Phần I

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ BỘ TRUYỀN BÁNH RĂNG

I-1. Công dụng của bộ truyền động bánh răng.

Truyền động bánh răng được sử dụng trong nhiều loại máy và cơ cấu khác nhau để truyền chuyển động quay từ trục này sang trục khác và để biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại.

Truyền động bánh răng được sử dụng rộng rãi bởi vì chúng có những ưu điểm như khả năng truyền lực lớn, đảm bảo tỷ số truyền ổn định, hệ số có ích lớn và truyền động êm.

Truyền động bánh răng là những cơ cấu quan trọng trong ôtô, máy kéo động cơ đốt trong, máy công cụ, máy nông nghiệp, máy cần cẩu và nhiều loại thiết bị khác.

Phạm vi tốc độ và truyền lực của truyền động bánh răng rất lớn.

Các hộp tốc độ và truyền lực có khả năng truyền công suất tới hàng chục nghìn kW. Tốc độ vòng của bánh răng trong các cơ cấu truyền chuyển động tốc độ cao có thể đạt tới 150m/s. Các bánh răng truyền chuyển động quay được gọi là bánh răng chủ động, còn bánh răng nhận chuyển động quay gọi là bánh răng bị động. Trong bộ truyền còn có khái niệm bánh răng nhỏ ( có đường kính hoặc số răng nhỏ ) và bánh răng lớn (có đường kính và số răng lớn ).

Sử dụng bánh răng có thể truyền được chuyển động quay giữa các trục song song với nhau, chéo nhau hoặc vuông góc với nhau.

I-2. Phân loại bộ truyền bánh răng.

Tùy thuộc vào vị trí tương quan của các trục mà người ta phân biệt:

- Bộ truyền bánh răng trụ:

+ Răng thẳng

+ Răng nghiêng

+ Chéo nhau.

- Bộ truyền bánh răng côn:

+ Răng thẳng

+ Răng nghiêng

+ Răng cong

- Bộ truyền bánh răng thanh răng.

- Bộ truyền trục vít – bánh ví