[FONT=Times New Roman]LỜI MỞ ĐẦU

Bắt đầu ý tưởng được cho là “không tưởng“ về một châu Âu thống nhất, trải qua mấy thế hệ gian khổ nỗ lực, những người dân trên“lục địa già“ cảm thấy hoan hỉ vì những thành tựu đạt được khiến thế giới kính nể trong việc nhất thể hoá kinh tế và chính trị. Những gì mà châu Âu gặt hái trên con đường đi tới “Liên bang châu Âu“ tới nay được phản ánh rõ nét nhất ở sự ra đời đồng tiền chung euro. Nhưng không ai ngờ 50 năm sau khi Tuyên ngôn Schumann (đánh dấu ý tưởng hợp nhất các nước châu Âu) đồng tiền chung của “lục địa già“ phải đối mặt với mối đe doạ nghiêm trọng từ cuộc khủng hoảng nợ công Hy Lạp.

Sự hiện hữu của "bóng ma" khủng hoảng nợ đã và đang làm đau đầu các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU). Gói cứu trợ dài hạn EU/IMF 110 tỷ euro dành cho Hy Lạp, đạt được sau nhiều tuần tranh cãi, đã chứng tỏ mức độ nghiêm trọng của "cơn sóng ngầm" nợ công. Khủng hoảng nợ của Hy Lạp là bài kiểm tra lớn nhất về mức độ tín nhiệm mà khu vực Eurozone phải đối mặt kể từ khi chính sách sử dụng một đồng tiền duy nhất được đi vào đời sống.

I. Thực trạng Hy Lạp và khu vực eurozone trước khi khủng hoảng nợ công xảy ra:

1.1. Thực trạng khu vực đồng tiền chung eurozone:

Ngày 1/1/2009, eurozone chính thức kết nạp thêm Slovakia nâng tổng số nước sử dụng chung đồng tiền euro lên con số 16, với dân số hơn 300 triệu người, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trên 12.000 tỉ Euro. Đến nay, sau 11 năm phát triển, khu vực đồng tiền chung châu Âu đã phát triển, trải qua những thăng trầm. Đồng Euro đã trở thành một công cụ thanh toán toàn cầu và trở thành một đối trọng với đồng USD của Mỹ .

Trước giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008, nền kinh tế của khu vực eurozone đã có những thành tựu nhất định:

Tỉ lệ tăng trưởng GDP hàng năm của khu vực đồng Euro từ năm 1999 - 2007 ở mức trung bình 2.59% /năm, và có lúc lên cao nhất vào năm 2006: 3.5%; giá trị GDP trung bình trong khoảng thời gian từ năm 1999 – 2007 là khoảng 8200 tỷ USD/năm. Trong giai đoạn trên, Euro đã góp phần tạo thêm 15 triệu việc làm mới khiến thương mại và du lịch trở nên dễ dàng hơn.

Có được điều đó là do việc gia nhập vào khu vực đồng tiền chung châu Âu, sử dụng chung 1 đơn vị tiền tệ đã hình thành nên 1 thị trường thống nhất về vốn, sức lao động, hàng hóa và giúp cho các giao dịch trong khối diễn ra thuận tiện và dễ dàng, giúp các nước trong khu vực tận dụng được các nguồn lực sẵn có cũng như các nguồn lực từ bên ngoài để phát triển.

***********

V. Một số kiến nghị

5.1. Đối với Hy Lạp

 Khắc phục tình trạng tham nhũng và trốn thuế

- Nạn tham nhũng và trốn thuế ở Hy Lạp đã quá mức nghiêm trọng. Để khắc phục tình trạng này, chính phủ Hy Lạp buộc phải đưa ra những biện pháp mạnh tay, cải tổ hoàn toàn bộ máy. Chính phủ phải có chương trình hành động lâu dài. Phải tẩy sạch quốc nạn tham nhũng với tinh thần, tư cách một cuộc cách mạng thật sự. Một số biện pháp cơ bản có thể đưa ra là:

- Phải thiết lập một hệ thống tổ chức chuyên sâu ở các cấp, các ngành với mạng lưới hoạt động công khai và bí mật, theo dõi thường xuyên những người và vụ việc có dấu hiệu tham nhũng để kịp thời ngăn chặn và xử lý.

- Kê khai tài sản riêng của các viên chức trong tất cả các tổ chức của bộ máy công quyền, kể cả những người giữ cương vị lãnh đạo cao, những cán bộ chủ chốt, chuyên viên cao cấp, đầu ngành... khi được bổ nhiệm công việc cũng như khi thôi việc, nghỉ hưu.

- Có những chế tài xử lý mạnh mẽ hơn nữa với các hành vi tham nhũng

- Nâng cao tính minh bạch của hệ thống thuế, như thay thế một loạt quan chức ngành này, tiến hành điều tra nội bộ nhằm vào những hành vi hối lộ, khai man trốn thuế...

 Nâng cao hiệu của quản lý chi tiêu công

- Đảm bảo quy mô chi ngân sách nhà nước. Theo đó, giảm tỉ lệ chi thường xuyên, hạn chế lương thưởng cho cán bộ công chức, tinh giảm bộ máy hành chính.

- Nâng cao tính trách nhiệm, minh bạch, dân chủ trong chi tiêu công; đảm bảo tính hiệu quả và hiệu lực của những chương trình và cung cấp hàng hóa, dịch vụ công cho xã hội

 Cơ cấu vay vốn hợp lý

- Lập các kế hoạch vay nợ, sử dụng nợ cũng như trả nợ chi tiết, hiệu quả. Hiện tại, hầu hết các khoản nợ của Hy Lạp đều là các khoản nợ ngắn hạn. Do đó chính phủ Hy Lạp cần xây dựng tỷ lệ nợ ngắn hạn và dài hạn phù hợp đồng thời có kế hoạch lập ngân sách dài hạn.

- Đánh giá chính xác hiệu quả của các dự án sử dụng vốn vay nước ngoài khi đi vào hoạt động. Từ đó có kế hoạch trả nợ hợp lý.

5.2. Đối với Eurozone

 Giám sát chặt chẽ với các nước thành viên

- Việc kết nạp thành viên mới cần tuân theo các quy định chặt chẽ. ECB sẽ phải kiểm tra, đánh giá chính xác các tiêu chí để được gia nhập Eurozone đồng thời giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện các cam kết khi gia nhập khu vực.

- Đưa ra các chế tài xử phạt đối với sai phạm của các nước thành viên.

 Đưa ra các khoản cứu trợ kịp thời và có kế hoạch giải ngân hợp lý.

- Vấn đề của Hy Lạp có thể sớm được giải quyết nếu các nước châu Âu không có những bất đồng, nhùng nhằng và sớm đưa ra gói cứu trợ. Tuy nhiên, trước nguy cơ một loạt các nước nữa như Ai Len, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha cũng đang gặp khó khăn với khoản nợ lên tới 2000tỷ USD thì sẽ rất khó để EU đưa ra các gói cứu trợ khổng lồ.

- Sự thiếu rõ ràng trong kế hoạch giải ngân lần tiếp theo từ EU và IMF đã khiến chính quyền Athen lo lắng rằng họ có thể tiếp tục phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm khắc hơn từ EU trong chương trình cải cách và củng cố tài khóa năm 2011. Điều này cũng khiến chính phủ Hy Lạp gặp phải khó khăn trong việc lập ngân sách nhà nước. Do vậy vấn đề đặt ra là các nước châu Âu cần thực hiện đúng cam kết giải ngân đúng tiến độ.

 Hài hoà mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ của ECB với chính sách tài khoá của các nước thành viên

- Sẽ là rất khó để các nước thành viên khu vực Eurozone cam kết đúng theo hiệp ước Maastricht trong giai đoạn khủng hoảng hiện nay. Như vậy ECB cần đưa ra một cơ chế thoáng hơn trong từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế. Việc làm này thực sự là cần thiết để vực dậy các nền kinh tế ở châu Âu trong bối cảnh chỉ có một chính sách tiền tệ thống nhất cho 16 quốc gia. Các nước sẽ có thể sử dụng chính sách tài khoá lới lỏng nhờ thâm hụt ngân sách cũng như tỉ lệ nợ công được mở rộng biên độ.

Giải quyết vấn đề Hy Lạp sẽ tạo điều kiện cho sự ổn định lâu dài của đồng Euro. Để làm được điều này cần sự chung tay góp sức của cả Hy Lạp và các nước châu Âu. Một sự phối hợp hài hoà giữa các chính sách của chính phủ Hy Lạp và ECB sẽ sớm đưa Hy Lạp thoát ra khỏi khủng hoảng đồng thời cũng là các kinh nghiệm để giải quyết vấn đề nợ công đang diễn biến phức tạp ở nhiều nước châu Âu.

Luận văn chia làm 3 chương, dài 58 trang