Ngành điện là một ngành công nghiệp quan trọng của bất kỳ một quốc gia nào và luôn luôn cần phải được đầu tư phát triển một cách tương xứng, tạo đà cho các ngành công nghiệp khác phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững của đất nước.

Tại Việt Nam trong những năm qua, ngành điện luôn được nhà nước quan tâm đầu tư một lượng vốn lớn từ ngân sách quốc gia cũng như từ các nhà tài trợ quốc tế thông qua nguồn viện trợ phát triển quốc tế (ODA). Nhờ vào nguồn vốn này, ngành điện Việt Nam đ• đạt được những thành công đáng kể với sản lượng điện sản xuất ra ngày càng tăng và chất lượng dịch vụ điện ngày càng được cải thiện.

Tuy nhiên, ngành điện cũng gặp không ít những khó khăn và thách thức trong quá trình phát triển, đặc biệt là khó khăn và thách thức về huy động vốn cho đầu tư và phát triển, đặc biệt là trong thời gian tới.

Theo tính toán của EVN từ nay đến 2010, nhu cầu điện sẽ có mức tăng trưởng bình quân trên 14%/năm, gần gấp đôi mức tăng trưởng GDP dự kiến trong giai đoạn này.

Để đáp ứng được nhu cầu điện năng phục vụ cho công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước cũng như để tăng mức tiêu thụ điện năng sinh hoạt bình quân đầu người từ 337 kWh/người lên 800 kWh vào năm 2010 và lên tới 1.600-1.900 kWh vào năm 2020 (bằng mức tiêu thụ điện năng bình quân đầu người hiện nay của Thái Lan) thì từ nay đến 2020, Việt Nam cần phải xây dựng khoảng 40-50 nhà máy điện với công suất khoảng 27.000 đến 30.000MW và một hệ thống lưới điện đồng bộ.

Tổng vốn đầu tư cần thiết để đạt được mục tiêu trên dự tính vào khoảng 56,205 tỷ USD [trong đó giai đoạn 2001–2010 cần 18–20 tỷ USD], bình quân mỗi năm cần 2-2,5 tỷ USD. Đây là một nguồn vốn rất lớn mà ngân sách nhà nước cũng như vốn đầu tư tự có của EVN không thể đáp ứng nổi.

Do vậy, ngành điện cần phải có những chính sách, chiến lược thu hút vốn đầu tư phát triển vào các công trình nguồn phát và lưới điện từ các nguồn vốn khác như như vốn đầu tư tư nhân trong và ngoài nước theo hình thức BOT, liên doanh, cổ phần, phát hành trái phiếu v.v.

Một nguồn vốn khác đ•, đang và sẽ vẫn còn đóng một vai trò quan trọng đối với sự phát triển của Việt Nam nói chung và ngành điện nói riêng là vốn ODA. Trong bối cảnh ngày càng có nhiều quốc gia cạnh tranh thu hút nguồn vốn ODA cũng như sự suy giảm về nguồn vốn ODA các nhà tài trợ quốc tế cam kết cho các nước đang phát triển thì Việt Nam, mà cụ thể ở đây là ngành điện cần có các giải pháp nâng cao hiệu quả của các dự án, công trình điện sử dụng vốn vay ODA.

Về phía nhà nước, cần tiếp tục phối hợp với các nhà tài trợ nhằm hài hoà thủ tục giữa Việt Nam và các nhà tài trợ để thúc đẩy tiến trình thực hiện các chương trình, dự án điện sử dụng vốn ODA. Ngoài ra, Nhà nước cần phải tạo hành lang pháp lý và có những chính sách hỗ trợ giúp ngành điện nâng cao hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án sử dụng vốn ODA.

Về phía ngành điện, cụ thể là EVN, cần phải nhanh chóng hiện thực hoá những cam kết các nhà tài trợ vốn ODA, như thực hiện lộ trình tăng giá điện như theo yêu cầu của WB nhằm tăng tích luỹ vốn cho quá trình tái đầu tư vào các công trình mới, cơ cấu lại tổ chức và hệ thống nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khả năng cạnh tranh và uy tín của các công ty sản xuất và kinh doanh điện trong ngành. Trên cơ sở đó, duy trì được luồng vốn ODA dành cho đầu tư phát triển điện trong thời gian tới. Các giải pháp cụ thể về nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng vốn ODA