MỞ ĐẦU

Chất thơm được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp khác nhau như công nghiệp mỹ phẩm dùng để sản xuất nước hoa, phấn, son, kem xoa ; công nghiệp thực phẩm sử dụng làm chất gia hương cho bánh kẹo, chè thuốc lá, nước giải khát, rượu mùi ; công nghiệp tiêu dùng để sản xuất kem đánh răng, xà phong thơm, nước gội đầu .

Do vậy sản xuất chất thơm là một lĩnh vực không thể thiếu được cho các nước. Chất thơm bao gồm chất thơm khai thác từ thiên nhiên - đó là tinh dầu (được lấy ra từ động vật, thực vật) và chất thơm tổng hợp (este, rượu, aldehit, xeton .). Nhưng nguồn chất thơm lấy từ thiên nhiên là có giới hạn, hơn nữa có những chất thơm không thể khai thác được hoặc khai thác được thì giá thành sản phẩm cực kỳ cao, ví dụ như vanillin chỉ có ở trong quả vani ở vùng nhiệt đới. Bởi vậy việc sản xuất chất thơm tổng hợp là một lĩnh vực không thể thiếu ở mỗi nước đặc biệt là những nước có nền công nghiệp tiên tiến.

Khai thác chất thơm thiên nhiên và sản xuất chất thơm tổng hợp là hai hướng song song tồn tại và nó sẽ tạo ra nguồn chất thơm phong phú, đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cuộc sống.

Hương vany - hoa hậu của các loài hương là một nguyên liệu nhập khẩu của nhiều nước trên thế giới. Vani được sử dụng khá rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Thông dụng nhất là trong lĩnh vực sản xuất nước giải khát, rượu mùi. Coca Cola hiện nay là nhà nhập khẩu lớn nhất vani từ Mêhicô. Tiếp theo là trong lĩnh vực bánh kẹo. Ngoài ra, vani còn được sử dụng trong lĩnh vực sản xuất nước hoa , dược phẩm, mỹ phẩm và thuốc lá. Ở một số nước châu Âu và Mỹ, vani còn được sử dụng như gia vị để chế biến các món ăn làm từ thịt, cá. Đôi khi, vani còn được sử dụng như chất khử mùi trong xe ô tô, nhà ở .

Giá thành của hương vany thiên nhiên rất cao, chủ yếu hiện nay nhiều ngành công nghiệp sử dụng hương vany tổng hợp. Do vany có giá trị lớn về kinh tế nên đã từ lâu các nước đã xây dựng nhiều nhà máy sản xuất vany nhân tạo. Ví dụ 1936-1938 hai nhà máy sản xuất vanillin ở Mỹ và Canada xuất phát từ dịch thải lignin sunfonat. Ở Việt Nam đã có những công trình nghiên cứu sản xuất vanillin tách từ dịch kiềm thải nhà máy giấy với hiệu suất 18% so với lignin (2,9% so với dịch thải).

Sử dụng vany trong công nghệ thực phẩm cũng cần phải hiểu rõ về nguồn gốc xuất sứ của chúng. Tìm hiểu, nghiên cứu về cây vany và các phương pháp khai thác, tinh chế cũng như tổng hợp là một yêu cầu cần thiết đối với các nhà thực phẩm nói chung và các học viên ngành công nghệ thực phẩm nói riêng.

Dưới đây là một số hiểu biết của tôi qua tìm hiểu các tài liệu sách vở và các tài liệu thu thập trên mạng internet về cây vany, nguồn gốc, phương pháp khai thác và các phương pháp tổng hợp vany được trình bày dưới dạng bài tập lớn nên tất nhiên không tránh khỏi thiếu sót. Mong nhận được sự góp ý của thầy giáo và các bạn