Những tri thức về hoạt động thương mại biển trong hoạt động kinh tế của vương quốc Champa xưa đã được ghi nhận bởi con người qua các thời đại lịch sử khác nhau. Những phát hiện về Khảo cổ học cũng góp phần làm sáng tỏ và minh chứng rõ hơn cho điều đó.

Về tên gọi của vương quốc Champa: Thư tịch cổ Trung Quốc gọi là: Lâm ấp, Chiêm Thành, Hoàn Vương, Champa. Thư tịch cổ Trung Quốc có nhắc nhiều đến các sự kiện, phong phú từ địa lý (trong Tân Đường thư). Sản vật (Lương thư), cách ăn mặc và sinh hoạt hàng ngày (Tống sử)…nhưng nhìn chung chỉ dừng lại ở những ghi chép tản mạn, vụn vặt, những hoạt động triều cống, những quan hệ mang tính thần thuộc. Quan hệ buốn bán của Champa với bên ngoài nhìn chung ít được nhắc đến.

Do xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan khác nhau, trong đó có nhãn quan của giai cấp thống trị về phẩm giá xã hội của hoạt động buôn bán (thương vi mạt) nên các thư tịch cổ của Việt Nam và Trung Quốc dù có ghi chép khá nhiều, nhưng những thông tin về hoạt động nội, ngoại thương của Champa vẫn hầu như không được đề cập đến.

Thương mại biển là một trong những tiềm lực kinh tế của vương quốc Champa xưa.

Cù Lao Chàm với vị trí thuận lợi của mình đã từng là một tiền cảng của cư dân Champa (có thể cả người Sa Huỳnh ở những thế kỷ trước công nguyên) và người Việt thời kỳ Hội An thế kỷ XVII-XVIII sau công nguyên.

Kết cấu đề tài:

1. Điều kiện địa lý, lịch sử hình thành cù lao Chàm

2. Những tiền đề cho thời kỳ hưng thịnh.

3. Những mặt hàng trao đổi

4. Các tuyến buôn bán quốc tế: