Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng Cộng sản Việt Nam, một lần nữa, khẳng định: "Con đường đi lên của nước ta là sự quá độ lên chủ nghĩa x• hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tức là bỏ qua việc xác lập vị trí thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa..." [42, tr. 21]. Không phủ định sạch trơn đối với những thành tựu mà nhân loại đ• đạt được dưới chủ nghĩa tư bản, cũng như tránh cái quan niệm giản đơn (mà thực chất là siêu hình) về thời kỳ quá độ, Đảng ta đồng thời nhấn mạnh việc cần thiết phải tiếp thu những giá trị hợp lý của nhân loại, trên con đường đi lên chủ nghĩa x• hội của đất nước [42, tr. 21-22].

Để hiện thực hóa phương châm ấy, đưa nó vào trong đời sống, cần phải giải quyết nhiều vấn đề, mà trước hết là về phương diện lý luận; cụ thể là: cần phải xác định cho được, đâu là những giá trị nhân loại phổ biến dưới chủ nghĩa tư bản, một khi trong hiện thực chúng không tồn tại ở dạng thuần khiết, mà hoà tan vào hiện thực tư bản chủ nghĩa. Thứ nữa, nên áp dụng chúng như thế nào cho phù hợp với hoàn cảnh cụ thể, điều kiện vật chất - x• hội của đất nước, nhằm phục vụ mục tiêu x• hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta theo đuổi. Đây dĩ nhiên là những vấn đề không đơn giản chút nào, đòi hỏi nhiều thời gian, công sức của tập thể các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách và cả sự thận trọng chính trị nữa. Nhất là trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động như hiện nay, vẫn đang tiềm ẩn nguy cơ diễn biến hòa bình từ phía các thế lực thù nghịch đối với chủ nghĩa x• hội. Do đó, xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam, là một trong những vấn đề hệ trọng, đòi hỏi sự sáng suốt và cả sự nhạy cảm về chính trị nữa.

Đảng ta đ• xác định việc xây dựng nhà nước pháp quyền là một tất yếu khách quan trên con đường củng cố và hoàn thiện nhà nước x• hội chủ nghĩa [42, tr. 131-137]. Dự thảo sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992 mà Đảng đang l•nh đạo nhà nước và nhân dân cùng thảo luận, là bước đi căn bản, tạo đà cho việc thực hiện mục tiêu này. Sở dĩ nhà nước x• hội chủ nghĩa của chúng ta tiến bộ hơn nhà nước tư sản là vì nó chứa trong bản thân những yếu tố hợp lý của quá khứ nhưng đ• nâng chúng lên một trình độ mới, cao hơn về chất. Mối liên hệ giữa quá khứ và hiện tại ngay trong bản thân hiện tại là lôgíc khách quan của sự phát triển lịch sử.

Kết cấu đề tài:

Chương 1: Lôgic của sự hình thành và phát triển

Chương 2: Nét đặc thù trong xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam

Chương 3: Một số giải pháp kết hợp tính phổ biến và tính đặc thù