MỞ ĐẦU

Trong hoạt động thực tiễn, con người luôn luôn có nhu cầu chinh phục thế giới xung quanh để tìm cách làm ra của cải vật chất cho xã hội và đồng thời cũng luôn luôn có nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh để cải biến nã theo nhu cầu của cuộc sống. Trong quá trình đó, hàng loạt câu hỏi đã nảy sinh ra như: Thế giới xung quanh ta là gì ? Ai tạo ra thế giới ? Con người là gì ? Ai sinh ra con người ? Quan hệ của con người với thế giới xung quanh như thế nào ? Và làm thế nào để cải biến thế giới ? Để trả lời cho những câu hỏi như thế này, thế giới quan của con người đã được ra đời. Vậy thế giới quan là gì ?

Thế giới quan là hệ thống các quan niệm, quan điểm của con người về thế giới (bao gồm thế giới tự nhiên, xã hội và tư duy), về bản thân, về cuộc sống của con người và về cuộc sống của cả loài người.

Như vậy thế giới quan bao hàm hai phạm trù lớn đó là nhân sinh quan và thế giới nói chung. Nã chứa đựng đầy đủ các yếu tố như cảm xúc và trí tuệ, tri thức về niềm tin. Các yếu tố này hoà quyện vào nhau tạo thành một thể thống nhất. Trong đó, tri thức (sự hiểu biết) là bộ phận quan trọng và là cơ sở của thế giới quan.

Trong lịch sử tư tưởng, loài người đã trải qua các hình thức thế giới quan tõ thấp đến cao như sau:

- Thế giới quan tiền khoa học: Đặc trưng chủ yếu là kinh nghiệm chủ nghĩa. Hạt nhân lý luận là chủ nghĩa duy vật chất phác thô sơ.

- Thế giới quan không khoa học: Đặc trưng chủ yếu là siêu hình. Hạt nhân lý luận là chủ nghĩa duy vật siêu hình.

- Thế giới quan phản khoa học: Đặc trưng chủ yếu là duy vật, thần bí. Hạt nhân lý luận là Triết học kinh viện.