ĐẶT VẤN ĐỀ

              Bệnh tuyến giáp chiếm một vị trí quan trọng trong các bệnh nội tiết, bên cạnh các bệnh tuyến giáp hay gặp trên lâm sàng như bệnh Basedow, bướu cổ đơn thuần... thì bướu nhân tuyến giáp là bệnh thường gặp và rất đáng quan tâm.

              Bệnh tuyến giáp phổ biến ở nhiều nước trên thế giới: Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố năm 1995, tỷ lệ mắc bệnh chiếm tới 5% dân sốtừ 16 tuổi trở lên [11]. Tại Mỹ, tỷ lệ mắc bệnh ước đoán vào khoảng 4 – 7% dân số trưởng thành [14]. Tại Việt Nam, theo thống kê chưa đầy đủ, trên cả nước có khoảng 3 triệu người mắc bệnh bướu tuyến giáp các loại [2].

              Biểu hiện lâm sàng của bướu nhân tuyến giáp thường nghèo nàn, thậm chí hoàn toàn không có triệu chứng gì. Vì thế bệnh thường được phát hiện muộn khi bướu nhân đã biểu hiện rõ. Đáng chú ý là có khoảng 4% bướu nhân tuyến giáp là ung thư và biểu hiện lâm sàng cũng không có gì khác nhiều so với bệnh tuyến giáp lành tính [5].

              Trong những năm gần đây, nhờ sù phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, các phương tiện thăm dò hình thái hiện đại như siêu âm, CT scaner, MRI và các phương pháp chẩn đoán y học hạt nhân đã được áp dụng để phát hiện và chẩn đoán bướu nhân tuyến giáp. Các kỹ thuật thăm dò hình ảnh trên đã đem lại hiệu quả cao, giúp phát hiện sớm các bướu nhân có kích thước nhá, số lượng nhân, đặc tính của bướu nhân là bướu đặc hay bướu nang... Tuy nhiên, các kỹ thuật thăm dò hình thái kể trên có ý nghĩa phát hiện sớm bướu nhân tuyến giáp hơn là xác định tính chất lành tính hay ác tính của bướu.

              Việc áp dụng kỹ thuật chẩn đoán tế bào học với phương pháp chọc hút kim nhá đã khắc phục được hạn chế của các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh đó, cho phép xác định được bản chất lành tính hay ác tính của các bướu nhân với độ chính xác cao (70 – 95% tuỳ theo từng nghiên cứu) [5, 9]. Xét nghiệm tế bào học chọc hút kim nhá có thể chỉ định cho mọi bệnh nhân, không gây nguy hiểm, kỹ thuật nhanh, chính xác, đơn giản và Ýt gây thương tổn. Chuẩn đoán tÕ bào học qua chọc hút kim nhá ở tuyến giáp có thể đem lại kết quả tốt, có thể thay thế các sinh thiết kim đồng thời hạn chế tối đa các cuộc phẫu thuật bướu nhân tuyến giáp [5]. Ngoài ra, tế