LỜI MỞ ĐẦU

Thị trường chứng khoán là nơi luân chuyển và phân bổ các nguồn vốn từ khu vực có lợi nhuận thấp sang khu vực có lợi nhuận cao, tạo điều kiện cho các nguồn vốn được sử dụng một cách có hiệu quả nhất. Do đó, khi vốn đã trở thành một loại hàng hoá đặc biệt, phát triển thị trường chứng khoán là việc rất cần thiết để phát triển nền kinh tế hàng hoá.

Thị trường chứng khoán được hình thành và phát triển bắt đầu từ nhu cầu tự phát về trao đổi và sau đó được phát triển với quy mô lớn dần về phương thức giao dịch, quản lý cũng ngày càng chặt chẽ hơn. Thị trường chứng khoán bao gồm hai loại thị trường: thị trường giao dịch các loại chứng khoán được cấp giấy phép niêm yết (thị trường chứng khoán tập trung) và thị trường giao dịch các chứng khoán của công ty vừa và nhỏ không hoặc chưa được niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung (thị trường giao dịch phi tập trung). Sự kết hợp giữa hai loại thị trường này sẽ tạo thành một hệ thống thị trường chứng khoán khá hoàn chỉnh, rộng lớn, sôi động và linh hoạt.

Ở Việt Nam, thị trường chứng khoán tập trung (Trung tâm giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh) đã đi vào hoạt động được 8 năm; hàng hoá trên thị trường tuy đã được bổ sung nhưng vẫn còn khá nghèo nàn; các điều kiện chặt chẽ còn là những cản trở lớn đến việc được tham gia niêm yết khi đại bộ phận các doanh nghiệp Nhà nước trong diện cổ phần hoá đều là những doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do vậy, việc hình thành và phát triển thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC) là rất cần thiết nhằm tạo điều kiện cho các công ty vừa và nhỏ, các công ty mới thành lập có thể huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Đồng thời cung cấp thêm các loại công cụ đầu tư đa dạng cho các nhà đầu tư, tạo cơ chế giao dịch linh hoạt, chi phí thấp và tạo cơ chế định giá mới để góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam phục vụ cho công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Xuất phát từ những đòi hỏi cấp thiết của thực tế, với sự cố gắng học hỏi của bản thân và được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo đặc biệt là Th.sĩ Nguyễn Thanh Phương, em chọn đề tài “Một số giải pháp hình thành và phát triển thị trường chứng khoán phi tập trung ở Việt Nam” nhằm mục đích nghiên cứu và rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc thành lập thị trường chứng khoán phi tập trung của một số nước trên thế giới qua đó lựa chọn một mô hình và các giải pháp thích hợp cho việc thành lập thị trường chứng khoán phi tập trung ở Việt Nam. Ngoài phần mở đầu và kết luận, báo cáo được chia làm 3 chương:

Chương I: Một số vấn đề lý luận cơ bản về OTC

Chương II: thực trạng hình thành và phát triển thị trường OTC ở Việt Nam và kinh nghiệm ở một số nước trên thế giới

Chương III : Một số giải pháp hình thành và phát triển thị trường OTC ở Việt Nam

Em xin chân thành cảm ơn Th.sĩ Nguyễn Thanh Phương và các anh chị tại công ty chứng khoán Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn đã trực tiếp hướng dẫn em làm đề tài này. Với kiến thức lý luận và thực tiễn còn hạn chế nên Báo cáo không tránh khỏi những thiếu sót, em mong thầy cô giáo cùng các bạn đọc góp ý kiến bổ sung cho Báo cáo được hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I 2

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ OTC 3

I.CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG OTC: 3

II. VAI TRÒ VÀ TÁC ĐỘNG CỦA OTC ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ 3

1. Những tác động tích cực của OTC 3

2. Những mặt hạn chế của OTC 3

IV. CÁC NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN CỦA OTC 3

1. Nguyên tắc công khai 3

2. Nguyên tắc trung gian 3

3. Nguyên tắc thực hiện công bằng 3

V. CÁC ĐỐI TƯỢNG THAM GIA OTC 3

1. Hàng hoá cho thị trường 3

2. Các nhà môi giới và các nhà tạo giá 3

3. Người phát hành chứng khoán 3

4. Người quản lý và giám sát thị trường 3

VI. GIAO DỊCH TRÊN OTC 3

Chương II 3

THỰC TRẠNG HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG OTC Ở VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 3

I. THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM NÓI CHUNG 3

1. Thực trạng hoạt động tại trung tâm giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh 3

2. Thực trạng hoạt động tại thị trường tự do 3

II. THỰC TRẠNG OTC Ở VIỆT NAM 3

1. Những kết quả ban đầu 3

2. Những hạn chế và nguyên nhân 3

III. KINH NGHIỆM TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ OTC TRÊN THẾ GIỚI 3

1. Một số mô hình OTC trên thế giới 3

2. Bài học kinh nghiệm 3

2.1.Về điều kiện cần thiết để xây dựng một OTC 3

2.2. Về sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường OTC 3

2.3. Về sự tham gia của hàng hoá CK nước ngoài 3

2.4. Về việc duy trì biên độ giao dịch hợp lý nhằm ổn định thị trường 3

2.5. Về quy định đối với các công ty tham gia niêm yết 3

2.6. Thành lập OTC sau đó mới phát triển lên thành TTCK tập trung (SDGCK) 3

2.7. Về công khai hoá thông tin 3

2.8. Quản lý thị trường OTC 3

CHƯƠNG III 3

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN 3

THỊ TRƯỜNG OTC Ở VIỆT NAM 3

I. SỰ CẦN THIẾT PHẢI HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG OTC Ở VIỆT NAM 3

II. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG OTC TRONG THỜI GIAN TỚI 3

1. Những quan điểm chủ đạo trong việc lựa chọn các giải pháp để xây dựng OTC ở Việt Nam. 3

2. Những nguyên tắc chủ đạo trong việc lựa chọn các giải pháp để xây dựng OTC ở Việt Nam. 3

III. LỰA CHỌN MÔ HÌNH OTC Ở VIỆT NAM DỰA TRÊN KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC 3

1. Những nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn mô hình OTC ở Việt Nam. 3

2. Lựa chọn mô hình OTC ở Việt Nam dựa trên kinh nghiệm của một số nước 3

2.1. Chứng khoán được giao dịch trên OTC 3

2.2. Các tổ chức thành viên của OTC 3

2.3. Mô hình hệ thống giao dịch 3

2.4. Tổ chức và quản lý thị trường OTC 3

2.5. Thanh toán các giao dịch trên thị trường OTC 3

2.6. Giám sát thị trường OTC 3

IV. CÁC GIẢI PHÁP HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN OTC Ở VIỆT NAM 3

1. Xây dựng hành lang pháp lý cho thị trường OTC 3

2. Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ 3

3. Giải pháp nhằm tăng cung, kích cầu chứng khoán cho thị trường 3

3.1. Đẩy mạnh tiến trình cổ phần hoá các doanh nghiệp nhà nước 3

3.2. Đẩy mạnh phát hành các loại trái phiếu 3

4. Giải pháp về nguồn nhân lực 3

5. Các giải pháp hỗ trợ thực hiện 3

5.1. Đẩy mạnh việc hình thành các định chế trung gian của thị trường 3

5.2. Tăng cường năng lực quản lý, giám sát thị trường 3

5.3. Thực hiện chế độ ưu đãi về thuế đối với hoạt động đầu tư và kinh doanh chứng khoán trên thị trường OTC 3

5.4. Tiếp tục hoàn thiện chế độ báo cáo tài chính, kế toán và kiểm toán 3

KẾT LUẬN 3