MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

PHẦN MỘT: 4

QUAN NIỆM CHUNG VỀ CÁI TÔI TRONG VĂN HỌC 4

PHẦN HAI: 9

VẤN ĐỀ XUẤT XỬ TRONG VĂN HỌC NHÀ NHO VÀ SỰ LỰA CHỌN CỦA NGUYỄN KHUYẾN NHÌN TỪ BỐI CẢNH LỊCH SỬ - THỜI ĐẠI 9

PHẦN BA: 17

CÁI TÔI CỦA NGUYỄN KHUYẾN TRONG SỰ LỰA CHỌN XUẤT XỬ QUA MỘT SỐ SÁNG TÁC CỦA ÔNG 17

CÁI TÔI NGUYỄN KHUYẾN TRONG THƠ THIÊN NHIÊN LÀNG CẢNH 17

KẾT LUẬN 31

MỞ ĐẦU

Trên tao đàn văn học Việt Nam ở chặng đường chuyển tiếp hai thời kì từ trung đại sang cận đại, khoảng cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến được biết đến như là bậc Thi bá, là một nhà thơ lớn giàu lòng yêu nước; đồng thời còn là bậc đại nho, một đại quan triều vua Tự Đức cuối mùa quân chủ Nho giáo Việt Nam. Ông cũng là một trong những đại diện lớn nhất và cuối cùng của Văn học Trung đại Việt Nam chứng kiến bước thăng trầm bi thương vào loại bậc nhất của lịch sử dân tộc, tận mắt trông thấy sự thất bại của triều đình nhà Nguyễn và các phong trào yêu nước trước một kẻ thù hoàn toàn xa lạ.Sống trong một thời đại khủng hoảng toàn diện, đặc biệt là sự khủng hoảng về hệ tư tưởng văn hoá, những biến loạn trong lòng dân tộc, Nguyễn Khuyến hẳn nhiên mang nặng nhiều suy tư, trăn trở, những đau đớn,day dứt nội tâm giữa một bên là sứ mệnh phò vua, làm quan thời nhiễu nhương với một bên là ủng hộ - tham gia phong trào khởi nghĩa hay xu nịnh chạy theo gót giặc? Để rồi, cuối cùng, ông chọn con đường dũng thoái, cáo bệnh từ quan về quê như rất nhiều nhà nho đương thời bấy giờ.