A. Lời nói đầu

Trong mấy thập kỷ qua, môi trường toàn cầu có xu hướng biến đổi xấu đi. Chất lượng không khí, nguồn nước, tài nguyên, hệ sinh thái… ở nhiều nơi ở mức báo động. Ô nhiễm môi trường và áp lực với thiên nhiên đang diễn ra hàng ngày và ở khắp nơi trên nhiều quốc gia khu vực và toàn trái đất. Nguyên nhân của tình trạng này chính là sù khai thác môi trường và xả thải vào môi trường một cách tuỳ tiện, bất chấp hậu quả. Với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam, áp lực về phát triển bằng mọi cách khiến vai trò của pháp luật trong lĩnh vực này càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Trong khi ý thức tự giác bảo vệ môi trường của người dân chưa cao thì các quy định về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là hình thức có tác động lớn tới hành vi của con người.

Theo thống kê tình hình vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường dựa trên kết quả thanh tra môi trường của nước taqua các năm như sau:

- Giai đoạn 1996 – 2000, Thanh tra Cục Môi trường và Thanh tra các Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường(trước đây) đã tiến hành thanh tra được 31. 100 lượt cơ sở. Qua thanh tra đã phát hiện và xử lý hành chính đối với 9. 387 cơ sở có hành vi vi phạm Luật Bảo vệ môi trường, trong đó phạt cảnh cáo 4. 151 cơ sở, phạt tiền 5. 236 cơ sở với tổng số tiền phạt thu nộp ngân sách Nhà nước là 4.579, 5 triệu đồng.

         - Trong tháng 8 – 2007, các tổ chức thanh tra Bé, ngành, địa phương đã tiến hành 797 cuộc thanh tra, tập trung chủ yếu vào công tác thu chi ngân sách, tài chính doanh nghiệp, quản lý dự án và xây dựng, quản lý – sử dụng đất đai. Kết thúc 370 cuộc thanh tra đã phát hiện các sai phạm về kinh tế trị giá 63. 5 tỷ đồng, 371, 5ha đất, kiến nghị thu hồi 46, 6 tỷ đồng, 368ha đất…