Đề tài: Ngành bảo hiểm và các yếu tố vĩ mô tác động đến ngành bảo hiểm

LỜI MỞ ĐẦU

Bảo hiểm có nguồn gốc từ rất lâu đài trong lịch sử nhân loại mà cho tới ngày nay người ta vẫn rất khó xác định được thời điểm xuất hiện.

Ngay từ thời kỳ cổ đại, việc hình thành các quỹ dự trữ lương thực để phòng ngừa khả năng mất mùa hay giặt ngoại xâm đã được xem như là hình thức sơ khai của hoạt động bảo hiểm. Ngày nay trên thế giới người ta không thể hình dung nổi một nền kinh tế thị trường mà không có mặt của các đảm bảo của bảo hiểm người ta thường ví cuộc sống không có bảo hiểm như cầu thang không có tay vịn, bảo hiểm đã thực sự đi vào từng lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội với các sản phẩm hết sức đa dạng và phong phú.

Thoạt đầu các hoạt động bảo hiểm ra đời do nhu cầu ổn định sản xuất và kinh doanh với chức năng chủ yếu từ phòng ngừa khắc phục những rủi ro, mọi tai nạn bất ngờ, người ta còn chưa nghĩ tới các tổ chức bảo hiểm như là một tổ chức tài chính trung gian thì nay các công ty bảo hiểm vừa coi là một tổ chức tài chính vừa coi là một công ty hoạt động ở đa lĩnh vực.

I. Ngành bảo hiểm và các yếu tố vĩ mô tác động đến ngành bảo hiểm.

1. Định nghĩa.

Trong cuộc sống dù muốn hay không thì các rủi ro vẫn luôn xảy ra và nó tồn tại và chi phối đến cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi doanh nghiệp và toàn xã hội, có thể nói chính sự tồn tại của các loại rủi ro là nguồn gốc phát sinh các hoạt động dự trữ bảo hiểm.

Bảo hiểm có thể được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau.

- Đứng trên quan điểm cộng đồng: Bảo hiểm là phương thức xử lý rủi ro thông qua việc dự trữ đề phòng rủi ro, chuyển giao, phân tán rủi ro nhằm đảm bảo cho an toàn tái sản xuất, đời sống của con người và xã hội.

- Đứng trên phương diện tài chính : Bảo hiểm là phạm trù tài chính gắn liền với các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình hình thành phân phối và sử dụng quỹ bảo hiểm.

Các quan hệ phân phối này dựa trên cơ sở ngang bằng giữa trách nhiệm và hưởng thụ quyền lợi bảo hiểm, nhân đạo vì lợi ích cuộc sống và hoạt động xã hội của con người (cộng đồng cùng nhau hưởng quyền lợi và cùng gánh chịu trách nhiệm) góp phần ổn định sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.

- Một cách khái quát có thể nói: Bảo hiểm là những quan hệ kinh tế gắn với quá trình hình thành, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ phân phối tập trung quỹ bảo hiểm nhằm xử lý các rủi ro, các biến cố bảo hiểm, bảo đảm cho quá trình sản xuất và đời sống của xã hội diễn ra bình thường.

2. Các sản phẩm của bảo hiểm

Bảo hiểm được chia thành 2 loại bảo hiểm chính đó là:

- Bảo hiểm nhân thọ: các sản phẩm của bảo hiểm nhân thọ là:

+ Bảo hiểm và tiết kiệm 5 năm, 10 năm

+ Bảo hiểm an sinh giáo dục

+ Bảo hiểm trọn đời.

+ Bảo hiểm niên kim nhân thọ

+ Bảo hiểm phú trường an

+ Bảo hiểm tích luỹ an khang

- Bảo hiểm rủi ro là loại hình bảo hiểm rủi ro cho con người hay tài sản trước biến cố bất ngờ của tự nhiên tai nạn, ốm đau, bệnh tật

+ Bảo hiểm chết do tai nạn

+ Bảo hiểm tàn tật do tai nạn

+ Bảo hiểm ốm đau do bệnh tật

+ Bảo hiểm tai nạn, rủi ro do thiên nhiên và con nguời gây ra.

+ Bảo hiểm hàng hoá

Ngoài ra một số loại hình bảo hiểm hỗn hợp khác

3. Quá trình tạo ra giá trị sản phẩm

Sản phẩm của bảo hiểm là sản phẩm vô hình, chúng không giống như hàng hoá khác, sản phẩm bảo hiểm trước hết là sự bảo đảm về mặt tài chính , trước rủi ro cho người được bảo hiểm và kèm theo là các dịch vụ liên quan, người ta thường có rủi ro là cơ sở của các hoạt động bảo hiểm để bảo vệ mình người ta tham gia bảo hiểm nộp phí cho nhà bảo hiểm để đổi lấy lời hứa, cam kết của nhà bảo hiểm là sẽ trả tiền bảo hiểm khi rủi ro xảy ra như vậy ở đây chỉ có cam kết từ 2 phía: nhà bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm. Do đó người tham gia bảo hiểm phải cam kết nộp phí cho nhà bảo hiểm và lúc đó nhà bảo hiểm trở thành con nợ của những người tham gia bảo hiểm.

Chu trình kinh doanh của bảo hiểm là chu trình đảo ngược, trong chu trình kinh doanh đảo ngược sản phẩm được bán ra trước, doanh thu thực hiện trước sau đó mới phát sinh chi phí , theo chu trình này các tổ chức bảo hiểm nhận phí đóng của người tham gia bảo hiểm và thực hiện nghĩa vụ sau với bên được bảo hiểm khi xảy ra sự cố bảo hiểm thực tế. Đặc điểm này tạo ra tính nhàn rỗi của nguồn vốn bảo hiểm trong những thời gian nhất định cho phép các tổ chức bảo hiểm có thể sử dụng chúng tham gia thị trường tài chính để sinh lời nhằm tăng khả năng tài chính cho bồi thường trả tiền bảo hiểm và tăng thu nhập cho doanh nghiệp .

Trong khi được bảo hiểm nếu không có sự cố xảy ra hoặc có sự cố mà không gây thiệt hại đối với người mua bảo hiểm thì nhà bảo hiểm không phải bồi thường hay trả tiền cho bên mua bảo hiểm. Ngược lại nếu người tham gia bảo hiểm gặp rủi ro và có thiệt hại thì nhà bảo hiểm sẽ phải bồi thường cho người tham gia bảo hiểm theo đúng hợp đồng mà 2 bên cam kết.

Như vậy quan hệ giữa người tham gia bảo hiểm vừa mang tính bồi hoàn và vừa mang tính không bồi hoàn. Đặc điểm này đã tạo tiền đề khách quan cho ngành kinh doanh bảo hiểm và sự rủi ro cho người bảo hiểm, nghĩa là khi không xảy ra rủi ro bảo hiểm thì nhà bảo hiểm không phải bồi hoàn và phí bảo hiểm sẽ tạo thu nhập cho doanh nghiệp bảo hiểm.

Khác với khả năng bồi hoàn của các khâu tài chính khác, bồi hoàn của bảo hiểm có tính bất ngờ cả về không gian và thời gian cũng như quy mô., Chính vì vậy trong quá trình hoạt động các tổ chức bảo hiểm phải xác định quỹ dự phòng để đảm bảo các cam kết của mình với người tham gia bảo hiểm khi có sự cố bảo hiểm xảy ra. Các quỹ này là nguồn quan trọng để tham gia đầu tư nhằm làm tăng khả năng tài chính cho doanh nghiệp .

Thông thường bồi thường tổn thất thực tế cho người được bảo hiểm trong một số hợp đồng bảo hiểm thường rất lớn, lớn hơn rất nhiều so với số tiền phí bảo hiểm đã đóng góp. Vì thế để đảm bảo và ổn định nguồn tài chính cho việc bồi đắp tổn thất trong hoạt động bảo hiểm thì áp dụng nguyên tắc "số đông lùi số ít" tức là phải cung cấp nhiều loại sản phẩm bảo hiểm cho những loại khách hàng trên những thị trường khác nhau để lấy phí bảo hiểm đóng góp từ những người nhằm bù đắp cho một số ít người gặp rủi ro bị thiệt hại mặt khác để giảm bớt chi phí bồi thường các tổ chức bảo hiểm phải tăng cường giám sát các biện pháp để phòng ngừa và hạn chế các tổn thất của bảo hiểm