Biên soạn và giảng dạy về pháp luật về cạnh tranh và kiểm soát độc quyền ở Việt Nam là một công việc không dễ dàng, phần vì sự thiếu vắng của các quy định pháp lý và kinh nghiệm xét xử các tranh chấp liên quan đến lĩnh vực này; phần vì nhận thức của công chúng và người làm luật về những vấn đề này chưa thực sự thống nhất. Mặc dù vậy, chấp nhận nền kinh tế thị trường là chấp nhận cạnh tranh tồn tại, sớm hay muộn Việt Nam cũng phải ban hành đầy đủ "luật chơi" cho cuộc cạnh tranh này. Thực tiễn hơn một thập kỷ qua kể từ khi Việt Nam thực hiện đổi mới cho thấy, cạnh tranh trong kinh doanh ở Việt Nam đã diễn ra ngày càng sôi động và quyết liệt, khuôn khổ pháp luật cho cạnh tranh càng thiếu, thì mức độ khốc liệt và dã man của các hình thức cạnh tranh ngày càng gia tăng. Một xã hội văn minh cần có luật lệ cho cách ứng xử văn minh với đối thủ cạnh tranh.

Bên cạnh các hoạt động cạnh tranh, các hiện tượng độc quyền trong kinh doanh và sự lạm dụng quyền lực thị trường cũng đã diễn ra, làm thiệt hại đáng kể cho lợi ích của người tiêu dùng. Đã đến lúc phải trang bị cho các Luật gia của tương lai những kiến thức cơ bản nhất của pháp luật cạnh tranh và chống/kiểm soát độc quyền trong kinh doanh.

Khi giảng những vấn đề mới này, nhiều học giả nặng về mô tả kinh nghiệm nước ngoài, đặc biệt là pháp luật Hoa Kỳ, một quốc gia đi đầu trong việc ban hành và thực thi pháp luật về lĩnh vực này. Tôi tìm cách đi ngược lại. Sau khi giới thiệu khung cảnh vi phạm những thói quen kinh doanh đứng đắn hiện nay ở Việt Nam, bài giảng chỉ ra sự yếu kém và bất lực của pháp luật Việt Nam khi tìm cách hạn chế và loại bỏ các hiện tượng này. Để gợi mở giải pháp, bài giảng có nhắc đến kinh nghiệm nước ngoài theo phương pháp tổng kết những nguyên tắc cơ bản, song tránh sa đà vào tiểu tiết. Chuyên đề này phù hợp cho sinh viên Luật khoa cuối khoá và học viên cao học. Phù hợp với những cải cách phương pháp đào tạo hiện nay, tài liệu này dùng cho học viên đọc trước khi tiến hành tham gia thảo luận trên lớp nhằm chuẩn bị những thông tin cần thiết trước khi học viên tiếp cận những nguyên tắc chung của pháp luật cạnh tranh và kiểm soát độc quyền.

Kết cấu tiểu luận:

1 Khái niệm và chức năng của cạnh tranh

2 Thực trạng cạnh tranh không lành mạnh và độc quyền ở Việt Nam

3 Khái niệm và sự ra đời của pháp luật cạnh tranh và chống độc quyền

4 Đối tượng điều chỉnh của pháp luật cạnh tranh và chống độc quyền

5 Một số hành vi cạnh không lành mạnh

6 Các quyền của người bị vi phạm

7 Độc quyền và pháp luật chống/kiểm soát độc quyền

8 Manh nha của pháp luật cạnh tranh và chống độc quyền ở Việt Nam

9 Phản ứng của doanh nghiệp trước các hành vi cạnh tranh không lành mạnh

10 Thực hiện quyền lợi của người tiêu dùng

11 Pháp luật về hoạt động quảng cáo của doanh nghiệp