TÓM TẮT

Phường Mỹ Hòa với tiềm năng đa dạng, phong phú có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp đặc biệt là nghề trồng lúa truyền thống, hàng năm cung cấp cho Phường sản lượng lúa rất lớn bình quân khoảng 12.070 tấn chiếm 0,48% sản lượng lúa của cả Tỉnh. Sản xuất lúa ở Phường Mỹ Hòa có vai trò quan trọng đóng góp vào việc đảm bảo an ninh lương thục quốc gia và hướng đến xuất khẩu.

Tuy nhiên trong thời gian qua việc sản xuất lúa trên Phường Mỹ Hòa còn biểu hiện nhiều bất ổn và thiếu bền vững. Sự đa dạng các chủng loại giống lúa (có hơn 10 chủng loại giống khác nhau), sự xuất hiện của các loại dịch hại với mức bộc phát, lan truyền ngày càng cao và liên tục đã làm suy giảm đáng kể năng suất và chất lượng lúa của Phường, sự hạn chế áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến trong canh tác đã làm tăng chi phí của bà con, đó là nguyên nhân dẫn đến lợi nhuận thu lại của bà con nông dân ngày càng giảm.

Để giúp cho bà con nông dân Phường Mỹ Hòa nâng cao lợi nhuận bằng việc canh tác lúa có chất lượng cao, lợi nhuận thu lại ngày một tăng mà chi phí lại giảm, Tôi đưa ra bốn giải pháp: Giải pháp về giống; Giải pháp về kỹ thuật canh tác; Giải pháp về tổ chức sản xuất và giải pháp về thị trường tiêu thụ nhằm khắc phục hiện trạng trên và góp phần nâng cao dần chất lượng của nền nông nghiệp truyền thống.

MỤC LỤC

Trang

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628594"]Chương 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN.. 1

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628595"]1.1. Lý do chọn đề tài. 1

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628596"]1.2. Mục tiêu nghiên cứu. 2

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628597"]1.2.1. Khảo sát hiện trạng sản xuất lúa trên địa bàn Phường Mỹ Hòa. 2

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628598"]1.2.2. Một số giải pháp nâng cao lợi nhuận. 2

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628599"]1.3. Phạm vi nghiên cứu. 3

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628600"]1.4. Phương pháp nghiên cứu. 3

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628601"]1.4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu. 3

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628602"]1.4.2. Phương pháp xử lý dữ liệu. 4

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628603"]1.5. Ý nghĩa. 4

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628604"]Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.. 5

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628605"]2.1. Giới thiệu về đề tài nghiên cứu. 5

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628606"]2.2. Giới thiệu về vùng nghiên cứu (Giới thiệu về Phường Mỹ Hòa). 6

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628607"]2.3. Các khái niệm liên quan đến đề tài. 6

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628608"]2.3.1. Khái niệm chi phí sản xuất. 6

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628609"]2.3.2. Khái niệm doanh thu. 7

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628610"]2.3.3. Khái niệm lợi nhuận. 7

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628611"]Chương 3. HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT LÚA TRÊN PHƯỜNG MỸ HÒA – THÀNH PHỐ LONG XUYÊN – TỈNH AN GIANG.. 8

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628612"]3.1. Tình hình chung. 8

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628613"]3.2. Hiện trạng về Giống. 13

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628614"]3.3. Hiện trạng về kỹ thuật canh tác. 18

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628615"]3.4. Hiện trạng về tổ chức sản xuất. 21

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628616"]3.5. Hiện trạng về thị trường tiêu thụ. 22

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628617"]3.6. Diễn biến sâu bệnh trong vụ hè thu 2007. 24

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628618"]Chương 4. GIẢI PHÁP NÂNG CAO LỢI NHUẬN.. 26

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628619"]4.1. Giải pháp về Giống. 26

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628620"]4.1.1. Sự cần thiết của giống lúa tốt trong sản xuất. 26

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628621"]4.1.1.1. Vai trò của giống lúa. 26

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628622"]4.1.1.2. Hạt giống khỏe và sử dụng hạt giống phải đạt tiêu chuẩn. 27

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628623"]4.1.2. Lượng giống cần thiết khi gieo sạ. 27

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628624"]4.1.3. Những giống lúa phù hợp trên địa bàn Phường Mỹ Hòa. 28

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628625"]4.1.4. Giải pháp đổi dần bộ giống và thay giống mới. 30

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628626"]4.1.5. Biện pháp xử lý hạt giống trước khi gieo trồng. 33

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628627"]4.2. Giải pháp về kỹ thuật canh tác. 34

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628628"]4.2.1. Chuẩn bị đất. 34

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628629"]4.2.2. Phương pháp gieo sạ. 35

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628630"]4.2.3. Phương pháp bón phân. 35

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628631"]4.2.3.1. Bón phân theo bảng so màu lá lúa. 35

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628632"]4.2.3.2. Tác dụng của một số loại phân. 37

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628633"]4.2.3.3. Thời điểm và liều lượng bón phân. 37

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628634"]4.2.3.4. Quy luật “2 xanh 2 vàng” của ruộng lúa. 40

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628635"]4.2.4. Quản lý nước. 41

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628637"]4.2.5. Phòng trừ cỏ dại. 43

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628638"]4.2.6. Phòng trừ sâu, bệnh hại lúa. 44

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628639"]4.2.7. Thu hoạch và bảo quản. 47

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628640"]4.3. Giải pháp về tổ chức sản xuất. 47

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628641"]4.4. Giải pháp về thị trường tiêu thụ. 48

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628642"]Chương 5. KẾT LUẬN.. 51

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628643"]5.1. Kết luận. 51

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_Toc169628644"]5.2. Kiến nghị. 52

Chương 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

Chương 1 giới thiệu khái quát về tổng quan của đề tài mà đề tài nghiên cứu, vấn đề chung về nông nghiệp hiện tại đặc biệt là cây lúa, thuận lợi và thách thức như thế nào đối với bà con trong canh tác lúa. Nghiên cứu về hiện trạng canh tác lúa của bà con trên Phường Mỹ Hòa để đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao lợi nhuận cho bà con.

Chương 1 sẽ trình bày 5 phần chính sau:

1.1. Lý do chọn đề tài.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu.

1.3. Phạm vi nghiên cứu.

1.4. Phương pháp nghiên cứu.

1.5. Ý nghĩa.

1.1. Lý do chọn đề tài.

Nông nghiệp từ lâu đã là một lĩnh vực hoạt động sản xuất quan trọng để đảm bảo cuộc sống của con người. Hiện nay nông nghiệp lại là lĩnh vực nhạy cảm trong tiến trình hội nhập. Việt Nam là quốc gia có đến 75% dân số sống ở vùng nông thôn và đa phần dựa vào nông nghiệp là chủ yếu, do vậy hội nhập tạo ra cơ hội và cũng là thách thức cho nền nông nghiệp Việt Nam.

Khái quát lại nền nông nghiệp Việt Nam trong những năm gần đây đã tiến bộ vượt bật, từ một nền nông nghiệp lạc hậu và bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh, đến nay nông nghiệp ta không những xóa được tình trạng thiếu hụt về lương thực mà còn trở thành một quốc gia xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới, đứng hàng thứ hai trên thế giới trong xuất khẩu gạo.

Trong xu hướng toàn cầu hóa và hội nhập đang diễn ra ngày càng sâu sắc, Việt Nam đã, đang và sẽ cố gắng hòa mình vào dòng chảy hội nhập của hệ thống kinh tế thương mại thế giới bằng cách chủ động gia nhập vào các tổ chức kinh tế trong khu vực và trên thế giới. Hiện nay Việt Nam đã gia nhập vào nhiều tổ chức như: Hiệp định Chung về Thuế quan và Thương mại (General Agreement on Tariffs and Trade – GATT), ASIAN và là thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới (WTO: World Trade Organization), tạo ra cho Việt Nam nhiều cơ hội trong ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật về lai tạo giống, công nghệ sinh học trong việc tạo ra nhiều giống mới chất lượng và năng suất cao, các công nghệ tiên tiến sau thu hoạch…. Đồng thời cũng không tránh khỏi những đe dọa về thị trường, về đối thủ cạnh tranh và đặc biệt là các tiêu chuẩn về chất lượng vệ sinh an toàn trong sản xuất nông nghiệp ngày càng khắc khe hơn.

Ngày nay, con người đã đạt được trình độ phát triển rất cao về ứng dụng công nghệ và khoa học kỹ thuật trong canh tác lúa, cũng như nhiều lĩnh vực sản xuất khác. Nhưng nhiều nước trên thế giới vẫn còn phải sống dựa vào hoạt động nông nghiệp là chủ yếu. Giáo sư – Tiến sĩ Võ Tòng Xuân có nói: “Lúa là sự sống của hơn phân nữa dân số trên thế giới, là thực phẩm hạt quan trọng trong bữa ăn của hàng trăm triệu người dân Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ Latinh sống trong vùng nhiệt đới và Á nhiệt đới. Sống trong những vùng này, dân số ngày càng gia tăng rất nhanh và hiện tại vẫn tăng nhanh như thế. Lúa vẫn là nguồn thực phẩm chính của họ…”

Việc phát triển nông nghiệp cũng như nhiều vấn đề liên quan đến nông dân và đặc biệt là lĩnh vực lúa trong nhu cầu cao của hội nhập, được xem là đề tài được nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Ở Việt Nam, đó cũng là lĩnh vực nghiên cứu rất quan trọng và cần thiết([URL="http://www.docs.vn/vi/#_ftn1"]).

Đồng bằng sông Cửu Long với tiềm năng đa dạng, phong phú và là vùng trọng điểm sản xuất lương thực. Sản lượng lúa chiếm 52% tổng sản lượng lúa của cả nước, hàng năm đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu([URL="http://www.docs.vn/vi/#_ftn2"] ), sản xuất lúa đồng bằng sông Cửu Long có vai trò đặc biệt quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và góp phần tích cực trong xuất khẩu. Tuy nhiên thời gian qua việc sản xuất lúa ở đồng bằng sông Cửu Long cũng còn biểu hiện sự thiếu ổn định và kém bền vững, sự xuất hiện của nhiều loại dịch hại với mức bộc phát, lan truyền ngày càng cao và liên tục đã làm suy giảm đáng kể năng suất và sản lượng của lúa toàn vùng, trong đó có An Giang. Tình hình này đang đặt ra những vấn đề cần quan tâm nhất đó là sử dụng giống gì cho phù hợp và cho năng suất cao, chất lượng tốt và bố trí mùa vụ canh tác thế nào là hợp lý…. Phường Mỹ Hòa cũng nằm trong tình trạng trên.

Đề tài này tiến hành khảo sát hiện trạng sản xuất lúa và tìm một số giải pháp nâng cao lợi nhuận cho vùng trồng lúa tại Phường Mỹ Hòa – Thành Phố Long Xuyên – Tỉnh An Giang. Với mong muốn nông dân trên Phường tiết kiệm chi phí trong sản xuất lúa thông qua việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong canh tác, hạn chế dịch hại, canh tác giống hợp lý nhằm nâng cao lợi nhuận cho bà con, cải thiện đời sống và tạo ra sản phẩm lúa có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của hội nhập.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu.

1.2.1. Khảo sát hiện trạng sản xuất lúa trên địa bàn Phường Mỹ Hòa.

Phường Mỹ Hòa có diện tích đất sử dụng trong lĩnh vực nông nghiệp lớn 940,6 ha, hàng năm cung cấp cho Phường sản lượng lúa rất lớn 12.070 tấn([URL="http://www.docs.vn/vi/#_ftn3"]), nhưng đa phần không đồng đều nhau về chất lượng do đa dạng chủng loại, đất sản xuất manh mún, nhỏ lẻ. Bên cạnh đó trong hai năm trở lại đây cơn đại dịch rầy nâu gây bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá lúa đã gây hại nghiêm trọng, đồng thời do sự hạn chế của bà con nông dân trong ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong canh tác đã dẫn đến năng suất giảm và kéo theo sự sụt giảm về chất lượng, lợi nhuận thu lại trong sản xuất thì thấp nhưng chi phí bỏ ra thì rất cao.

1.2.2. Một số giải pháp nâng cao lợi nhuận.

Qua quá trình khảo sát hiện trạng sản xuất lúa trên Phường Mỹ Hòa cho thấy bà con nông dân còn sản xuất nhỏ lẻ, đất sản xuất manh mún, diện tích đất bình quân/hộ từ 3 đến 5 công, nông dân chưa có sự liên kết lại với nhau trong quá trình sản xuất, chưa nắm rõ và do hạn chế về các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật canh tác, chưa cập nhật được các loại giống chất lượng cao nên chỉ sản xuất các loại giống thường, không có khả năng kháng sâu bệnh từ đó bà con tốn nhiều chi phí trong phun thuốc phòng và trị… Nhưng kết quả mang lại là năng suất thấp và chất lượng không cao.

Do không có sự liên kết trong sản xuất nên hạn chế rất lớn trong khả năng thương lượng giá khi bán, không bán được trực tiếp cho công ty hoặc nhà máy mà chỉ bán cho thương lái nên thường bị ép giá.

Thấy được hiện trạng sản xuất hiện tại và nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong thời hội nhập trong lĩnh vực lúa gạo, nên trong bài viết này đưa ra một vài giải pháp nâng cao lợi nhuận cho bà con trong quá trình canh tác lúa.

Sau đây là một số giải pháp nhằm giúp cho bà con nâng cao lợi nhuận trong sản xuất lúa:

Giải pháp về giống.

Giải pháp về kỹ thuật canh tác.

Giải pháp về tổ chức sản xuất.

Giải pháp về thị trường tiêu thụ.

1.3. Phạm vi nghiên cứu.

Lĩnh vực nông nghiệp là lĩnh vực hoạt động rất đa dạng với nhiều ngành nghề khác nhau từ chăn nuôi đến trồng trọt về nông, lâm, ngư nghiệp…. Ở đây đề tài chỉ giới hạn trong việc nghiên cứu lĩnh vực lúa ở tại Phường Mỹ Hòa – Thành Phố Long Xuyên – Tỉnh An Giang và chỉ dừng lại ở việc đưa ra một số giải pháp về giống, về kỹ thuật canh tác, về tổ chức sản xuất và về thị trường tiêu thụ nhằm nâng cao lợi nhuận cho bà con trong vùng trồng lúa.

1.4. Phương pháp nghiên cứu.

1.4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu.

Việc thu thập dữ liệu phục vụ chủ yếu cho đề tài được thực hiện thông qua việc thu thập từ các nguồn dữ liệu thứ cấp, song song đó là việc tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp cụ thể như sau:

- Dữ liệu thứ cấp: Được thu thập thông qua các báo cáo tổng kết năm của Phường về kinh tế - xã hội, đặc biệt là về cây lúa, các báo cáo về tình hình nông nghiệp Tỉnh của Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn An Giang, về tình hình dịch bệnh trên cây lúa của Chi Cục Bảo Vệ Thực Vật An Giang, các tài liệu về kỹ thuật canh tác lúa đạt chất lượng cao của Trung Tâm Khuyến Nông An Giang, cùng các sách báo, các tài liệu tạp chí, các luận văn tốt nghiệp của khóa trước.

- Dữ liệu sơ cấp: Lập bảng câu hỏi phỏng vấn trực tiếp bà con nông dân trên Phường về hiện trạng sản xuất lúa hiện tại, về tình hình dịch bệnh, về chi phí, về lợi nhuận trong canh tác lúa, về sự đồng ý tham gia sản xuất lúa chất lượng cao tại một số khóm, ấp trên Phường.

Một số Website tham khảo:

http://www.angiang.gov.vn Tỉnh An Giang

http://www.sonongnghiep.angiang.gov.vn Sở Nông Nghiệp tỉnh An Giang

http://www.sonongnghiep.cantho.gov.vn Sở nông nghiệp tỉnh Cần Thơ

http://www.khuyennongvn.gov.vn Trung tâm khuyến nông quốc gia

http://www.agpps.com.vn Công Ty CP bảo vệ thực vật An Giang

http://vndgkhktnn.vietnamgateway.org Khoa học kỹ thuật nông nghiệp

1.4.2. Phương pháp xử lý dữ liệu.

Bảng câu hỏi sau khi phỏng vấn sẽ được tiến hành xử lý bằng phần mềm phân tích dữ liệu SPSS for Windows sau đó sẽ tiến hành phân tích, so sánh và đưa ra kết luận phục vụ cho khóa luận.

1.5. Ý nghĩa.

Để hạn chế việc sản xuất manh mún nhỏ lẻ, việc sản xuất lúa bằng nhiều loại giống khác nhau, và đặc biệt là cơn đại dịch rầy nâu gây bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá lúa đã đang và sẽ đe doạ trực tiếp đến mùa vụ của bà con. Nếu không giải quyết tốt các vấn đề đó thì chi phí sản xuất của bà con sẽ rất cao, ảnh hưởng rất lớn đến lợi nhuận mang lại. Để giúp cho bà con hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc canh tác lúa đúng kỹ thuật, canh tác giống chất lượng cao, liên kết sản xuất để đảm bảo an toàn đầu ra, giúp bà con nắm vững về tình hình dịch hại và các giải pháp đồng bộ để phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá là vấn đề cấp bách hiện nay, nhằm tạo ra một quy trình canh tác lúa để có lợi nhuận cao, chất lượng lúa được nâng lên đáng kể đáp ứng nhu cầu hội nhập của thị trường.

Nghiên cứu, tham khảo ý kiến của bà con nông dân, cán bộ nông nghiệp Phường cùng các giảng viên của trường Đại Học An Giang để đưa ra “Một số giải pháp nâng cao lợi nhuận cho vùng lúa chất lượng cao tại Phường Mỹ Hòa – Thành Phố Long Xuyên – Tỉnh An Giang”.

[URL="http://www.docs.vn/vi/#_ftnref3"