MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Hoa Kỳ tuy là quốc gia trẻ so với nhiều quốc gia có bề dày lịch sử như Anh, Pháp, Đức, Ý, Trung Quốc...nhưng Hoa Kỳ đã thu hút được sù quan tâm của nhiều nước, nhiều nhà khoa học muốn nghiên cứu quốc gia này: " Mỹlà nước lớn, giàu và mạnh hàng đầu thế giới, có trình độ phát triển rất cao vềnhiều mặt, đã dính mũi vào nhiều nước, gây ra nhiều cuộc chiến tranh và còng có vai trò to lớn trong việc giải quyết nhiều vấn đề quốc tế" [34, tr. 50]. Hay như tác giả cuốn " Văn minh Hoa Kỳ", Jean - Pierre Fichou viết: " Trong vòng ba thế kỷ, đất nước này đã được gán vai trò là một mô hình mẫu hoặc là vật đối chứng cho toàn cầu, nó đã sáng tạo ra mét chế độ độc đáo bằng cách dựng nên mét quan niệm khác về cuộc sống" [32, tr. 3]. Hoa Kỳ đặc biệt vì là mét trong những nước giàu hàng đầu thế giới, tổng thu nhập GDP của Hoa Kỳ bằng cả của Nhật Bản và Tây Âu cộng lại. Đặc biệt, vì Hoa Kỳ là nước tư bản phát triển nhất, kinh tế Hoa Kỳ được coi là đầu tàu của kinh tế thế giới. Khi nghiên cứu về mô hình nhà nước Cộng hòa Tổng thống, chúng ta không thể không tìm hiểu chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Tại sao vậy? Vì chế độ Tổng thống Hoa Kỳ là mô hình xuất hiện đầu tiên của chính thể cộng hũa Tổng thống, là " nơi đầu tiên dạng cầm quyền này được thiết lập" [50, tr. 106], là " hình thức chính thể cộng hũa Tổng thống lần đầu tiên trong lịch sử được thiết lập ở Mỹ vào cuối thế kỷ 18" [2, tr. 44] đồng thời là mô hình đặc trưng, tiêu biểu của chính thể cộng hũa Tổng thống. Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ cũng là mô hình áp dụng điển hình nhất học thuyết phân quyền trong tổ chức quyền lực nhà nước, hay như PGS. TS Nguyễn Đăng Dung nhận xét tại Giáo trình luật hiến pháp các nước tư bản: " Loại hình này được áp dụng một cách tương đối phổ biến ở các nước tưbản châu Mỹ, mà khuôn mẫu của nó là Hợp chúng