1 đặt vấn đề viêm mũi dị ứng (vmdu) và hen phế quản (hpq) là tình trạng viêm mạn tính đường thở do rất nhiều nguyên nhân gây nên, gặp ở mọi lứa tuổi, có thể gây nhiều biến chứng ảnh hưởng đến đời sống và khả năng học tập của học sinh nếu không được chẩn đoán, điều trị và kiểm soát tốt [1]. cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trường là sự gia tăng tình trạng ô nhiễm môi trường, việc sử dụng thuốc và hóa chất không đúng chỉ định, lối sống thay đổi, nhiều stress, sự biến đổi khí hậu… làm cho tỷ lệ các bệnh dị ứng ngày càng gia tăng và trở thành vấn đề thời sự của y học hiện đại. theo báo cáo của tổ chức y tế thế giới (who) hiện nay có khoảng 300 triệu người hen trên toàn thế giới, chiếm 6- 8%...