ĐẶT VẤN ĐỀ

L¸c m¾t lµ sù lÖch trôc nh×n cña m¾t, th­êng kÌm theo rèi lo¹n thÞ gi¸c hai m¾t (TG2M)[1]. §©y lµ mét bÖnh kh¸ phæ biÕn chiÕm kho¶ng 2% - 3% trong d©n sè, trong ®ã hay gÆp nhÊt lµ l¸c c¬ n¨ng (5% - 7% ë trÎ em) [8], [9], [10].

L¸c trong c¬ n¨ng bÈm sinh lµ mét thÓ lo¹i l¸c xuÊt hiÖn rÊt sím ngay sau khi sinh hoÆc trong vßng 6 th¸ng ®Çu cña cuéc ®êi, chiÕm tû lÖ 1% ®Õn 2% [1], [57], [66], [73].

L¸c trong c¬ n¨ng bÈm sinh phøc t¹p vÒ bÖnh häc cßn kÌm theo c¸c rèi lo¹n vËn ®éng nh·n cÇu, nã x¶y ra trong thêi kúh×nh thµnh, ph¸t triÓn thÞ lùc vµ thÞ gi¸c hai m¾t cña trÎ, v× vËy l¸c trong c¬ n¨ng bÈm sinh g©y nªn t×nh tr¹ng nh­îc thÞ vµ ¶nh h­ëng trÇm träng tíi chøc n¨ng TG2M [57], [73].

§iÒu trÞ l¸c nh»m hai môc ®Ých lµ lµm th¼ng trôc nh·n cÇu vµ phôc håi TG2M, ®ã lµ mét phøc hÖ gåm ba kh©u: ®iÒu trÞ nh­îc thÞ tr­íc mæ, ®iÒu trÞ b»ng phÉu thuËt vµ ®iÒu trÞ phôc håiTG2M sau mæ, mçi kh©u cã mét vai trß vµ môc ®Ých nhÊt ®Þnh, t¸c ®éng qua l¹i, ¶nh h­ëng lÉn nhau. §iÒu trÞ nh­îc thÞ vµ phÉu thuËt chØnh lÖch trôc nh·n cÇu lµ b­íc t¹o tiÒn ®Ò cho kÕt qu¶ ®iÒu trÞ phôc håi TG2M. Ng­îc l¹i chØ cã ®¹t ®­îcTG2Mth× c©n b»ng vËn nh·n sÏ æn ®Þnh vµgi¶m tû lÖnh­îc thÞ t¸i ph¸t [2],[7], [19], [30].

VÒ thêi ®iÓm phÉu thuËt cña l¸c trong c¬ n¨ng bÈm sinh cßn cã nhiÒu tranh luËn. Tr­íc n¨m 1960 c¸c t¸c gi¶ Doggart (1950), Holton (1952), Burke (1958), Kennedy vµ McCarthy (1959), Leahey (1960),[57] ñng hé quan ®iÓm cña Worth cho r»ng kh«ng cã TG2M ë bÖnh nh©n l¸c trong bÈm sinh v× vËy th­êng phÉu thuËt muénchØ nh»m môc ®Ých thÈm mü [50], [57], [73].

Tr¸i l¹i vµo nh÷ng n¨m 1960 c¸c t¸c gi¶ Costenbader (1961), Taylor (1963), Ing (1966. 1981) theo quan ®iÓm cña Shavasenghiªn cøu thÊy r»ng phÉu thuËt l¸c trong c¬ n¨ng bÈm sinh sím tr­íc 2 tuæi cã thÓ mang l¹i TG2M víi c¸c møc ®é kh¸c nhau [57], vµ còng tõ ®ã nhiÒu t¸c gi¶ kh¸c ñng hé phÉu thuËt sím: Wright (1994) [71], Helveston (1999) [36], Birch (2000, 2006) [17], [18].KÕt qu¶ nghiªn cøu Ing (1981)[41] cho thÊy m¾t l¸c ®­îc phÉu