LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời gian vừa qua ở Việt Nam, cải cách các chính sách kinh tế đã có ảnh hưởng tích cực tới tăng trưởng và cấu trúc lại nền kinh tế. Sự kết hợp giữa các biện pháp ổn định hoá kinh tế và các biện pháp tự do hoá, giảm bớt sự can thiệp trực tiếp của Chính phủ Trung ương đối với các hoạt động kinh tế dựa trên thước đo của thị trường, thực hiện chính sách mở cửa trong quan hệ kinh tế quốc tế đã tạo nên những chuyển biên rõ nét về tốc độ tăng trưởng kinh tế và ổn định môi trường kinh tế vĩ mô. Cùng với các chính sách cải cách đó, hoạt động của nhà nước trong nền kinh tế Việt Nam đã có những thay đổi đáng kể.

Tuy nhiên, triển vọng phát triển kinh tế xã hội trong những năm tới ở Việt Nam có lẽ sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc giải quyết các vấn đề cơ bản mà nội dung của chúng có liên quan đến chính sự tiếp tục quá trình cơ cấu lại nền kinh tế. Vấn đề nổi bật trong số đó là xác định vai trò hợp lý của nhà nước trong nền kinh tế. Trong quá trình chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang một nền kinh tế thị trường, Việt Nam đang mong muốn tìm kiếm cho mình một nền kinh tế mà trong đó có sử dụng được các tác dụng tích cực và hạn chế những khiếm khuyết của cả hai yếu tố thị trường và sự can thiệp của nhà nước đối với hai mặt tăng trưởng kinh tế và đảm bảo công bằng xã hội.

Do hạn chế về mặt kiến thức, chắc chắn bài viết sẽ còn nhiều sai sót, kính mong nhận được sự góp ý của thầy cô và bạn bè.

Em xin chân thành cảm ơn sự chỉ bảo và giảng dậy tận tâm của thầy cô giáo !

NỘI DUNG

1-/ KHÁI NIỆM CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG. CÁC YẾU TỐ TẠO THÀNH CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG

Những năm gần đây khi nền kinh tế nước ta bước từ nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế mở cửa. Thì cũng là lúc chúng ta làm quen và sử dụng khái niệm về thị trường. Thị trường được hiểu theo nghĩa hẹp đó là nơi gặp gỡ giữa người mua và người bán để trao đổi hàng hoá và dịch vụ. Nhưng để hiểu theo nghĩa rộng hơn thì thị trường là nơi diễn ra sự trao đổi hàng hoá và dịch vụ theo yêu cầu của quy luật sản xuất và lưu thông hàng hoá và tổng hợp các quan hệ lưu thông hàng hoá và lưu thông tiền tệ.

Cơ chế thị trường là guồng máy hoạt động của nền kinh tế hàng hoá, cơ chế thị trường tự điều tiết quá trình sản xuất và lưu thông hàng hoá theo những yêu cầu khách quan của các quy luật của kinh tế vốn có của nó như: quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quyluật lưu thông tiền tệ. Có thể nói cơ chế thị trường là tổng thể hữu cơ giữa các nhân tố kinh tế: cung cầu, giá cả trong đó người sản xuất và người tiêu dùng tác động lẫn nhau thông qua thị trường để xác định được ba vấn đề cơ bản là sản xuất cái gì ? như thế nào? và cho ai ?

Những mặt ưu của thị trường và cơ chế thị trường:

- Thừa nhận công dụng xã hội của sản phẩm và lao động chi phí sản xuất ra nó. Do đó nó kích thích những người sản xuất trao đổi hàng hoá giảm chi phí sản xuất và lưu thông cải tiến chất lượng, quy cách, mẫu mã, hình thức cho phù hợp nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng. Sản xuất hàng hoá là việc riêng của từng người có tính độc lập đối với người sản xuất khác. Nhưng hàng hoá của họ có đáp ứng nhu cầu xã hội về chất lượng, hình thức thị hiếu người tiêu dùng không? Chỉ trên thị trường và thông qua thị trường các vấn đề trên mới được khẳng định và có lời giải đáp. Ngoài chức năng là nơi kiểm nghiệm sự chấp nhận của người tiêu dùng, thì thị trường còn có chức năng là đóng vai trò như một đòn bẩy, nó kích thích và hạn chế sản xuất và tiêu dùng. Trên thị trường mọi hàng hoá đều mua bán theo giá cả thị trường. Cho nên người sản xuất luôn tìm cách hạ giá thành sản xuất ít hơn giá cả thị trường, không những không giảm mà còn tăng chất lượng sản phẩm. Điều này tạo điều kiện cho người sản xuất có một thế mạnh trên thị trường và làm ăn có lãi. Dẫn đến làm phát triển sự tiến bộ xã hội. Cạnh tranh cung - cầu làm cho giá cả thị trường biến đổi thông qua sự biến đổi đó thị trường có tác dụng kích thích hoặc hạn chế sản xuất đối với người sản xuất, kích thích hoặc hạn chế tiêu dùng đối với người tiêu dùng. Ngoài ra thị trường còn cung cấp thông tin cho người sản xuất và người tiêu dùng. Thị trường cho biết những biến động về nhu cầu xã hội, số lượng giá cả, cơ cấu và xu hướng thay đổi của nhu cầu các loại hàng hoá dịch vụ. đó là những thông tin cực kỳ quan trọng đối với người sản xuất hàng hoá, giúp họ điều chỉnh sản xuất cho phù hợp với thông tin của thị trường.