[FONT="]

.Nhưng kim chỉ nam chủ yếu phải định hướng cho chúng ta trong việc lựa chọn nghề nghiệp chính là phúc lợi của loài người, là sự hoàn thiện của chính chúng ta . Nếu con người chỉ lao động cho bản thân mình thì người đó có thể trở thành một nhà khoa học nổi tiếng, một triết gia vĩ đại, một nhà thơ tuyệt vời, nhưng không bao giờ người đó có thể trở thành một người thật sự hoàn thiện và vĩ đại . Nếu chúng ta đã lựa chọn một nghề mà trong đó chúng ta có thể lao động nhiều nhất cho loài người thì chúng ta sẽ không cúi đầu vằn lưng dưới gánh nặng của nó, bởi gánh nặng ấy là sự hy sinh vì mọi người; khi ấy điều chúng ta cảm nhận được không phải là một niềm vui thảm hại, hạn hẹp, vị kỷ, mà niềm hạnh phúc của chúng ta sẽ thuộc về hàng triệu người, lúc đó sự nghiệp của chúng ta sẽ có một cuộc sống thầm lặng nhưng có hiệu lực vĩnh hằng, và những con người cao thượng sẽ rơi những giọt lệ cháy bỏng trước thi hài của chúng ta

"Những suy tư của một chàng trai trong việc lựa chọn nghề nghiệp" - tác phẩm của Các Mác viết trong các kỳ thi tốt nghiệp tại trường trung học Tơ-ria vào tháng Tám 1835. Chỉ còn lưu giữ được bảy tác phẩm viết tay do anh thanh niên Mác thực hiện trong các kỳ thi đó: tác phẩm được nhắc tới ở đây viết bằng tiếng Đức về một đề tài tự do, tác phẩm bằng tiếng La - tinh viết về chế độ cộng hoà Ô-guy-xtơ, tác phẩm về đề tài tôn giáo (hai tác phẩm sau được công bố tron phần phụ lục của tập này), bài tập về tiếng La - tinh không có sự chuẩn bị sơ bộ, bản dịch từ tiếng Hy Lạp, bản dịch ra tiếng Pháp, tác phẩm về toán học (tất cả đều được công bố trong "Karl Marx - Friedrich Engels. Historisch - kritische Gesamtausgabe". Erste Abteilung. Band 1, zweiter Halbband, S.164-182. Berlin, 1929). Trong bản thảo viết tay của tác phẩm có nhiều chỗ do giảng viên môn sử và môn triết I. Vít-ten-bắc, lúc đó là hiệu trưởng trường trung học gạch dưới (trong lần xuất bản này những chỗ này không được sao lại). Ông đã có nhận xét sau đây: "Khá tốt. Luận văn phong phú về tư tưởng và trình bày có hệ thống. Nhưng cả ở đây nữa nói chung tác giả vẫn rơi vào khiếm khuyết vốn có của mình, đó là việc tìm kiếm quá nhiều những cách diễn đạt hình tượng tinh tế. Do đó, trong nhiều chỗ gạch dưới của bản trình bày thiếu sự khúc triết và sự rõ ràng cần thiết, thường thiếu sự chính xác trong từng câu văn cũng như cả đoạn".

Bản thân tạo hoá đã xác định cho loài vật một phạm vi hoạt động mà nó phải vận động trong khuôn khổ phạm vi đó, và loài vật bình thản vận động trong phạm vi đó mà không biểu hiện ý nguyện vượt ra ngoài phạm vi đó, thậm chí không ngờ về sự tồn tại của một phạm vi nào khác. Cũng như vậy, con người đã được thượng đế chỉ ra mục tiêu chung - hoàn thiện loài người và chính bản thân mình, song thượng đế đã dành cho chính họ tự mình tìm kiếm những phương tiện mà con người có thể dùng để đạt được mục tiêu ấy; thượng đế dành cho con người cơ hội có được trong xã hội một địa vị phù hợp nhất với người đó và đem lại cho người đó khả năng tốt nhất để đề cao bản thân và xã hội.

Khả năng có được sự lựa chọn ấy là ưu việt to lớn của con người so với những sinh vật khác của tạo hoá, nhưng đồng thời sự lựa chọn ấy là hành động có thể thủ tiêu toàn bộ cuộc sống của con người, làm hỏng tất cả mọi kế hoạch của con người và biến con người trở thành bất hạnh. Do đó, nghiêm túc cân nhắc sự lựa chọn ấy là bổn phận trước nhất của một chàng trai bắt đầu bước vàođường đời của mình và không muốn phó mặc cho may rủi quyết định những công việc hệ trọng nhất của mình.

Trước mắt mỗi người đều có mục tiêu mà ít ra thì bản thân người đó cho là vĩ đại và mục tiêu ấy thật sự là như thế, nếu mục tiêu ấy được thừa nhận là vĩ đại bởi chính niềm tin sâu sắc nhất, bởi tiếng nói sâu lắng nhất của trái tim, bởi vì thượng đế không khi nào để mặc cho con người trần gian hoàn toàn không có người lãnh đạo; thượng đế nói bằng một giọng nói nhỏ nhẹ nhưng đầy tự tin.