Chuyên đề văn học Việt Nam sau 1975                    Phạm Thị Vân Huyền - K54B Ngữ văn

PHẦN MỞ ĐẦU

I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Văn học Việt Nam là một dòng chảy liên tục với nhiều khúc ngoặt và biến động.

Sau năm 1975, đặc biệt là tõ sau năm 1986, nền văn học Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới và thực sự đã đổi mới một cách toàn diện cả về lí luận, phê bình, sáng tác, lẫn thói quen tiếp nhận… Trên hành trình đổi mới đã gần ba thập kỉ với rất nhiều vấn đề lí luận và thực tiễn Êy, văn xuôi Việt Nam có đặt ra vấn đề phải đổi mới quan niệm về văn chương. Đổi mới quan niệm về văn chương ắt sẽ đưa đến những đổi mới về thể loại. Trong các thể loại, tiểu thuyết được coi là mét “hình thức lớncủa văn xuôi, trong đó qua những cái tôi thử nghiệm, tác giả khảo sát đến tậncùng đôi ba chủ đề lớn của sinh tồn”. (Milan Kundera, “Tiểu luận”, Nxb Văn hoá thông tin, trung tâm văn hóa Đông Tây, 2001). Và tiểu thuyết đã không đi ra khái quỹ đạo đổi mới của văn học sau 1975. Nã khúc xạ thành những cách tân mang tính chất thể nghiệm nhưng có giá trị to lớn và độc đáo cả về nội dung lẫn hình thức nghệ thuật.

Vậy, đổi mới những tác phẩm văn học mới (hiểu theo nghĩa thời gian và phong cách) cần được tiến hành theo hướng nào? chúng ta cần lấy chuẩn mực gì để đánh giá chóng? Những chuẩn mực Êy có nhất thành bất biến hay không?

Mét hệ giá trị mới đã hình thành và chúng ta cần phải tỉnh táo để “giã từ” với hệ giá trị của thời chiến, để mở đường, để tạo điều kiện cho những cái mới xuất hiện. chúng ta còng không được dùng thước đo hiện tại để đo giá trị sản phẩm có tính lịch sử, càng không nên dùng thước đo cũ để đo đếm rồi nghi ngờ những tác phẩm của ngày hôm nay.

Những “ca sĩ” của thời đại trước như: Nguyễn Mạnh Tuấn, Lưu Quang Vò, Lê lựu, Nguyễn Khải, Ma Văn Kháng, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Duy…đã dũng cảm “vặn cổ bài ca của mình” để trở thành những cây bút tiên phong của văn học đổi mới. Sự xuất hiện của Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, Bảo Ninh đưa tiến trình đổi mới đến cao trào, tạo nên bước ngoặt trong sù