I.LÝ LUẬN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ VAI TRÒ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC

1.Lý luận về bản chất,chức năng của Nhà nước

a.Khái niệm Nhà nước

Lịch sử cho thấy rằng không phải lúc nào xã hội cũng có nhà nước.Trong xã hội nguyên thủy,do kinh tế còn thấp kém chưa có sự phân hóa giai cấp ,cho nên chưa có nhà nước.Đứng đầu các thị tộc và bộ lạc là các tộc trưởng do nhân dân bầu ra,quyền lực của những người đứng đầu thuộc về uy tín và đạo đức,việc điều chỉnh các quan hệ xã hội được thực hịên bằng những quy tắc chung.Trong tay họ không có và không cần một công cụ cưỡng bức đặc biệt nào.

Lực lượng sản xuất phát triển đã dẫn đến sự ra đời chế độ tư hữu và từ đó xã hội phân chia thành các giai cấp đối kháng và cuộc đấu tranh giai cấp không thể điều hòa được xuất hiện.Điều đó dẫn đến nguy cơ các giai cấp chẳng những tiêu diệt lẫn nhau mà còn tiêu diệt luôn cả xã hội.Để thảm họa đó không diễn ra thì một cơ quan đặc biệt đã ra đời.Đó là nhà nước.Nhà nước đầu tiên trong lịch sử là nhà nước chiếm hữu nô lệ,xuất hiện trong cuộc đấu tranh không điều hoà giữa giai cấp chủ nô và giai cấp nô lệ.Tiếp đó là nhà nước phong kiến và nhà nước tư sản.

Nguyên nhân trực tiếp của sự xuất hiện nhà nước là mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được.Đúng như V.I.Lênin đã nhận định: “Nhà nước là sản phẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được.Bất cứ ở đâu ,hễ lúc nào và chừng nào mà,về mặt khách quan những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được ,thì nhà nước xuất hiện.Và ngược lại,sự tồn tại của nhà nước chứng tỏ rằng những mâu thuẫn giai cấp là không thể điều hòa được.” [V.I.Lênin:Tòan tập, Nxb.Tiến bộ, matcova. 1976, t33, tr9]. Nhà nước chỉ ra đời, tồn tại trong một giai đoạn nhất định của sự phát triển xã hội và sẽ mất đi khi những cơ sở tồn tại của nó không còn nữa.