Phần mở đầu 2

Suốt đời mình , Chế Lan Viên đã sống cho đất nước, cho thơ. Suy nghĩ, trăn trở về Tổ quốc là một niềm say mê lớn của Chế Lan Viên. Và ông đã thực hiện một phần không nhỏ những suy nghĩ, trăn trở ấy qua thơ - một niềm say mê lớn khác của đời mình. Từ đây, Chế Lan Viên đã để lại cho chúng ta một di sản lớn : những bài thơ ông viết về đất nước.

Nếu nói rằng nhận thức là một quá trình thì điều đó hoàn toàn đúng đối với hình ảnh đất nước trong thơ Chế Lan Viên. Là một nhà thơ với phong cách suy tưởng, Chế Lan Viên luôn để cho những suy tưởng in dấu ấn đậm nét trong thơ mình. Ông cũng là một người suy tưởng nhiều về đất nước. Đất nước trong quá khứ, hiện tại, tương lai, đất nước với lịch sử, tư thế, vận mệnh luôn là điều khiến Chế Lan Viên băn khoăn, trăn trở. Trải qua quá trình trưởng thành của nhà thơ, đất nước trong cái nhìn luôn mới mẻ cũng có nhiều đổi khác.

Trước cách mạng tháng Tám, trong thơ Chế Lan Viên đất nước chưa được nhận thức một cách rõ ràng. Ông đã đi từ chỗ phiêu lưu trong bộ ba thế giới “Bãi tha ma - cái tôi - Vũ trụ”, “làm bóng ma thời sờ soạng đêm mơ” (Điêu tàn) đến chỗ trở về Cõi ta, leo lên những Đài thơ, Tháp Nghĩ của riêng mình với tham vọng sẽ có một tầm nhìn xa rộng đủ để lí giải tất cả mọi điều (Vàng sao), nhưng cuối cùng “Cửa vẫn đóng và đời im ỉm khoá”, bất chấp mọi nỗ lực “gõ nát tay trước của cuộc đời”. Chế Lan Viên biết mình phải đi tìm một điều gì, nhưng chưa tìm ra được, ông vẫn ẩn mình trong một “thung lũng đau thương”.

I. Hình ảnh đất nước trong thơ Chế Lan Viên trước “Di cảo thơ” 3

II. Hình ảnh đất nước trong “Di cảo thơ” 7

1. Đôi nét về “Di cảo thơ” 7

2. Nhận thức hoàn toàn mới mẻ về đất nước 8

3. Đất nước trong những ký ức về chiến tranh 11

4. Đất nước trong hoà bình 17

5. Cái nhìn tổng quan về đất nước 21

Phần kết luận 27

Tài liệu tham khảo 29