H�m nọ đọc một b�i viết về nghệ thuật l�nh đạo (leadership) tr�n Harvard Business Review, t�c giả mở đầu b�i nghi�n cứu bằng một c�u hỏi: như Niccol� Machiavelli từng đặt ra từ xa xưa, một người l�nh đạo n�n được y�u hay được sợ th� tốt hơn? Đột nhi�n, t�i lại nhớ đến t�c phẩm của �ng, quyển Qu�n Vương (The Prince), một trong hai quyển s�ch kinh điển về triết học - ch�nh trị m� t�i y�u th�ch nhất (c�ng với H�n Phi Tử của H�n Phi). Th�i th� nh�n l�c c� cảm hứng, viết đ�i d�ng giới thiệu quyển s�ch n�y (bản tiếng Việt) m� t�i đ� đọc kh� l�u...

Được giới thiệu l� "s�ch tham khảo ch�nh thức cho c�c sinh vi�n trường ĐH Harvard" v� t�c giả th� được v� như "H�n Phi Tử phương T�y", Qu�n Vương quả thật kh�ng phải l� một cuốn s�ch dễ đọc, nhất l� đối với độc giả kh�ng mặn m� với triết học - ch�nh trị, v� ngược lại, với những ai tr�t y�u thể loại s�ch n�y th� Qu�n vương l� một quyển s�ch th� vị.

Bản dịch Việt ngữ quyển n�y kh� tốt, r� nghĩa, gi�p người đọc kh�ng bị lạc v�o "m� cung" từ ngữ v� � tưởng trong bản gốc. Điểm đặc sắc v� được xem l� c� gi� trị nhất trong t�c phẩm l� ở phương ph�p nghi�n cứu ch�nh trị học: d�ng những sự kiện c� thật để ph�n t�ch v� minh chứng cho luận thuyết của m�nh. Kh�ng như những t�c phẩm b�nh luận Tam thập lục kế, Binh ph�p T�n Tử vốn kh� quen thuộc bởi văn h�a Trung Quốc qu� quen thuộc với người Việt ta, nhiều tư duy kiểu phương T�y của t�c phẩm kh�ng dễ hiểu v� những sự kiện minh họa lại kh� xa lạ với người đọc Việt Nam. Với những ai say m� trường ph�i triết học Ph�p gia ắt hẳn ồ l�n th� vị bởi những n�t tương đồng giữa Qu�n vương v� H�n Phi Tử: Nếu H�n Phi theo "thuyết t�nh �c" để khẳng định con người "th�ch điều lợi v� gh�t điều hại" n�n cần phải sử dụng Ph�p, Thuật, Thế th� Niccol� tin rằng họ "chỉ nghĩ đến lợi �ch ri�ng... họ lu�n trở mặt nếu kh�ng c� g� buộc họ phải đối tốt" v� "Bản chất con người l� hay thay đổi. Thuyết phục th� dễ nhưng duy tr� niềm tin mới l� điều kh�. Bởi vậy, cần phải đảm bảo rằng khi người ta kh�ng c�n tin nữa th� phải d�ng vũ lực buộc người ta phải tin"; H�n Phi ph� ph�n Nho gia lấy Nghi�u, Thuấn l�m chuẩn mực th� Niccol� cũng nhận ra "Con người thường đi theo lối m�n v� h�nh động tr�n cơ sở học hỏi kinh nghiệm của c�c bậc tiền nh�n. Thế nhưng họ kh�ng thể lặp lại to�n bộ những kinh nghiệm đ�"... Suy cho c�ng, ch�nh trị học c� những y�u cầu v� đặc trưng ri�ng m� cơ sở l� luận của n�, d� Đ�ng hay T�y, cũng c� những điểm tương đồng nhất định.

Một nhận định kh� th� vị của t�c giả về nghệ thuật vươn tới đỉnh cao "Khi � thức được rằng đ�ch bắn dường như qu� xa so với tầm bắn của c�y cung, người bắn cung kh�n ngoan sẽ ngắm bắn cao hơn đ�ch, kh�ng phải để bắn mũi t�n v�o vị tr� cao hơn m� để bắn tr�ng đ�ch mong muốn nhờ v�o đường đi v�ng cung của mũi t�n."

"Bậc qu�n vương phải biết học hỏi từ bản t�nh của d� th�, biết kết hợp sức mạnh của sư tử với sự tinh ranh của c�o. Sư tử kh�ng thể tự bảo vệ m�nh tr�nh c�c cạm bẫy, c�n c�o th� lại kh�ng thể chống lại s�i. V� thế cần phải l� c�o để nhận ra những cạm bẫy v� l� sư tử để dọa s�i."

Tất nhi�n, kh�ng phải ai cũng t�n đồng những quan điểm c� phần cực đoan n�y v� cũng kh�ng n�n xem n� l� ho�n to�n kh�ng c� khuyết điểm. Vấn đề l� phải nh�n nhận đ�ng gi� trị t�ch cực cũng như hạn chế của n� tr�n tinh thần khoa học, đặc biệt l� ch�nh trị học