng và sâu hơn về công cụ phái sinh trong tương lai khi nền kinh tế vượt qua khủng hoảng và có những chuyển biến mạnh mẽ. Lúc đó rất có thể sẽ thêm nhiều và rất nhiều các “phát kiến tài chính” được sinh ra. Và có lẽ sẽ có nhiều vấn đề liên quan đến công cụ phái sinh mà chúng ta cần nghiên cứu và làm rõ