[FONT=Times New Roman]ĐẶT VẤN ĐỀ

[FONT=Times New Roman]Dự án Luật Viên chức đã được Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo, trình Chính phủ vào tháng 4/2010 xem xét, quyết định trình Quốc hội cho ý kiến vào kỳ họp thứ 7 (tháng 5/2010) và dự kiến sẽ được thông qua vào kỳ họp thứ 8 của Quốc hội (cuối năm 2010). Đây là một dự án Luật quan trọng, mang tinh thần cải cách, đổi mới, tạo cơ sở pháp lý vững chắc thúc đẩy cải cách mạnh mẽ khu vực dịch vụ công. Do vậy, ngay từ khi bắt đầu nghiên cứu, soạn thảo, cần phải chủ động xác định thật rõ tư tưởng chỉ đạo của việc xây dựng Luật, phải nêu rõ những quan điểm quan trọng nhất về nội dung của dự án Luật.

[FONT=Times New Roman]Tư tưởng chỉ đạo là những định hướng chính sách cơ bản, nhất quán và xuyên suốt toàn bộ quá trình nghiên cứu, soạn thảo và nội dung của một dự án luật; là những căn cứ để giải quyết những vấn đề cơ bản thuộc nội dung của dự án luật đó.

[FONT=Times New Roman]Tư tưởng chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng dự án luật được thể hiện cụ thể trong mục tiêu và các quan điểm chỉ đạo trong việc nghiên cứu, xây dựng dự án luật đó. Mục tiêu và các quan điểm này chi phối toàn bộ trình tự, thủ tục soạn thảo và xuyên suốt nội dung của dự án luật. Trước hết, quan điểm chỉ đạo phải chỉ rõ trong quy trình, thủ tục soạn thảo cần coi trọng, nhấn mạnh khâu nào, hoạt động gì phải được chú ý để đạt được mục tiêu, yêu cầu đặt ra của dự án luật. Về nội dung của dự án luật, quan điểm chỉ đạo phải chỉ ra được những chính sách cơ bản và mục tiêu của chính sách cần phải đạt được.

[FONT=Times New Roman] 1. Ai có quyền đưa ra tư tưởng chỉ đạo?

[FONT=Times New Roman]Tại điểm b khoản 2 Điều 32 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 quy định một trong những nhiệm vụ của Ban soạn thảo là “thảo luận về chính sách cơ bản và những vấn đề thuộc nội dung của dự án, dự thảo”. Theo quy định này, Ban soạn thảo có trách nhiệm thảo luận tư tưởng chỉ đạo trong việc nghiên cứu, xây dựng một dự án luật; Ban soạn thảo không có trách nhiệm quyết định lựa chọn hoặc định ra tư tưởng chỉ đạo. Vậy, ai là người có thẩm quyền định ra tư tưởng chỉ đạo? Đây là vấn đề mà Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật không quy định. Bộ trưởng Bộ chủ trì soạn thảo là người chịu trách nhiệm chính trước Thủ tướng Chính phủ về việc soạn thảo và trình Chính phủ dự án luật, nhưng thực tế cho thấy các Bộ trưởng thường không đưa ra được ngay từ đầu tư tưởng chỉ đạo cụ thể, nhất quán việc nghiên cứu, xây dựng một dự án luật. Trong khi chính ngay Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật còn quy định nhiệm vụ của cơ quan chủ trì soạn thảo “chuẩn bị những nội dung cơ bản và những vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án, dự thảo do Chính phủ trình để báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định” (khoản 7 Điều 33). Cần chỉ rõ một quy định quan trọng của Luật Tổ chức Chính phủ năm 2001 mà lâu nay không được thực hiện đầy đủ, đó là việc Thủ tướng có nhiệm vụ, quyền hạn: “chỉ đạo việc xây dựng các dự án luật trình Quốc hội, các dự án pháp lệnh trình Uỷ ban thường vụ Quốc hội; các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ” (điểm b khoản 1 Điều 20).