Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển hàng hóa trên cơ sở công nghiệp hóa, hiện đại hóa phù hợp với các yêu cầu, bước đi trong quá trình hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới là một trong những nội dung cơ bản của đường lối đổi mới kinh tế đất nước mà các kì đại hội VII, VIII, IX, X của Đảng đã đề ra. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp có nhiều tiến bộ nhưng diễn ra chậm và khác biệt giữa các vùng, là vấn đề có tính chiến lược trong phát triển kinh tế xã hội nước ta trong những năm tới. Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế đặc biệt nước ta vừa là thành viên của tổ chức thương mại thế giới thì các mặt hàng xuất khẩu của ta càng phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe của thị trường, sản xuất những mặt hàng có giá trị kinh tế cao đáp ứng . Các nguồn lợi chỉ được phát huy khi gắn với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp hợp lí. Nam Định là tỉnh có ngành nông nghiệp phát triển từ lâu đời và là ngành sản xuất chủ yếu, là tỉnh đồng bằng thuần nông nằm trong vùng ven biển Nam châu thổ sông Hồng có lợi thế về nước tưới và hàng năm phù sa được bồi đắp thêm đất đai, nhất là các huyện phía Nam tỉnh. Tỉnh có tiềm năng phát triển nông nghiệp, nguồn nước dồi dào đất đai màu mỡ còn khả năng mở rộng diện tích gieo trồng bằng tăng vụ, lấn biển. Hệ thống thủy nông được đầu tư từ nhiều năm đã và đang phát huy tác dụng nhất là nguồn nước khá phong phú. Nước ngầm vùng ven biển có trữ lượng và chất lượng tốt, đặc biệt nguồn nước trong các sông, hồ, ao rất lớn. Lực lượng sản xuất không ngừng phát triển, nguồn nhân lực dồi dào, trình độ dân trí cao, nông dân có truyền thống và giàu kinh nghiệm trong thâm canh, kết cấu hạ tầng ngày càng phát triển, quan hệ sản xuất ngày càng được củng cố và hoàn thiện góp phần đẩy nhanh nhịp độ phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Thời gian qua Nam Định đã có những thay đổi và phát triển khá rõ nét về đời sống kinh tế xã hội, cơ cấu sản xuất. Trong nông nghiệp trồng trọt là chủ yếu, trong trồng trọt cây lúa là chính. Chăn nuôi phát triển chậm chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh về vị trí địa lí, nguồn nước khí hậu…của địa phương. Do vậy đời sống vật chất, tinh thần của người dân Nam Định trong những năm qua mặc dù đã tăng so với trước, song vẫn còn ở mức thấp, hệ số nghèo giảm xong vẫn còn chậm. Để khắc phục tình trạng trên có nhiều vấn đề đặt ra cần giải quyết. Một trong những vấn đề quan trọng cần đặc biệt quan tâm là phải từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Muốn chuyển dịch hợp lí, hiêu quả phù hợp với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của cả nước theo hướng công nghiệp hoá- hiện đại hoá phải nắm được đặc điểm của quá trình chuyển đổi, tìm ra phương hướng và giải pháp cụ thể trên cơ sở tiến tới những đặc điểm đặc thù cuả kinh tế tỉnh Nam Định. Hơn nữa Nam Định là tỉnh có kinh tế chậm phát triển, dân số đông năm 2005 đạt 1.965.425 người. Do vậy cần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp phát triển nâng cao đời sống cho phần lớn dân cư trong tỉnh và chuyển dần lao động nông nghiệp sang các ngành kinh tế khác.