Bất kỳ nền văn hoá nào, mà văn hoá Việt Nam – Champa miền Trung càng là như vậy - đều là kết quả “tác động qua lại (Interaction) giữa những nhân tố nội sinh (endogen) và những nhân tố ngoại sinh, và “tự lực cánh sinh” từ bao giờ đến bây giờ vẫn phải là dòng tư tưởng chính Trần Quốc Vượng, Về miền Trung (Mấy nét khái quát về nhân học văn hoá). In trong: Kỷ yếu Hội thảo khoa học Năm năm nghiên cứu và đào tạo củ bộ môn khảo cổ học (1995-2000), Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội-2002, tr.27.

i.cơ sở ban đầu cho các mối quan hệ

1. Sự hình thành tộc người và không gian lãnh thổ của các tiểu quốc Champa

Một bộ phận của người Nam Đảo đã thiên di đến vùng biển miền Trung Việt Nam ngày nay. Họ trở thành người Chăm với tư cách là cư dân của vương quốc cổ Champa.

Về nguồn gốc của người Nam Đảo, học giả Soheim II cho rằng, họ - những người Nam Đảo - xuất phát từ đảo Mindanao (Philippin) theo gió mùa vào biển Đông (miền Trung Việt Nam) rồi mới đến miền Nam Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Một bộ phận còn lại đi về phía Nam lục địa châu á, tới tận bờ biển Đông Phi.

Trong khi đó, học giả Heiner Gelder và những người tiếp sau ông như Colani (1938) hay A.Reid (1995) đã đưa ra giả thiết về quê hương ban đầu của người Nam Đảo là ở vùng đất phía Nam Trung Quốc rồi sau đó họ mới thiên di xuống vùng Đông Nam á hải đảo. Trong khoảng thiên niên kỷ III TCN, dân Nam Đảo đã tập trung xung quanh các đảo Philippin và Indonesia ngày nay. Bắt đầu từ đó, họ thực hiện những chuyến đi ngang dọc trên biển, in dấu ấn của mình vào lịch sử nhân loại như một tộc người giỏi đi biển và sinh sống gắn với biển khơi.

Kết cấu đề tài:

i.cơ sở ban đầu cho các mối quan hệ

iI. Các mối Quan hệ khu vuc của vương quốc Champa từ thế kỷ II đến thế kỷ VI.

IIi. Quan hệ của vương quốc Champa giai đoạn từ thế kỷ VII đến thế kỷ X.