1. Mở đầu

Sông Cầu là phụ lưu cấp II của hệ thống sông Thái Bình, bắt nguồn từ tỉnh Bắc Kạn, sau đó cùng với sông Thương, sông Lục Nam và sông Đuống chảy vào sông Thái Bình và đổ ra biển. Sông Cầu có chiều dài trên 200 km với nhiều phụ lưu như Sông Công, Sông Cà Lồ . Lưu vực sông Cầu có nhiều khu dân cư đông đúc, nhà máy, bệnh viện và khu công nghiệp. Trước kia đây là con sông nổi tiếng về vẻ đẹp tự nhiên cũng như chất lượng nước sạch. Ngày nay do các hoạt động sản xuất, sinh hoạt trong lưu vực nên sông chịu áp lực lớn của lượng nước thải đổ vào với nhiều loại hình chất thải, từ nước thải sinh hoạt, bệnh viện cho đến các loại nước thải của các loại hình sản xuất công nghiệp. Khả năng tự làm sạch của sông không thể đảm bảo nên sông đang bị ô nhiễm, gây tác động trực tiếp đến các hệ sinh thái lưu vực sông và qua đó ảnh hưởng tới tài nguyên nước, tài nguyên sinh vật. Quan điểm tiếp cận hệ sinh thái ngày càng được áp dụng rộng rãi trong quản lý tổng hợp tài nguyên nước. Để quản lý tốt lưu vực sông phục vụ cho phát triển lâu dài và bền vững lưu vực các tỉnh trong lưu vực sông Cầu, môt trong những công việc cần tiến hành là kiểm kê hiện trạng thuỷ sinh vật trên các nhánh sông trong lưu vực. Trên cơ sở đó phân tích và tìm biên pháp khắc phục môi trường để đảm bảo và duy trì tính bền vững trong đa dạng sinh học và tài nguyên nước. Do một số hạn chế nên nghiên cứu này chỉ dừng lại ở việc đánh giá sơ bộ hiện trạng đa dạng thủy sinh vật ở nhánh chính sông Cầu, sông Công và sông Cà Lồ. Kết quả phân tích chủ yếu dựa trên cơ sở số liệu của các đợt khảo sát được tiến hành trong năm 2006 và thu thập số liệu liên quan