Từ khi cho ra đời cho đến nay, chủ nghĩa Mác đã trải qua một giai đoạn lịch sử 150 năm. so với toàn bộ lịch sử nhân loại hay so với nhiều môn khoa học lịch sử một thế kỷ rưỡi là khoảng thời gian không dài. Song, đây là một giai đoạn lịch sử không có giai đoạn nào sánh kịp về sự kiện lịch sử trọng đại, sự đổi mới và giải phóng về mặt quan niệm và lí luận, những thay đổi to lớn và biến động dữ dội xảy ra trong đời sống xã hội, những điều chỉnh và xây dựng lại diễn ra trong quan hệ xã hội cho đến những cuộc đấu tranh và tranh luận không bao giờ chấm dứt từ trước đến nay xung quanh chủ nghĩa Mác. Để góp phần làm rõ sự ra đời chủ nghĩa Mác (phép biện chứng) là một tất yếu khách quan, chúng ta đi phân tích vai trò của phạm trù thực tiễn đến sự vận động và phát triển của chủ nghĩa Mác nói chung và phép biện chứng nói riêng là một việc làm cần thiết và có vai trò to lớn góp phần khẳng định lại những giá trị lý luận và thực tiễn của chủ nghĩa Mác. Giúp chúng ta có cách nhìn biện chứng và khách quan trong việc tìm hiểu sự ra đời của chủ nghĩa Mác (phép biện chứng) cũng như những vấn đề của đời sống hiện thực một cách đúng đắn.