MỤC LỤC

Trang

TRANG BÌA PHỤ

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, PHỤ LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ PHÂN CẤP NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC . . 3

1.1. Bản chất ngân sách nhà nước 3

1.2. Nội dung thu chi ngân sách nhà nước . 4

1.2.1. Thu ngân sách nhà nước 4

1.2.1.1. Nguồn hình thành các khoản thu 5

1.2.1.2. Tác dụng của các khoản thu với quá trình cân đối ngân sách 6

1.2.2. Chi ngân sách nhà nước 7

1.3. Vai trò của ngân sách nhà nước trong nền [URL="/kinh-te/"]kinh tế thị trường . 9

1.3.1. Huy động các nguồn lực [URL="/tai-chinh-thue/"]tài chính . 10

1.3.2. Điều tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội . . 10

1.3.2.1. Kích thích sự tăng trưởng kinh tế . 10

1.3.2.2. Góp phần ổn định giá cả thị trường, kiểm soát lạm phát 11

1.3.2.3. Giải quyết các vấn đề xã hội . 12

1.4. Phân cấp ngân sách nhà nước . 13

1.4.1. Bản chất của phân cấp ngân sách . 13

1.4.2. Sự cần thiết phân cấp ngân sách nhà nước . 15

1.4.3. Nội dung phân cấp ngân sách 16

1.4.4. Đặc điểm phân cấp ngân sách ở Việt Nam 18

1.4.5. Các nguyên tắc chung về phân cấp ngân sách 19

1.4.6. Các nguyên tắc phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi . 21

1.5. Kinh nghiệm phân cấp ngân sách ở một số nước trên thế giới 24

Trang 84

1.5.1 Khái quát về tình hình phân cấp ngân sách ở các nước trên thế giới 24

1.5.2 Kinh nghiệm cụ thể về phân cấp ngân sách 28

1.5.2.1. Phân cấp quản lý ngân sách tại Pháp 28

1.5.2.2. Phân cấp ngân sách và cơ chế chuyển giao tài chính ở Ôxtrâylia . . 29

1.5.2.3. Phân cấp quản lý ngân sách tại Philippin . 31

1.5.3. Vận dụng kinh nghiệm của các nước trong đổi mới phân cấp ngân sách ở Việt Nam . 33

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG PHÂN CẤP NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY . . 35

2.1. Thực trạng phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cho các chính quyền địa phương 35

2.1.1. Cơ cấu các cấp chính quyền địa phương . 35

2.1.2. Cơ chế phân cấp nguồn thu . 36

2.1.2.1. Phân cấp nguồn thu hiện hành 36

2.1.2.2. Những nhận xét về phân cấp nguồn thu . 39

2.1.3. Cơ chế phân cấp nhiệm vụ chi . 41

2.1.3.1. Phân cấp nhiệm vụ chi hiện hành . 41

2.1.3.2. Nhận xét về phân cấp chi ngân sách nhà nước 47

2.1.4. Hệ thống điều hòa . . 48

2.1.4.1. Bổ sung cân đối . 49

2.1.4.2. Bổ sung có mục tiêu 50

2.1.4.3. Nhận xét về hệ thống điều hòa . 51

2.2. Phân cấp thẩm quyền trong việc quyết định chế độ, chính sách, định mức phân bổ ngân sách . 52

2.2.1. Định mức phân bổ ngân sách nhà nước 52

2.2.2. Chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi tiêu ngân sách 54

2.2.3. Nhận xét về phân cấp, ban hành các chính sách, chế độ 55

2.3. Phân cấp về quy trình ngân sách . 55

2.3.1. Phân cấp lập và phân bổ dự toán 55

2.3.2. Phân cấp trong chấp hành ngân sách địa phương 57 Trang 85

2.3.3. Phân cấp trong quyết toán ngân sách ở địa phương . 58

2.3.4. Nhận xét về phân cấp quy trình ngân sách 58

2.4. Đánh giá chung những kết quả và hạn chế trong quá trình phân cấp ngân sách nhà nước . 59

2.4.1. Những kết quả đạt được . 60

2.4.2. Những mặt còn hạn chế . 61

CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CƠ CHẾ PHÂN CẤP NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 63

3.1. Định hướng, mục tiêu, nguyên tắc phân cấp ngân sách nhà nước cho chính quyền địa phương 63

3.1.1. Định hướng phân cấp ngân sách nhà nước . 63

3.1.2. Mục tiêu phân cấp ngân sách nhà nước 64

3.1.3. Nguyên tắc phân cấp ngân sách nhà nước 65

3.2. Các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách cho địa phương 66

3.2.1. Về phân cấp nguồn thu ngân sách cho địa phương . 66

3.2.1.1. Tạo một số nguồn thu cho địa phương . 66

3.2.1.2. Cải tiến phương thức phân chia nguồn thu giữa trung ương và địa phương . 67

3.2.1.3. Quy định cụ thể nhiệm vụ thu chính quyền cấp huyện và xã . 68

3.3.2. Phân cấp nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước . 69

3.2.2.1. Cần xác định rõ trách nhiệm trong chi tiêu ngân sách 69

3.2.2.2. Phân cấp nhiệm vụ chi phải gắn với nguồn thu 69

3.2.2.3. Đơn giản tiêu chí trong việc tính toán để phân bổ 70

3.2.3. Cải thiện hệ thống điều hoà và chính sách vay của ngân sách nhà nước 71

3.2.3.1. Cải tiến cách tính toán bổ sung cân đối 71

3.2.3.2. Nâng cao tính khách quan trong bổ sung có mục tiêu 71

3.2.3.3. Điều chỉnh quy định vay nợ 72

3.2.4. Từng bước hoàn thiện các chế độ, chính sách và định mức phân bổ dự toán chi ngân sách của địa phương 72 Trang 86

3.2.4.1. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống định mức phân bổ ngân sách 72

3.2.4.2. Cần xác định định mức phân bổ một cách khoa học 73

3.2.4.3. Tăng cường thẩm quyền của địa phương trong việc xác định định mức. 73

3.2.4.4. Định mức phân bổ phải gắn với khả năng thu. 74

3.2.4.5. Thiết lập mối quan hệ giữa chính sách, định mức và kết quả thực hiện. . 74

3.2.5. Hoàn thiện phân cấp quy trình ngân sách nhà nước 75

3.2.5.1. Nâng cao chất lượng dự toán ngân sách . 76

3.2.5.2. Chủ động điều hành ngân sách trong quá trình chấp hành ngân sách 76

3.2.5.3. Phân cấp trách nhiệm trong phê duyệt quyết toán ngân sách . 77

3.2.5.4. Giao quyền chủ động trong quyết định ngân sách địa phương. 77

3.2.6. Các giải pháp hỗ trợ khác 78

3.2.6.1. Tiếp tục củng cố và hoàn thiện bộ máy tổ chức, nâng cao trình độ cán bộ quản lý điều hành ngân sách . 78

3.2.6.2. Tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí . 79

3.2.6.3. Đẩy mạnh cải cách [URL="/hanh-chinh/"]hành chính, hiện đại hoá và nâng cao hiệu quả hoạt động của cấp ngân sách . 79

KẾT LUẬN 81

PHỤ LỤC 82

TÀI LIỆU THAM KHẢ