MỞ ĐẦU

Sau khi Tổng Giám đốc ban hành Đề án chiến lược nguồn vốn của NHNo & PTNT Việt Nam và phê duyệt Đề án mở rộng hoạt động kinh doanh trên địa bàn đô thị loại I, thông qua việc tập trung triển khai thực hiện Đề án, nguồn vốn của chi nhánh NHNo & PTNT thành phố Hải Phòng đã có những chuyển biến tích cực và đạt được tốc độ tăng trưởng khá cao so với các năm trước (năm 2000 tăng 24%, 2001 tăng 6%, 2002 tăng 33% và 9 tháng đầu năm 2003 tăng 40%).

Thị trường hoạt động của NHNo & PTNT Hải Phòng chủ yếu là khu vực nông nghiệp - nông thôn với khách hàng là hộ sản xuất và các tầng lớp dân cư. Trong thời gian gần đây, thị trường thành thị đã được quan tâm khai thác nhưng các khách hàng lớn chủ yếu vẫn do các ngân hàng khác nắm giữ thì việc đạt được tốc độ tăng trưởng để đáp ứng yêu cầu mở rộng kinh doanh đã thể hiện sự cố gắng của chi nhánh NHNo & PTNT Hải Phòng. Tuy nhiên, Hải Phòng vẫn đang trong tình trạng thiếu vốn; nguồn vốn huy động để cân đối cho vay trung dài hạn chủ yếu là kỳ hạn 12 tháng trong khi các dự án cho vay trung dài hạn thường có thời gian từ 3 - 5 năm sẽ dẫn đến tình trạng rủi ro về lãi suất và khả năng thanh khoản; nguồn vốn ngoại tệ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng nguồn (2%), làm hạn chế khả năng mở rộng đầu tư cho vay ngoại tệ và kinh doanh ngoại hối.

Những nhận xét trên cho thấy, thực trạng công tác huy động vốn của chi nhánh NHNo & PTNT Hải Phòng vẫn còn những hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu vốn cho việc mở rộng hoạt động kinh doanh. Từ tình hình thực tế cơ cấu nguồn vốn huy động của chi nhánh NHNo & PTNT Hải Phòng đã nảy sinh một số yếu điểm cơ bản như sau:

- Tỷ trọng nguồn vốn lãi suất rẻ còn thấp, tỷ trọng nguồn vốn huy động từ dân cư tương đối lớn (55,7%); mặt khác, do thiếu vốn đáp ứng nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh phải sử dụng các nguồn vốn có lãi suất cao, những yếu tố này sẽ làm cho lãi suất bình quân đầu vào tăng, giảm hiệu quả hoạt động, từ đó sẽ gây bất lợi cho việc cạnh tranh về lãi suất so với các ngân hàng thương mại khác trên địa bàn.

- Tuy nguồn vốn đạt được tốc độ tăng trưởng khá nhưng thiếu tính ổn định và bền vững, ảnh hưởng đến khả năng chủ động cân đối nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh.

- Cơ cấu nguồn vốn trung dài hạn chưa phù hợp với thực tế đầu tư, tỷ trọng nguồn vốn từ 12 tháng - đặc biệt là vốn trung dài hạn - thấp, thiếu vốn để đáp ứng nhu cầu cho vay trung dài hạn. Với mức tăng dư nợ cho vay trung dài hạn như hiện nay sẽ dẫn đến mất cân đối về thời hạn cho vay và đây sẽ là nguy cơ tiềm ẩn rủi ro về lãi suất cũng như thanh khoản.

- Về điều hành lãi suất huy động vốn trong thời gian gần đây đã có những chuyển biến theo hướng linh hoạt, gần với thị trường và mặt bằng chung của các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, việc điều chỉnh lãi suất của NHNo & PTNT Hải Phòng vẫn trong tình trạng bị động, chưa có những định hướng phù hợp với biến động của thị trường để chủ động đề nghị NHNo & PTNT Việt Nam cho phép điều chỉnh lãi suất huy động vốn áp dụng trên địa bàn.

- Nguồn vốn ngoại tế quá thấp so với dư nợ thực tế đã đầu tư và định hướng mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ.