NGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC VÀ HỘI HỌA

AI CẬP CỔ ĐẠI

I. TỔNG QUAN VỀ AI CẬP CỔ ĐẠI

1. Địa lý và cư dân

    Ai Cập ở vùng Đông Bắc châu Phi, nằm dọc theo vùng hạ lưu của khu vực sông Nin, sông Nin bắt nguồn từ vùng xích đạo của châu Phi, dài 6700 km, nhưng phần chảy qua Ai Cập chỉ dài 700km. Miền đất đai do sông Nin bồi đắp chỉ rộng 15 - 25 km, ở phía Bắc có nơi rộng đến 50km vì ở đây sông Nin chia làm nhiều nhánh trước khi đổ ra biển. Hàng năm từ tháng 6 đến tháng 11, nước sông Nin dâng cao đem theo một lượng phù sa rất phong phú bồi đắp cho vùng đồng bằng hai bên bờ ngày càng thêm màu mỡ. Chính vì vậy, nền kinh tế ở đây phát triển sớm tạo điều kiện cho Ai Cập có thể bước vào xã hội văn minh sớm nhất thế giới. Cũng chính vì vậy, nhà sử học Hy Lạp Hờrụđốt nói rằng: " Ai Cập là tặng phẩm của sông Nin".

              Tuy vậy, về mặt địa hình, Ai Cập là một nước tương đối bị đóng kín, phía Bắc là Địa Trung Hải, phía Đông giáp Biển Đỏ, phía Tây giáp sa mạc Sahara, phía Nam giáp Nubi, nơi giáp giới ấy là một vùng núi hiểm trở khó qua lại. Chỉ có ở Đông Bắc, vùng kênh đào Xuyờ sau này, người Ai Cập cổ đại mới có thể qua lại với vùng Tây Á.

              Ai Cập chia làm hai miền rõ rệt theo dòng chảy của sông Nin từ Nam lên Bắc: miền Thượng Ai Cập (miền Nam) là một dải lưu vực hẹp, miền Hạ Ai Cập (miền Bắc) là một đồng bằng hình tam giác.

Về tài nguyên thiên nhiên, Ai Cập có rất nhiều loại đá quý như, đá badan, đá hoa cương, đá mã não vv.v... Kim loại thì có đồng, vàng, còn sắt thì phải đưa từ bên ngoài vào.

              Cư dân chủ yếu của Ai Cập ngày nay là người Arập, nhưng thời cổ đại, cư dân ở đây là người Libi, người da đen và có thể có cả người Xờmit di cư từ châu Á tới nữa.

2. Các thời kỳ lịch sử của Ai Cập cổ đại

Nhà nước Ai Cập cổ đại ra đời từ cuối thiên niên kỷ IV TCN. Từ đó cho đến năm 525 TCN, theo cách phân chia của Manờtụng, tác giả sách Lịch sử Ai Cập, sống vào thế kỷ III TCN, lịch sử Ai Cập cổ đại được chia thành 5 thời kỳ là Tảo vương quốc, Cổ vương quốc, Trung vương quốc, Tân vương quốc và Hậu kì vương quốc, gồm tất cả 31 vương triều.