TRIẾT HỌC PHẬT GIÁO

Triết học Phật giáo ra đời đầu tiền ở Ấn Độ và đến nay đã truyền bá rộng rãi sang cả các nước Phương Đông dười hình thức tôn giáo và tín ngưỡng, có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống kinh tế,xã hội và tâm linh các nước. Để hiểu được vì sao Phật giáo sao lai có tầm ảnh hướng lớn như vậy. Bài viết đề cập đến các tư tưởng triết học căn bản của triết học Phật giáo- Triết học hướng tới luận giải về con ngươi trong mỗi tương quan với vũ trụ và tiến tới việc giải thoát con người khỏi bể ải của trần gian, cổ vũ tinh thần và là chỗ dựa tinh thần cho con người.Sau đây là nội dung.

1. Thế giới quan Phật giáo.

Thế giới quan Phật giáo chịu ảnh hưởng của hai luận điểm, thể hiện qua 4 luận thuyết cơ bản: thuyết vô thường, thuyết vô ngã, thuyết nhân quả, thuyết nhân duyên khởi.

1. 1Thuyết vô thường.

Vô thường là không thường còn, là chuyển biến thay đổi. Luật vô thường chi phối vũ trụ, vạn vật, thân và tâm ta. Sự vật luôn luôn biến đổi không có gì là thường trụ, bất biến. Với ngũ quan thô thiển của ta, ta lầm tưởng sự vật là yên tĩnh, là bất động nhưng thật ra là nó luôn luôn ở thể động, nó chuyển biến không ngừng. Sự chuyển biến ấy diễn ra dưới hai hình thức.

a) Một là Sátna( Kshana ) vô thường: là một sự chuyển biến rất nhanh, trong một thời gian hết sức ngắn, ngắn hơn cả một nháy mắt, một hơi thở, một niệm, một sự chuyển biến vừa khởi lên đã chấm dứt. Phật dùng danh từ Satna để chỉ một khoảng thời gian hết sức ngắn.

b) Hai là: Nhất kỳ vô thường. Là sự chuyển biến trong từng giai đoạn. Sự vô thường thứ nhất là trạng thái chuyển biến nhanh chóng, liên tiếp, ngắn ngủi, thường là ta không nhận ra mà kết quả là gây ra sự vô thường thứ hai. Nhất kỳ vô thường là trạng thái chuyển biến rõ rệt, kết thúc một trạng thái cũ, chuyển sang một trạng thái mới. Vạn vật trong vũ trụ đều tuân theo luật: Thành - Trụ - Hoại - Không.