1. Vai trò của khái niệm phế liệu

Các tranh luận khoa học ở Việt Nam trong thời gian qua về hoạt động nhập khẩu phế liệu không đề cập tới tiêu chí để phân biệt phế liệu với các vật chất khác mà chỉ quan tâm tới giá trị kinh tế, những tác động tới môi trường của hoạt động nhập khẩu phế liệu và các quy định về kiểm soát hoạt động này. Các thuật ngữ có liên quan như phế liệu, phế thải, chất thải . không được phân tích, đánh giá dựa trên những tiêu chí mang tính pháp lý mà được sử dụng như những thuật ngữ thông thường, thuật ngữ xã hội học và mặc nhiên được công nhận trong lĩnh vực khoa học pháp lý . Có lẽ vì vậy mà cho đến nay, xung quanh khái niệm phế liệu và các khái niệm có liên quan vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết triệt để trên phương diện lý luận cũng như luật thực định. Trong khi đó, một vật chất cụ thể nào đó được nhìn nhận là sản phẩm hay là phế liệu hoặc là chất thải có vai trò quyết định trong việc áp dụng những quy định khác nhau của pháp luật. Dưới giác độ môi trường, việc xem xét, đánh giá một vật chất là phế liệu hay là chất thải có ý nghĩa quyết định trong việc áp dụng các quy định khác nhau của pháp luật môi trường về hoạt động nhập khẩu, như về điều kiện nhập khẩu, kiểm soát hoạt động nhập khẩu và trách nhiệm pháp lý khi xuất hiện hành vi vi phạm. Trong điều kiện như vậy, việc làm rõ những tiêu chí cơ bản và bản chất pháp lý của khái niệm phế liệu có ý nghĩa quan trọng, là một nội dung trọng tâm cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật môi trường nói chung và pháp luật môi trường về hoạt động nhập khẩu phế liệu nói riêng.

2. Khái niệm phế liệ