Bất cứ sự vật hiện tượng nào cũng bao gồm mặt chất và mặt lượng . Hai mặt đó thống nhất hữu cơ với nhau trong mọi sự vật hiện tượng .

Trong quá trình phát triển, tư tưởng triết học của nhân loại cũng đã xuất hiện nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm chất, lượng cũng như quan hệ của chúng. Những quan điểm đó phụ thuộc, trước hết và chủ yếu vào thế giới quan và phương pháp luận của các nhà triết học hay của các trường phái triết học quy định. Chỉ khi phép biện chứng duy vật ra đời mới đem lại quan điểm đúng đắn về khái niệm chất, lượng và quan hệ của chúng, từ đó khái quoát thành quy luật chuyển hoá từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại. Để có thể đi sâu tìm hiểu về mối quan hệ này, trước hết chúng ta cần hiểu rõ về hai phạm trù chất và lượng .

Mỗi sự vật hiện tượng trong thế giới đều có những chất vốn có, làm nên chính chúng . Nhờ đó chúng mới khác với các sự vật hiên tượng khác, nhờ đó mà con người mới có thể phân biệt sự vật hiện tượng này với sự vật hiện tượng khác . Con người khác với những động vật khác chính là nhờ vào những tính chất quy định vốn có của con người : Khả năng lao động chế tạo và sử dụng công cụ lao động , có khả năng tư duy . Thuộc tính của sự vật là những tính chất, trạng thái, yếu tố cấu thành sự vật … Đó là những cái vốn có của sự vật từ khi sự vật được sinh ra hoặc hình thành trong sự vận động và phát triển của nó. Tuy nhiên, những thuộc tính vốn có của sự vật, hiện tượng chỉ được bộc lộ ra thông qua sự tác động qua lại giữa các sự vật hiện tượng . Chúng ta chỉ có thể biết được nhiệt độ cao hay thấp của không khí thông qua sự tác động qua lại của nó với cơ quan xúc giác của chúng ta. Chất của một người cụ thể chỉ được bộc lộ thông qua quan hệ của người đó với những người khác, với môi trường xung quanh, thông qua lời nói và việc làm của người ấy. Như vậy, muốn nhận thức đúng đắn về những thuộc tính của sự vật, chúng ta phải thông qua sự tác động qua lại của sự vật đó với bản thân chúng ta hoặc thông qua quan hệ mối liên hệ của nó với các sự vật khác.

Mỗi sự vật có rất nhiều thuộc tính, mỗi thuộc tính lại biểu hiện một chất của sự vật. Tuy vậy, không phải thuộc tính nào cũng biểu hiện chất. Chỉ có những thuộc tính cơ bản mới biểu hiện chất của sự vật. Chất của sự vật không nhũng được quy định bởi chất của những yếu tố tạo thành mà còn bởi phương thức liên kết giữa các yếu tố cấu thành, nghĩa là kết cấu của sự vật. Như sự kết cấu khác nhau của nguyên tố các bon tạo nên những chất khác nhau như kim cương, than chì …

Lượng là cái vốn có của sự vật, quy định sự vật ấy là nó. Lượng của vật không phụ thuộc vào ý chí, ý thức của con người. Đồng thời tồn tại cùng với chất của sự vật. Do đó, lượng của sự vật cũng có tính khách quan như chất của sự vật.

Lượng của sự vật biểu thị kích thước dài hay ngắn, số lượng nhiều hay ít, quy mô lớn hay nhỏ, trình độ cao hay thấp, nhịp điệu nhanh hay chậm …Trong thực tế , lượng thường được xác định bởi những đơn vị đo lường cụ thể (như vận tốc ánh sáng là 300.000 km/s hay 1 phan tử nước bao gồm 2 nguyên tử hidro và một nguyên tử oxi … ) Bên cạnh đó, cũng có những lượng chỉ biểu hiện dưới dạng trừu tượng như trình độ nhận thức, trình độ học vấn, ý thức trách nhiệm … Trong những trường hợp đó, chúng ta chỉ có thể nhận thức được thông qua con đường trừu tượng hoá, khái quát hoá. Có những lượng chỉ biểu thị yếu tố quy định kết cấu bên trong của sự vật (số kượng nguyên tử hợp thành nguyên tố hoá học, số lượng lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội), có những lượng vạch ra yếu tố quy định bên ngoài của sự vật (chiều dài, chiều rộng, chiều cao của sự vật)

Như vậy, mỗi sự vật có một thể thống nhất của hai mặt đối chất vâ lượng . Hai mặt đó không rời tách rời nhau mà tác động qua lại lẫn nhau một cách biện chứng. Trong sự vật, tính quy định về chất không tồn tại, nếu không có tính quy định về lượng và ngược lại. Khi sự vật đang tồn tại, chất và lượng thống nhất với nhau ở một mức độn nhất định.

Đề tài gồm có 4 nôi dung chính sau:

I. Khái niệm chất và lượng.

II . Mối quan hệ biện chứng giữa sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất.

III. Ý nghĩa phương pháp luận.

IV. Sự vận dụng quy luật sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất của Đảng cộng sản Việt Nam.