Mã tài liệu: 185622
Số trang: 43
Định dạng: docx
Dung lượng file:
Chuyên mục: Thương mại quốc tế
Chương I. Tổng Quan Về Những Cam Kết Của Việt Nam Trong Lĩnh Vực Dệt May Khi Gia Nhập WTO
Chương II. Thực Trạng Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Hàng Dệt May Của Việt Nam
Chương III. Phương Hướng Và Giải Pháp Thúc Đẩy Xuất Khẩu Hàng Dệt May Trong Điều Kiện Đã Là Thành Viên Chính Thức Của WTO
Chương I. Tổng Quan Về Những Cam Kết Của Việt Nam Trong Lĩnh Vực Dệt May Khi Gia Nhập WTO
Đề án môn học
MỤC LỤC
1. Mức và lộ trình giảm thuế. 22
Việt Nam cam kết ràng buộc với toàn bộ Biểu thuế nhập khẩu hiện hành, gồm 10. 600 dòng thuế.Thuế suất cam kết cuối cùng có mức bình quân giảm đi 23% so với mức thuế bình quân hiện hành (thuế suất MFN) của Biểu thuế (từ 17,4% xuống còn 13,4%). Thời gian thực hiện sau 5- 7 năm. Tính trên cả biểu thuế việc cắt giảm trên diện rộng sẽ được thực hiện trong vòng 2 - 3 năm đầu, các năm sau có phạm vi ít hơn và đồng đều hơn. 22
Trong toàn bộ Biểu cam kết, Việt Nam sẽ cắt giảm thuế với khoảng 3. 800 dòng thuế (chiếm 35,5% số dòng của Biểu thuế); ràng buộc ở mức thuế hiện hành với khoảng 3. 700 dòng (chiếm 34,5% số dòng của Biểu thuế); ràng buộc theo mức thuế trần – cao hơn mức thuế suất hiện hành với 3. 170 dòng thuế (chiếm 30% số dòng của Biểu thuế), chủ yếu là đối với các nhóm hàng như xăng dầu, kim loại, hoá chất, một số phương tiện vận tải.Một số mặt hàng đang có thuế suất cao từ trên 20%, 30% sẽ được cắt giảm thuế ngay khi gia nhập. Những nhóm mặt hàng có cam kết cắt giảm thuế nhiều nhất bao gồm: dệt may, cá và sản phẩm cá, gỗ và giấy, hàng chế tạo khác, máy móc thiết bị điện - điện tử. Đối với ngành dệt may, toàn bộ thuế nhập khẩu trước khi gia nhập (sản phẩm may mặc là 50%, sản phẩm sợi là 20% và sản phẩm vải là 40%) sẽ phải giảm xuống mức thấp, khoảng từ 10-15%, là mức chung của các thành viên WTO. Cụ thể là nhóm hàng xơ, sợi giảm thuế nhập khẩu từ 20% xuống còn 5%, nhóm hàng vải giảm từ 40% xuống còn 12%; quần áo, đồ may sẵn phải giảm từ 50% xuống 20%. 22
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng dành mức thuế MFN cho hàng dệt may nhập khẩu từ tất cả các thành viên WTO khác và thực hiện cắt giảm thuế nhập khẩu theo đúng cam kết trong WTO. Trước khi gia nhập, Việt Nam chỉ phải dành mức thuế MFN cho các nước hoặc lãnh thổ mà Việt Nam đã ký Hiệp định song phương hoặc các thỏa thuận tương tự. Tuy nhiên, kể từ thời điểm gia nhập WTO, theo nguyên tắc MFN, Việt Nam sẽ phải dành mức thuế MFN cho tất cả các thành viên WTO khác. Điều này có nghĩa là Việt Nam cũng phải dành những mức thuế ưu đãi đãi cho một số đối tác theo các thoả thuận đã ký kết như Hiệp định Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ (BTA) hay thoả thuận dệt may Việt Nam – EU. 22
Bảng cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu mặt hàng dệt may: 24
Dệt May (thuế suất bình quân) 24
Ngay khi gia nhập ( thực tế đã thực hiện theo hiệp định dệt may với Mỹ và EU ) 24
2. Về trợ cấp: Việt Nam cam kết cắt giảmcác hình thức trợ cấp vi phạm quy định của WTO. 24
Ngành dệt may được hưởng các hình thức trợ cấp: Ưu đãi về tín dụng; Ưu đãi về đầu tư; Bảo lãnh tín dụng đầu tư; Hỗ trợ kinh phí cho hoạt động xúc tiến thương mại. 24
Trợ cấp dưới dạng cấp phát tiền trực tiếp cho doanh nghiệp theo doanh số xuất khẩu khi tham gia các chương trình xúc tiến thương mại thuộc loại trợ cấp bị cấm và Việt Nam sẽ phải cam kết bỏ hình thức này ngay từ thời điểm gia nhập. Các hình thức trợ cấp còn lại thuộc dạng trợ cấp đèn vàng, tức là các hình thức trợ cấp có thể bị khiếu kiện trong WTO. 24
3. Về tham gia các Hiệp dịnh tự do húa theo ngành: Ta cam kết đầy đủ cả ba Hiệp định là ITA, dệt may, thiết bị y tế. Những ngành mà Việt Nam tham gia mộtphần là thiết bị máy bay, hoá chất và thiết bị xây dựng. Thời gian để thực hiện cam kết giảm thuế là từ 3 - 5 năm. 24
Trong các Hiệp định trên, thì việc tham gia ITA là quan trọng nhất, theo đó khoảng 330 dòng thuế thuộc diện công nghệ thông tin sẽ phải có thuế suất 0% sau 3 - 5 năm. Như vậy, các sản phẩm điện tử như: máy tính, điện thoại di động; máy ghi hình, máy - ảnh kỹ thuật số… sẽ đều có thuế suất 0%, thực hiện sau 3 - 5 năm, tối đa là sau 7 năm. 25
- Về tham gia Hiệp định dệt may (thực hiện đa phương hoá mức thuế đã cam kết theo các Hiệp định dệt may với EU, Hoa Kỳ) cũng dẫn đến giảm thuế đáng kể đối với các mặt hàng này: vải từ 40% xuống 12%, quần áo từ 50% xuống 20%, sợi từ 20% xuống 5%. 25
Bảng các cam kết thực hiện Hiệpđịnh tự do hoá theo ngành: 26
Hiệp định tự do húa theo ngành 26
Thuế suất cam kết cuối cùng 26
1. Hiệp định công nghệ thông tin ITA- tham gia 100 % 26
2. Hiệp định hài hũa húa chất CH- tham gia 81% 26
3. Hiệp định thiết bị máy bay dân dụng- tham gia hầu hết 26
4. Hiệp định dệt may TXT- tham gia 100% 26
5. Hiệp định thiết bị y tế ME- tham gia 100% 26
Ngoài ra, tham gia không đầy đủ một số Hiệp định khác như thiết bị khoa học, thiết bị xây dựng… 26
4. Các mặt hàng sẽ được cắt giảm thuếngay từ đầu năm 2007. 26
Gồm 1. 812 dòng thuế, chiếm 17% biểu thuế; mức cắt giảm bình quân 44% so hiện hành. Đây là các mặt hàng đang có thuế suất cao từ 30% trở lên và chủ yếu là hàng tiêu dùng nên đa số người dân sẽ được hưởng lợi. Riêng ngành dệt may có mức cắt giảm thuế tương đối lớn, sẽ có tác động quan trọng tới sản xuất và giá cả của nhóm dệt may. 26
Hiện nay, bình quân các ngành có mức bảo hộ thực tế ở mức khoảng 30%, việc cắt giảm thuế theo cam kết WTO sẽ giảm mức độ bảo hộ chung này xuống chỉ còn khoảng 15%, giảm đi 50%. Mức độ chênh lệch về bảo hộ giữa các ngành sẽ thu hẹp đáng kể - những ngành hiện đang được bảo hộ cao sẽ chịu nhiều ảnh hưởng. Tuy nhiên, điều này sẽ thúc đẩy các ngành nâng cao khả năng cạnh tranh để phát triển, tổng thể nền kinh tế sẽ hoạt động có hiệu quả hơn. 27
Các thành viên WTO sẽ không được áp dụng hạn ngạch dệt may đối với ta khi vào WTO, riêng trường hợp ta vi phạm quy định WTO về trợ cấp bị cấm đối với hàng dệt may thì một số nước có thể có biện pháp trả đũa nhất định. Ngoài ra thành viên WTO cũng sẽ không được áp dụng tự vệ đặc biệt đối với hàng dệt may của ta. 28
6. Theo cam kết với Mỹ, Việt Nam phải bãibỏ quyết định về tăng tốc dệt may. 28
Chương II. Thực Trạng Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Hàng Dệt May Của Việt Nam. 30
1. Thực trạng xuất nhập khẩu hàng dệt maytrước khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên của WTO. 30
Ngành Dệt May Việt Nam đã có sự tăng trưởng nhanh trong thời gian qua, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may luôn dẫn đầu trong nhóm các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam chỉ đứng sau dầu thô và được xem là ngành công nghiệp trọng điểm của Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam có hơn 1000 nhà máy dệt may, thu hút số lượng lớn lao động, chiếm đến 22% tổng số lao động trong toàn ngành công nghiệp và tăng không ngừng hàng năm. 30
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 55/2001/QĐ-TT, xác định phát triển ngành Dệt May trở thành một trong những ngành trọng điểm, mũi nhọn về xuất khẩu. Theo quyết định này thì chỉ tiêu đặt ra đối với ngành là đến năm 2010 đạt kim ngạch xuất khẩu 8 - 9 tỷ USD. Từ số liệu của Tổng cục Thống kê về doanh thu, lợi nhuận, thuế và tỷ lệ tăng trưởng so với các năm trước, cho thấy tốc độ tăng trưởng của doanh thu, lợi nhuận toàn ngành luôn ở mức cao nhưng đã báo hiệu có khuynh hướng giảm sút. 30
Theo số liệu được tổng hợp cuối năm 2006, kim ngạch xuất nhập khẩu của toàn ngành dệt may đạt một con số rất ấn tượng 5, 9 tỷ USD, tăng 22% với năm 2005, đóng góp 17% GDP của Việt Nam. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang Mỹ đạt 3, 044 tỷ USD, tăng 16,97% so với năm 2005. Cơ chế phân bổ hạn ngạch rõ ràng đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng dệt may sang Mỹ được thuận lợi, hạn ngạch ở các Cat hầu như đều hoàn thành 100%. Năm 2006 là năm rất thành công đối với các doanh nghiệp tham gia xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường EU. Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang EU tăng tới 37% so với năm 2005, đạt 1, 243 tỷ USD. Kết quả xuất khẩu năm 2006 sang EU cao nhất từ trước tới nay. Trong khi hàng dệt may của Việt Nam xuất khẩu tăng mạnh sang Mỹ và EU, thì xuất khẩu sang Nhật Bản lại tăng chậm, còn xuất khẩu tới Đài Loan lại giảm. Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang Nhật Bản chỉ tăng 3,93%, đạt 628 triệu USD. Đây là một thách thức rất lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam.Bởicácdoanhnghiệpphảithựchiệnhainhiệmvụ,tăngtrưởngxuấtkhẩusangMỹvàEUtrongkhivẫnphảiduytrìvàtăngtrưởngxuấtkhẩuvàoNhậtBản.TrướcnhữngràocảntừthịtrườngMỹthìNhậtBảnvẫnluônlàmộttrongnhữngkháchhàngthíchhợpđốivớicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuhàngdệtmayViệtNamtrongnăm2007vànhữngnămsau.TrongkhixuấtkhẩusangĐàiLoan-kháchhàngtruyềnthốngvàlàthịtrườngxuấtkhẩulớnthứ4củaViệtNamlạikhôngduytrìđượctiếnđộ,giảmsovớinăm2005chỉđạt181triệuUSD,thìxuấtkhẩusangcácthịtrườngkháclạităngmạnh,cụthểxuấtkhẩusangHànQuốctăng67%,đạt82triệuUSD,xuấtkhẩusangNgatăng30%,đạt62triệuUSD,xuấtkhẩusangCanadatăng20%,đạt97triệuUSD,xuấtkhẩusangUAEtăng35,1%,đạt27triệuUSD...Ngoàira,xuấtkhẩuhàngdệtmaysangcácnướctrongkhuvựcASEANcũngtăngkhánhưMalaixiatăng37%;Singaporetăng28,5%;CampuchiavàIndonesiatăngkỷlục…Cùngvớiđó,xuấtkhẩusangcácnướcchâuÁkháccũngtăngmạnhnhưHồngKụngtăng14,8%.NhưngxuấtkhẩuhàngdệtmaycủaViệtNam sang một số thị trường như Trung Quốc giảm 9,9%; Ôxtraylia giảm 5%... 32
Hiện nay, ngành may Việt Nam vẫn chủ yếu thực hiện phương thức gia công cho các hãng nước ngoài. Theo phương thức này, các hãng nước ngoài đặt gia công sẽ cung cấp mẫu mã sản phẩm và các nguyên phụ liệu chủ yếu, các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng lao động và cơ sở vật chất của mình, tổ chức quá trình sản xuất theo yêu cầu của bên đặt hàng và nhận tiền gia công theo đơn giá và sản phẩm đã nghiệm thu. Phương thức này thích hợp với điều kiện năng lực kỹ thuật, vốn và tiếp cận thị trường nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều hạn chế. Tuy độ rủi ro trong sản xuất kinh doanh thấp, nhưng hiệu quả kinh tế mà các doanh nghiệp thu được cũng thấp kém, vì các doanh nghiệp chủ yếu xuất khẩu “sức lao động”. Để hiểu sâu hơn về ngành dệt may, chúng ta có thể tham khảo kim ngạch xuất nhập khẩu hàng dệt may một số năm trước đây. 34
Kim ngạch xuất nhập khẩuhàng dệt may 34
* Tính cả phụ liệu cho giày dép (Nguồn: Niên giámthống kê.) 35
2. Thực trạng xuất nhập khẩu hàng dệt may sau khiViệt Nam chính thứctrở thành thành viên của WTO. 35
Việc Việt Nam gia nhập WTO vào cuối năm 2006 đã đánh dấu một bước ngoặt, ngành Dệt may Việt Nam có cơ hội bình đẳng với các nước trên thế giới trong việc xuất khẩu hàng dệt may, đồng thời chế độ hạn ngạch áp dụng với hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ được bãi bỏ. 35
Ngay sau năm đầu gia nhập WTO, chúng ta đã thực hiện nhiều cam kết mở rộng thị trường, giảm thuế... nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn đứng vững và phát triển, GDP tăng 8,5%, xuất khẩu tăng 20,5%. Trong đó ngành dệt may đã có đóng góp xứng đáng, xuất khẩu tăng trên 33%, đưa Việt Nam vào danh sách 10 nước xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới, thị trường trong nước vẫn được giữ vững và phát triển. Bên cạnh đólà nỗi lo vì giá cả vật tư, tiêu dùng biến động mạnh, sẽ ảnh hưởng lớn đến sản xuất kinh doanh của các đơn vị, đến đời sống của người lao động. Và điều lo lắng nhất là cơ chế giám sát nhập khẩu và nguy cơ điều tra chống bán phá giá tại thị trường Hoa Kỳ vẫn còn hiện hữu với 2 lần công bố kết quả giám sát vào tháng 3 và tháng 9/ 2008 trong bối cảnh của năm bầu cử Tổng thống Mỹ có nhiều diễn biến phức tạp, không thể lường trước được. Do vậy, vừa phải đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu nhằm thực hiện mục tiêu 9, 5 tỷ USD năm 2008 nhưng cũng vừa phải hết sức thận trọng với các diễn biến xảy ra trên thị trường Hoa kỳ. 36
Tính đến hết tháng 11/2007, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may đạt 7 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2006, chiếm 16% tổng kim ngạch xuất khẩu. Dự kiến, xuất khẩu dệt may năm 2007 đạt khoảng 7, 8 tỷ USD, tăng 31% so với năm 2006. Như vậy, đến cuối năm 2007 mặt hàng dệt may sẽ vượt dầu thô, lần đầu tiên trở thành mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất. Trong đó, thị trường Hoa Kỳ chiếm vị trí chủ đạo, đạt 4, 4-4, 5 tỷ USD, chiếm 56% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may, tăng 32%. Tiếp theo là EU, đạt khoảng 1, 45 - 1, 5 tỷ USD, chiếm 19%, tăng khoảng 20, 6% so với năm ngoỏi. Thị trường Nhật Bản đạt khoảng 700 triệu USD, chiếm 9%, tăng khoảng 12% so với năm ngoái. 36
ThànhcôngcủadệtmayViệtNamtrongnăm2007vừaquakhôngchỉdừnglạiởviệcgiatăngkimngạchxuấtkhẩuvàobathịtrườngchínhlàMỹ,EUvàNhậtBản,màcònmởrộngxuấtkhẩusangnhiềuthịtrườngkhácnhưCanada,Mexico,HànQuốc,TrungQuốc,HồngKụng,ĐàiLoan,ThổNhĩKỳ…đặcbiệtphảikểđếnlàThổNhĩKỳ.Từđầunăm2007,chínhphủThổNhĩKỳchínhthứcdỡbỏhạnngạchđốivớihàngdệtmaynhậpkhẩutừViệtNam.Nhờvậy,xuấtkhẩuhàngdệtmaycủanướctasangthịtrườngThổNhĩKỳtừđầunăm2007đếnnayliêntụcđạtmứctăngtrưởngrấtcao.Theosốliệuthốngkê,tháng10/2007,kimngạchxuấtkhẩuhàngdệtmaysangThổNhĩKỳtăng811,54%,đạt2,37triệuUSD,đưakimngạchxuấtkhẩuhàngdệtmaysangThổNhĩKỳtrong10thángnăm2007đạt31,73triệuUSD,tăng584,94%sovớicùngkỳnăm2006.ĐiềunàykhẳngđịnhhàngdệtmaycủaViệtNamcósứccạnhtranhrấtlớntrênthịtrườngThổNhĩKỳ.Hiệnnay,ThổNhĩKỳtrởthành1trong10thịtrườngxuấtkhẩuhàngdệtmaylớnnhấtcủanướcta,sauMỹ,EU,NhậtBản,ĐàiLoan, Canada, Hàn Quốc, Nga, Mờhicụ và Trung Quốc. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang Thổ Nhĩ Kỳ mới chỉ chiếm 0,5% kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của nước ta. 39
3. Những tác động đến lĩnhvực dệt may. 41
3.1. Những cơ hội của ngành dệt mayViệt Nam khi gia nhập WTO. 41
Thứ nhất, Ngành dệt may Việt Nam được hưởng lợi từ việc bài bỏ hạn ngạch và giảm thuể nhập khẩu vào một số thị trường, từ đó có cơ hội mở rộng thị trường. 41
Khi Việt nam gia nhập WTO, các nước thành viên WTO sẽ phải bãi bỏ hạn ngạch đối với hàng dệt may Việt Nam. Khi đó các doanh nghiệp dệt may có thể xuất khẩu theo khả năng của mình mà không còn lo ngại về hạn ngạch ở bất kỳ thị trường nào. Bên cạnh đó các doanh nghiệp dệt may cũng có cơ hội thâm nhập mạnh hơn vào thị trường nước ngoài, tăng thêm kim ngạch xuất khẩu. Ngoài các thị trường xuất khẩu chính là Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản, các doanh nghiệp còn có cơ hội thâm nhập vào một số thị trường khác như: Canada, Mexico, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hồng Kụng, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ… Cụ thể là xuất khẩu sang Đài Loan tăng 13%, sang Canada, Mexico, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hồng Kụng… đều có mức tăng trưởng từ 20% - 50%. Riêng xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ tăng gấp 5 lần năm ngoái. 41
Thứ hai, Môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư nước ngoài. 42
Khi vào WTO, Việt Nam cam kết thực hiện áp dụng và giám sát hệ thống luật của mình theo những nguyên tắc quốc tế: minh bạch, hợp lý, công bằng và đồng bộ. Bên cạnh đó chúng ta cũng tích cực cải thiện môi trường đầu tư. Hiện nay, hiệp hội Dệt may Việt Nam đã và đang xây dựng một số chương trình trọng điểm cho ngành dệt may đến năm 2010. Cụ thể: 42
- Tập trung đầu tư sản xuất xơ sợi tổng hợp để đủ sức cung ứng cho nhu cầu dệt; 42
- Phát triển bông xơ sợi nội địa; 42
- Đầu tư phát triển 1 tỷ mét vải phục vụ may mặc xuất khẩu vào năm 2015; 42
- Chương trình nâng cao chất lượng ngành dệt, nhộm; xây dựng 3 khu công nghiệp dệt nhuộm có hạ tầng cấp nước sạch và xử lý nước thải để thu hút đầu tư. 42
Thời gian vừa qua cũng đã có nhiều doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào ngành dệt may của Việt Nam, tuy nhiên chủ yếu là đầu tư vào các ngành công nghiệp phụ trợ, giúp cho Việt Nam chủ động hơn trong sản xuất sản phẩm, giảm bớt sự phụ thuộc vào nước ngoài cũng như đầu tư công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm. 42
Thứ ba, giảm chi phí xuất khẩu gắn với việc phân bổ hạn ngạch, từ đó làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu. 42
Chi phí phân bổ hạn ngạch chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí xuất khẩu của Việt Nam. Chi phí do hạn ngạch sinh ra đối với mặt hàng dệt xuất khẩu sang US/ Canada chiếm 6.9% tổng chi phí, đối với mặt hàng may mặc vào haithịtrườngnàylà7.1%vàchiphídohạnngạchsinhrakhixuấtkhẩusangEUđãlà7.5%đốivớimặthàngdệtvà7.2%đốivớimặthàngmaymặc.KhigianhậpWTO,vớiviệccácthànhviênWTOphảibỏhạnngạchđốivớiViệtNam,hàngdệtmayxuấtkhẩucủaViệtNamsẽcóđiềukiệngiảmgiáxuấtkhẩudokhôngphảimấtchiphídoviệccấphạnngạchgâyra. 42
Tỷ trọng chi phí do hạn ngạch gây ratrong tổng chi phí XK: 43
(Nguồn: Hildegunn Kyvik Nordas (2004), The Global Textile andClothingIndustry post the Agreement on Textiles and Clothing, WTO – Cẩm nang hội nhập). 43
Thứ tư, Gia nhập WTO, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam được bảo vệ bởi các công cụ giải quyết tranh chấp của WTO. 44
Khi đã là thành viên chính thức của WTO, Việt Nam sẽ được hưởng nguyên tắc đối xử tối huệ quốc MFN và nguyên tắc đối xử quốc gia NT. Quy chế tối huệ quốc có nghĩa là tất cả hàng húa, dịch vụ và công ty của các thành viên WTO đều được hưởng một chính sách chung bình đẳng. Quy chế đối xử quốc gia có nghĩa là không có sự phân biệt đối xử giữa hàng húa, dịch vụ và các công ty của mình với hàng húa, dịch vụ và các công ty của nước ngoài trên thị trường nội địa. Hai nguyên tắc này cho phép đảm bảo sự đối xử bình đẳng giữa các thành viên với nhau trên cả thị trường trong nước và trên thế giới. 44
Ngoài ra, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng được hưởng cơ chế giải quyết tranh chấp công bằng và hiệu quả của WTO, tránh tinh trạng bị chèn ép, áp đặt đơn phương như trước đây. Khi đó các doanh nghiệp dệt may Việt Nam có cơ hội cạnh tranh bình đẳng như bất kỳ quốc gia thành viên nào khác của WTO. 44
Thứ năm, Gia nhập WTO đảm bảo tiến trình cải cách hoàn thiện hơn, có hiệu quả hơn, từ đó đẩy nhanh quá trình làm thủ tục xuất khẩu hàng dệt may ra nước ngoài cũng như nhập khẩu nguyên liệu vào trong nước. 44
Cơchếhạnngạchlàmnảysinhnhữngvấnđềxãhộinhưnạnthamnhũng,tiêucựcvàsáchnhiễudoanhnghiệp.Trongnhiềutrườnghợp,cácdoanhnghiệpcónănglựcsảnxuấtvàchấtlượnghànghúatốtlạikhôngcócơhộixuấtkhẩudokhôngcóhạnngạch.ViệcxúabỏhạnngạchcủacácnướcđốivớiViệtNamkhiViệtNamgianhậpWTOsẽgópphầngiảiquyếtdứtđiểmtìnhtrạngnày,tạođiềukiệnchocácdoanhnghiệpcạnhtranhbìnhđẳngtrongviệcxuấtkhẩuhàngdệtmayvàgópphầnnângcaouytínvềchấtlượnghàngdệtmaytrênthịtrườngthếgiới.Mặtkhác,nướctađãápdụngbiệnphápcảicáchhànhchínhtheocơchếmộtcửa,giúpcácdoanhnghiệplàmthủtụchảiquanvàthôngquanhảiquannhanhchóng.Ngoàirathìviệcứngdụngcácphầnmềmcôngnghệthôngtincũngiúpchocácdoanhnghiệpnângcaokhảnăngquảnlý,năngsuấtlaođộngvàlàmviệccóhiệuquảhơn. 44
3.2. Thách thức đối với ngành dệt mayViệt Nam khi gia nhập WTO. 45
Thứ nhất, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ dành cho ngành sẽ không còn và hàng rào thuế quan bảo hộ doanh nghiệp ở thị trường nội địa cũng mất gần hết. 45
Ngành dệt may trước khi Việt Nam gia nhập WTO được hưởng các hình thức trợ cấp: ưu đãi về tín dụng, ưu đãi về đầu tư; bảo lãnh tín dụng đầu tư và hỗ trợ kinh phí cho hoạt động xúc tiến thương mại. Khoản ưu đãi lớn nhất mà ngành dệt may nhận là được vay vốn từ Quỹ Tín dụng ưu đãi của Chính phủ để thực hiện các dự án đầu tư. Bên cạnh đó, ngành còn được hỗ trợ chi phí xúc tiến thương mại lấy từ khoản lệ phí hạn ngạch do doanh nghiệp nộp, thưởng xuất khẩu cho một số doanh nghiệp có thành tích tốt. 45
Tuy nhiên sau khi gia nhập, Việt Nam cam kết bãi bỏ ngay từ thời điểm gia nhập các hình thức trợ cấp dưới dạng cấp phát tiền trực tiếp cho doanh nghiệp theo doanh số xuất khẩu khi tham gia các chương trình xúc tiến thương mại. Như vậy, tác động đối với ngành dệt may đến từ việc Việt Nam sẽ phải cắt giảm 3 hình thức ưu đãi còn lại: ưu đãi về tín dụng, ưu đãi về đầu tư; bảo lãnh tín dụng đầu tư. Như vậy, ngành dệt may sẽ nhận được ít hỗ trợ hơn từ phía Chính phủ, do đó sẽ bị ảnh hưởng sau khi Việt Nam gia nhập. 45
Trước đây, số tiền hỗ trợ thực tế mà một số doanh nghiệp nhận được cũngkhônglớn.Trongbốnnămquatoànngànhchỉvayđượckhoảng110triệuĐụlaMỹtíndụngưuđãivàtổngsốtiềnChínhphủchiđểbùlãisuấtchokhoảnvaynàychỉkhoảng4triệuĐụlaMỹmỗinăm.Nếutínhthêmgần1triệuđôlaMỹđểthưởngxuấtkhẩuvàhỗtrợchiphíxúctiếnthươngmại,thìmỗinămngànhđượctrợcấpchưađầy5triệuđôlaMỹ.Mộtsốdoanhnghiệpnhànướccóđượccấpbổsungvốnlưuđộng,bìnhquângần1triệuđôlaMỹ/năm, chỉ đáp ứng 3,8% nhu cầu. Nhưng trên thực tế, số tiền các doanh nghiệp ngành dệt, may phải nộp cho Nhà nước thông qua các khoản phí và lệ phí còn cao hơn nhiều lần so với những gì họ được nhận. Riêng phí sử dụng hạn ngạch xuất khẩu đi Mỹ, mỗi năm Nhà nước thu của họ tới 10 triệu đô la Mỹ (từ năm 2006 khoản lệ phí này đã được bỏ). Ngoài ra, doanh nghiệp trong nước còn phải nộp thay cho công nhân lệ phí công đoàn bằng 2% tổng quỹ lương (doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không phải đóng lệ phí này). Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) đang sử dụng khoảng 100. 000 lao động và tiền lệ phí công đoàn phải đóng hàng năm gần 36 tỉ đồng, đây không phải là một khoản tiền nhỏ. 45
Như vậy, việc bãi bỏ hoặc cắt giảm các hình thức trợ cấp hiện tại sẽ ảnh hưởng đến ngành dệt may. Nhưng mức độ ảnh hưởng cụ thể còn tựy thuộc vào khả năng chủ động, lường trước khó khăn và chủ động điều chỉnh chính sách sản xuất và xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp. 46
Thứ hai, hàng dệt may sản xuất trong nước có thể bị cạnh tranh mạnh hơn do thuế giảm. 46
Trước khi gia nhập WTO, thuế nhập khẩu hàng may mặc vào Việt Nam là 50%, thuế nhập khẩu vải là 40%, thuế nhập khẩu sợi là 20%. Sau khi gia nhập WTO, tất cả phải giảm xuống 2/ 3 ( khoảng 10-15% ), là mức chung của các thành viên WTO. Như vậy, các doanh nghiệp dệt may sẽ phải chịu sức ép cạnh tranh lớn trên thị trường nội địa.Bên cạnh đó, ngành dệt sẽ gặp nhiều khó khăn nhất, vì khoảng cách về trình độ phát triển giữa ngành dệt Việt Nam và các nước khá xa. Nếu xếp theo thang điểm 10, thì ngành dệt Việt Nam chỉ đạt khoảng 3-3, 5 điểm, nghĩa là nằm ở nửa sau của thế giới. Hiện nay, đến 80% nguyên, phụ liệu cung cấp cho ngành may xuất khẩu là từ nước ngoài. Điều này cho thấy phần nào năng lực cạnh tranh kém cỏi của ngành dệt Việt Nam.Nếutìnhhìnhnàykhôngsớmđượccảithiện,cácdoanhnghiệpdệtcókhảnăngmấtluônchỗđứngởthịtrườngnộiđịatrongtươnglaigần. Hiện nay hầu hết hàng dệt may nước ngoài có mặt tại Việt Nam là hàng Trung Quốc giá rẻ nhập lậu, nhất là hàng may sẵn. Do vậy, các nhà sản xuất trong nước sẽ phải cạnh tranhvới Trung Quốc nhập khẩu, đặc biệt là vải Trung Quốc vì lúc này thuế suất giảm xuống chỉ còn 10%.Đối với nhóm quần áo và đồ may sẵn, việc cắt giảm thuế suất thuế nhập khẩu là cơ hội để các thương hiệu quần áo may sẵn đẩy mạnh hoạt động tại thị trường Việt Nam. Mặt khác, hệ thống bán buôn, bán lẻ hàng vải sợi may mặc trong nước chưa có tổ chức, bản thân các doanh nghiệp dệt may Việt Nam lại chưa tạo được các kênh tiêu thụ ngay, để thả nổi cho một số tư thương làm giả nhãn mác một số công ty có uy tín. Do vậy, để các nhà sản xuất hàng dệt may Việt Nam làm chủ được thị trường nội địa, nên không có biện pháp nào khác ngoài việc phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa sản xuất và lưu thông, bán buôn và bán. Vấn đề mấu chốt trong cuộc cạnh tranh này là kênh phân phối và thương hiệu, vốn là những lĩnh vực yếu của doanh nghiệp Việt Nam. Kết quả cuộc cạnh tranh là gì? Là các thương hiệu may sẵn của Việt Nam sẽ nhường chỗ cho các thương hiệu nước ngoài và sự sụt giảm lượng khách đáng kể tại các nhà may do nhu cầu sử dụng hàng hiệu giá rẻ tăng cao. 46
Bên cạnh đó, khi vào WTO Việt Nam phải dành mức thuế MFN cho hàng dệt may nhập khẩu từ tất cả các nước thành viên WTO khác và thực hiện cắt giảm thuế nhập khẩu theo đúng cam kết. Đồng thời, Việt Nam cũng phải đối xử với hàng dệt may nhập khẩu từ tất cả các nước thành viên khác theo nguyên tắc NT, tức là không phân biệt đối xử giữa hàng nhập khẩu và hàng nội địa. 47
Thứ ba, những thách thức mang tính chính sách như rào cản kĩ thuật, rào cản thương mại. 47
- Nguy cơ bị áp dụng các biện pháp tự vệ. 47
Việc gia nhập WTO một mặt làm tăng cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu, đặc biệt là sang các thị trường đang áp dụng hạn ngạch đối với Việt Nam, nhưng mặt khác cũng kèm theo nguy cơ bị các thành viên, đặc biệt là các thành viên lớn như Hoa Kỳ, EU áp dụng biện pháp tự vệ. Trên nguyên tắc thỏa thuận thương mại song phương với Hoa Kỳ thì khi Việt Nam gia nhập WTO sẽ không bị áp dụng biện pháp tự vệ đặc biệt, nhưng do dệt may thuộc nhóm hàng đặc biệt nhạy cảm, hơn nữa quan hệ thương mại có thể chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố phi thương mại nên mặc dù hiện tại xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản chỉ chiếm thị phần dưới 3% nhưng nếu có sự tăng trưởng xuất khẩu nhanh trong thời gian ngắn, không loại trừ khả năng các nước này có thể sử dụng biện pháp tự vệ để hạn chế nhập khẩu. Từ đó có khả năng tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao và ảnh hưởng xấu tới ngành dệt may. 48
Ngoài ra, sức ép về các rào cản phi thương mại bao gồm: các rào cản mang tính chất kỹ thuật, chính sách bảo hộ của các quốc gia nhập khẩu hàng dệt may lớn, yêu cầu về thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, yêu cầu về đạo đức kinh doanh… cũng tác động không nhỏ tới các doanh nghiệp xuất khẩu dệt may của Việt Nam. 48
- Nguy cơ bị áp dụng biện pháp chống bán phá giá. 48
Trong thời gian vừa qua, Việt Nam đã phải đương đầu với nhiều vụ tranh chấp thương mại với một số nước lớn như: vụ kiện thương hiệu cá da trơn và vụ kiện bán phá giá tôm ở Mỹ, vụ kiện bán phá giá xe đạp và giày ở EU, vụ kiện bán phá giá bật lửa ga ở Hàn Quốc… Đặc biệt nếu như tình trạng các doanh nghiệp tranh mua, tranh bán, chủ động giảm giá xuất khẩu để cạnh tranh vẫn còn diễn ra thì rất có khả năng các doanh nghiệp dệt may Việt Nam sẽ bị kiện chông bán phá giá như đã từng xảy ra trước đây. 48
Thứ tư, nguồn lao động trong ngành dệt may chắc chắn sẽ bị chia sẻ, giá lao động sẽ tăng lên, cạnh tranh trong việc thu hút lao động cũng sẽ gay gắt hơn. 48
Trước đây, Việt Nam vẫn được coi là có lợi thế về giá nhân công rẻ. Nhưng hiện nay, lao động trong ngành dệt may có mức thu nhập thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung, do đó tình trạng người lao động không còn thiết tha với ngành dệt may trở nên phổ biến, nhiều công nhân may đã bỏ nghề chuyển sang các khu vực khác như ngân hàng, khách sạn có mức thu nhập cao hơn. Ưu thế về chi phí nhân công thấp không còn nổi trội so với các quốc gia khác. Ngành công nghiệp phụ trợ lại yếu càng khiến doanh nghiệp dệt may Việt Nam khó cạnh tranh hơn. 49
Thứ năm, Chính phủ Mỹ áp dụng chế độ theo dõi đặc biệt đối với ngành dệt may Việt Nam. 49
Ngày 11/ 1/ 2007 là ngày mà cả nước vui mừng với sự gia nhập của Việt Nam vào Tổ chức thương mại thế giới WTO, nhưng đây cũng chính là ngày Chính phủ Hoa Kỳ chính thức triển khai chương trình giám sát hàng dệt may xuất khẩu từ Việt Nam. Chương trình này đã tạo nên một sự lo lắng lớn cho cả ngành dệt may Việt Nam. Chương trình này đã và đang tạo ra nhiều tác hại trực tiếp và lâu dài đến ngành dệt may. Mặc dù cơ chế này mới dừng ở việc theo dõi số liệu xuất khẩu của Việt Nam và cứ 6 tháng một lần đánh giá số liệu nhưng nú đã làm ảnh hưởng đáng kể tới tốc độ tăng trưởng xuất khẩu vào thị trường này và đã làm cản trở các kế hoạch đầu tư nâng cao năng lực các doanh nghiệp dệt may trong nước và nước ngoài, ngăn cản các khách hàng vào đặt hàng tại Việt Nam qua đó ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trong những năm tiếp theo. Nhiều khách hàng đã giảm bớt đơn hàng cũng như chuẩn bị rút khỏi Việt Nam trong trường hợp Bộ Thương mại Hoa Kỳ đưa ra những nhận xét bất lợi trong đợt giám sát đầu tiên vào tháng 8/2007. 49
Trướctìnhhìnhđó,cácdoanhnghiệptrongngànhdệtmayđãtíchcựchợptácvớicáccơquanquảnlývàhànhđộngvìquyềnlợichungcủacảngành,khôngđểxảyranguycơbịđiềutrachốngbánphágiádođơngiáxuấtkhẩusuygiảm.Kếtquả,ngày26/10/2007BộthươngmạiHoaKỳđãcôngbốđánhgiásốliệugiámsátnhậpkhẩu6thángđầunăm2007vàquyếtđịnhkhôngtựkhởiđộngđiềutrachốngbánphágiáđốivớihàngdệtmayViệtNamtạikỳđánhgiáthứnhất.Tuynhiên,chươngtrìnhgiámsátvẫnđượcduytrìvàsẽtiếptụcđánhgiásốliệu6thángtiếptheovàotháng3năm2008.Vàchođếnnay,BộThươngmạiHoaKỳvẫnchưađưarabấtkỳmộthànhđộngcụthểnàonhằmgiảmbớttácđộngtiêucựccủaChươngtrìnhGiámsátđốivớihàngdệtmayxuấtkhẩucủaViệtNamnhư:khônggiảmbớtdiệnmặthàngtrongdiệnbịgiámsátvàcũngkhôngnêucáctiêuchíđiềukiệncụthểlàmcơsởtựkhởikiệnđiềutrachốngbánphágiáhàngdệtmayViệtNam.KhảnăngcơchếgiámsátcủaHoakỳđượcduytrìchođếnhếtnăm2008.Theocácchuyêngiakinhtế,thịtrườngHoaKỳlàmộtthịtrườnglớnđầytrắctrởvàtiềmẩnnhiềurủirođốivớihàngdệtmayViệtNam. 49
Bên cạnh đó, đối thủ lớn nhất của dệt may Việt Nam tại thị trường Hoa kỳ và EU là Trung Quốc. Trước đây khi Trung Quốc gia nhập WTO, hàng dệt may Trung quốc đã ồ ạt vào hai thị trường nay khiến cả Mỹ và EU đều phải áp đặt hạn ngạch đối với hàng dệt may Trung Quốc. Nhưng theo dự kiến thì EU sẽ bãi bỏ hạn ngạch với hàng dệt may Trung Quốc vào năm 2008, và Mỹ sẽ bãi bỏ vào năm 2009. Điều này gây bất lợi cho hàng dệt may Việt Nam. 50
Chương III. Phương Hướng Và Giải Pháp Thúc ĐẩyXuất Khẩu Hàng Dệt May Trong Điều Kiện Đã Là Thành Viên Chính Thức Của WTO. 50
1. Định hướng xuất khẩu hàngdệt may đến năm 2010. 50
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam - Vitas, mục tiêu kim ngạch xuất khẩu của ngành là 13 - 15 tỷ USD vào năm 2010, tăng từ 9tỷUSDnăm2008.Đểđạtđượcchỉtiêuđềra,cácnhàsảnxuấthàngdệtmaytrongnướcđangphấnđấutăngtỷlệnộiđịahúalên50%vàgiátrịgiatănglên50%trong3nămtới.HiệphộicũngkhuyếnkhíchcáccôngtydệtmayđịaphươngkhaitháccácthịtrườngtruyềnthốnghơnnữanhưMỹ,EUvàNhậtBảnvàtìmkiếmthêmcácthịtrườngmớivàthúcgiụccáccôngtyđịaphươngtậptrungxâydựngthươnghiệu,tăngcườngxúctiếnthươngmại,nângcaochấtlượngsảnphẩmvàcảitiếnmẫumãthiếtkế,tiếpthịvàquảnlý. 50
1.1. Tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu sangcác thị trường trọng điểm là Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản. 51
Năm 2008 và những năm tiếp theo, các nước xuất khẩu hàng dệt may Châu Á lớn như Trung Quốc đang đi vào chiến lược nâng cao đẳng cấp, chất lượng, lại được bãi bỏ hạn ngạch xuất khẩu vào đầu năm 2008 ở thị trường EU và đầu năm 2009 ở thị trường Hoa Kỳ và các nước châu Á khác như Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Srilanka, Campuchia… cũng đang tăng tốc xuất khẩu. Đây sẽ là cuộc cạnh tranh lớn cho hàng dệt may xuất khẩu Việt Nam. Tại 3 thị trường xuất khẩu trọng điểm : Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản đều đang có nhiều trở ngại mà VN phải vượt qua. 51
Hoa Kỳ, một thị trường lớn đầy trắc trở:HiệnnayxuấtkhẩudệtmaycủaViệtNamvàoHoaKỳmớichiếmkhoảng3,26%tổnghàngnhậpkhẩucủaHoaKỳvàđứngthứtưsauTrungQuốc,ẤnĐộvàIndonesia.HàngdệtmayViệtNamxuấtkhẩusangHoaKỳbịphíaHoaKỳđốixửthiếucôngbằngsovớicácnướckháclàthànhviênWTOnhưápdụngcơchếhạnngạchđếnđầunăm2007,vàsauđóthaythếbằngChươngtrìnhGiámsáthàngnhậpkhẩutừViệtNam.MặcdùcơchếnàymớidừngởviệctheodõisốliệuxuấtkhẩucủaViệtNamvàcứ6thángmộtlầnđánhgiásốliệunhưngnúđãlàmảnhhưởngđángkểtớitốcđộtăngtrưởngxuấtkhẩuvàothịtrườngnàyvàđãlàmcảntrởcáckếhoạchđầutưnângcaonănglựccácdoanhnghiệpdệtmaytrongnướcvànướcngoài,ngăncảncáckháchhàngvàođặthàngtạiViệtNamquađóảnhhưởngđếntốcđộtăngtrưởngxuấtkhẩutrongnhữngnămtiếptheo.Tuynhiên,theođánhgiácủacácchuyêngiakinhtế,thịtrườngnàyvẫntiềmẩnnhữngrủirodoChươngtrìnhGiámsátvẫnđượcduytrìvàsẽtiếptụcđánhgiásốliệu6thángtiếptheovàotháng3năm2008.Hiệnnaytheosốliệuxuấtkhẩudệtmay9thángsangHoakỳmàHảiquanHoaKỳcôngbố,giáxuấtkhẩutrungbìnhhàngthángđãcóxuhướnggiảmxuốngvàlượngxuấtkhẩucóxuhướngtănglên,thêmvàođóyếutốchínhtrịnộibộcủaHoaKỳlàmtăngthêmnguycơkhiếncácnhànhậpkhẩucàngengạitrongviệcđặthàngtạiViệtNam,cảntrởđángkểtốcđộtăngtrưởngxuấtkhẩuhàngdệtmaytrongnămtới.Vìvậy,theoHiệphộidệtmay,cácdoanhnghiệpcầnhợptácchặtchẽvớicácnhànhậpkhẩulớnHoaKỳ,thựchiệncácđơnhàngcóchấtlượngvàgiácao,lưuýtránhnhậnnhữngđơnhàngđơngiản,giátrịthấplàmảnhhưởngđếnmứcgiábìnhquâncủacảnước,làcơsởđểphíaHoaKỳtựkhởikiệnchốngbánphágiá. 51
Thị trường EU, chưa khai thác hết tiềm năng: Thị trường EU là thị trường tiềm năng và truyền thống của hàng dệt may Việt Nam, trong những năm gầy đây luôn đứng vị trí thứ hai, sau thị trường Hoa Kỳ. Thị trường này với nhiều thị trường ngách có mức sống và nhu cầu hàng dệt may rất đa dạng từ hàng có phẩm cấp thấp đến hàng có chất lượng cao phù hợp năng lực sản xuất nhiều thành phần của Việt Nam. Tuy nhiên, với việc mất giá của đồng Đô la Mỹ so với đồng Euro là một nhân tố ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu sang thị trườngnày.Năm2008,EUsẽbãibỏhạnngạchdệtmaychoTrungQuốc,vàsẽápdụngmộthệthốnggiámsát''kiểmtrakép''đểtheodõiviệccấpphépxuấtkhẩuhàngdệtmaytạiTrungQuốcvàviệcnhậpkhẩumặthàngnàyvàoEU.ĐiềunàyítnhiềucũngsẽảnhhưởngđốivớixuấtkhẩudệtmaycủaViệtNamsangthịtrườngnày,tuynhiênViệtNamvàcácnướcxuấtkhẩudệtmaykhácvẫnphảicạnhtranhgaygắtvớingànhdệtmayTrungQuốcdohạnchếvềsốlượngđãbịxúabỏ,nhấtlàTrungQuốccónănglựccạnhtranhlớndochủđộngđượcnguyênphụliệuvàcókhảnăngđápứngnhiềuloạiphẩmcấphànghoá.Tuynhiên,doduytrìtốtthịtrườngnàytrongnhữngnămqua,cácdoanhnghiệpdệtmayViệtNam vẫn có cơ hội không chỉ giữ vững thị trường mà có mức tăng trưởng. 52
Nhật Bản thị trường đầy triển vọng: Thị trường Nhật Bản trong năm 2007, đã đạt được tiêu chí xuất xứ " hai công đoạn" với mặt hàng dệt may trong EPA với 6 nước ASEAN ( Singapore, Malaysia, Philipin, Indonesia, Bruney và Thái Lan ) trong năm 2007 và các nước này đã được hạ mức thuế quan xuống 0%. Do đó Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với chính các nước trong khu vực do thuế của Việt Nam vào thị trường Nhật bản vẫn là khoảng 10%. Mặc dù, Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam Nhật bản (VJEPA) đang được đàm phán và phía Nhật yêu cầu hàng dệt may Việt Nam muốn được hưởng mức thuế ưu đãi 0% thì hàng dệt may Việt Nam phải đảm bảo yêu cầu xuất xứ " hai công đoạn'' rất ngặt nghèo là phải sản xuất từ nguyên liệu sản xuất tại Việt Nam, của Nhật hoặc từ các nước ASEAN. Việc hưởng ưu đãi từ hiệp định này của các doanh nghiệp dệt may gặp nhiều khó khăn vì ngành dệt may Việt Nam mặc dù đạt kim ngạch XK cao nhưng hiện phụ thuộc rất nhiều vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu và trên 80% nguồn nguyên phụ liệu hiện được nhập khẩu từ ngoài Nhật, ASEAN do đó sẽ không được hưởng ưu đãi thuế của phía Nhật Bản. Còn nếu Việt Nam không đáp ứng được quy tắc xuất xứ do Nhật Bản đưa ra, thì rất có thể thị phần hàng dệt may của ta tại thị trường này sẽ giảm do phải chịu thuế cao, đồng thời phải cạnh tranh với hàng húa từ Trung Quốc và 6 nước Asean. 53
Trước tình hình này, một giải pháp nhằm tăng thị phần hàng dệt may Việt Nam tại thị trường Nhật Bản được đề xuất là sử dụng quy tắc xuất xứ cộng gộp Asean - Nhật Bản, bằng cách dùng nguyên liệu dệt (vải) NK từ các nước Asean hoặc từ Nhật Bản để sản xuất. Thực hiện phương án này, theo các chuyên gia thương mại, Việt Nam sẽ đáp ứng được các tiêu chí phía Nhật đưa ra, và DN dệt may nước ta sẽ được hưởng mức thuế suất là 0% khi NK vào Nhật Bản. Điều này sẽ giúp hàng dệt may Việt NamcạnhtranhđượcvớihànghúakhôngchỉtừcácnướcAseankhácmà còn từ Trung Quốc về giá cả (do hàng Trung Quốc không được giảm thuế). Hơn nữa, việc thực hiện quy tắc cộng gộp còn thúc đẩy nguồn nguyên liệu dệt trong Asean và Nhật Bản, tăng cường hợp tác trong Asean. Đặc biệt, nú sẽ đem lại lợi nhuận cao hơn cho ngành dệt may nước ta, tăng thị phần trên thị trường Nhật, tạo nhiều việc làm mới và thu hút đầu tư của Nhật vào ngành dệt nước ta, từ đó tăng cường tính cạnh tranh toàn cầu của ngành dệt may Việt Nam. Mặc dù vậy, các chuyên gia khuyến cáo, điều quan trọng nhất là các doanh nghiệp trong ngành phải tính toán kỹ càng và nêu lên được ý kiến cụ thể rút ra từ chính thực tiễn hoạt động của mình để Việt Nam có thể đạt được những thỏa thuận tối ưu nhất sau đàm phán EPA. 53
1.2. Phát triển công nghiệpthời trang. 54
Thực tế, trong những năm qua, ngành dệt may của Việt Nam chủ yếu là gia công hàng húa và xuất khẩu qua nước thứ ba, nên hàm lượng giá trị gia tăng còn thấp, thương hiệu sản phẩm dệt may chưa thực sự khẳng định được tên tuổi. Ngành dệt may Việt Nam hiện nay không thể cứ tiếp tục phát triển dựa vào nguồn nhân công giá rẻ, tay nghề khéo léo mà cần phải chuyển sang giai đoạn mới, đó là khai thác phần giá trị tăng thêm trong sản phẩm. Một trong những cách khai thác tốt nhất giá trị tăng thêm là phải tự thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu, tổ chức bán hàng và các dịch vụ về thời trang, từ đó biến ngành dệt may thành một ngành công nghiệp thời trang đúng nghĩa. Trong đó công việc thiết kế thời trang là một công việc đòi hỏi phải đầu tư cả công sức và tiền bạc rất lớn mà kết quả không phải lúc nào cũng đạt được như ý muốn. Đặc biệt khi mà trình độ thiết kế thời trang của Việt Nam vẫn còn non kém, chưa có những trường dạy chuyên nghiệp, lực lượng những nhà thiết kế trẻ dù đã được đào tạo nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thường xuyên thay đổi của người tiêu dùng. 54
Ông Justin Huang, Tổng thư ký Liên đoàn Dệt may Đài Loan cho biết, cách đây hơn 10 năm, ngành may mặc của Đài Loan cũng tương tự như Việt Namhiệnnay,phầnlớnlàmhànggiacôngvàkhâuthiếtkếrấtyếu.Tuynhiên,nhậnthứcđượctầmquantrọngcủaviệcphảitănggiátrịgiatăngchohànghúa,ĐàiLoanmạnhdạnđầutưlớnchoviệcđàotạođộingũthiếtkếchuyênnghiệp.PhươngpháphọđưaralàgửinhânlựcsangnhữngtrungtâmthờigianlớncủathếgiớinhưParis(Pháp),New York (Mỹ) và Tokyo (Nhật Bản) để học tập và nghiên cứu. Ông còn nhấn mạnh: “Ngành may mặc của Việt Nam rất có tiềm năng phát triển. Tôi đã tới TP HCM và Hà Nội. Tôi thấy người Việt Nam rất quan tâm tới lĩnh vực thời trang và khá cầu kỳ trong cách ăn mặc. Nếu tăng được năng lực thiết kế, tương lai ngành dệt may VN sẽ rất tươi sang”. 54
2. Giải pháp cho ngành dệtmay Việt Nam. 55
2.1. Nhóm giải pháp về phíaNhà nước. 55
Một là, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư chuyển tiếp, các dự án di dời, dự án đầu tư mới để tăng năng lực sản xuất, cũng như khả năng cạnh tranh, đặc biệt là các dự án sản xuất vải, các dự án sản xuất nguyên phụ liệu. Năm 2008, tập trung xây dựng hai trung tâm nguyên phụ liệu tại huyện éụng Anh (Hà Nội) và Thủ Ðức (TP Hồ Chí Minh). Một trong những nguyên nhân chủ yếu làm cho giá cả của ngành dệt may Việt Nam kém cạnh tranh hơn so với các nước khác như: Ấn Độ, Trung Quốc…là do chúng ta phải nhập khẩu nguyên vật liệu từ nước ngoài, trong khi đó Việt Nam lại có diện tích đất nông nghiệp khá lớn, khí hậu khá thuận lợi để trồng những cây nguyên liệu phục vụ cho ngành dệt. Vậy tại sao chúng ta lại không chú trọng phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ cho dệt may? 55
Hai là,đẩymạnhhoạtđộngcủaHiệphộidệtmay,thậtsựlàchỗdựachocácdoanhnghiệptronghoạtđộngsảnxuất,kinhdoanh.Nghiêncứuvàthiếtlậpcáctiêuchuẩnkỹthuậtphùhợpthônglệquốctếđểbảovệcácdoanhnghiệpvàngườitiêudùngtrongnước.Cónhữnggiảiphápchiếnlượctổngthểgiúpdoanhnghiệpchốnglạinhữngvụkiệnbánphágiáphilý.ĐạihộiHiệphộiDệtmayViệtNamvừaquacósángkiếnthànhlập11uỷbanchuyêntráchđểđảmtráchtừngchuyênđềđốivớisựpháttriểncủangànhdệtmay.Nhiệmkỳtrướcđây,tấtcảcôngviệcđềudoBanthườngvụvàBanchủtịchgiảiquyếtnênnhiềuvấnđềkhôngthểgiảiquyếtmộtcáchtriệtđểvàdứtđiểm.Chínhvìthế,việclậpra11uỷbanlầnnàylàgiúpchotừngthànhviên,đặcbiệtlànhữngngườiđứngđầuỦybannângcaotráchnhiệmvàđồngthờicótừngnhómhànhđộngđểhọtậptrungvàotừngvấnđềriêng. 55
Ba là, Bộ Công thương phối hợp Bộ Ngoại giao và Ðại sứ quán Việt Nam tại Mỹ tiếp tục làm việc với Bộ Thương mại Hoa Kỳ theo hướng giảm bớt tác động, ảnh hưởng của Chương trình giám sát hàng dệt may như: giảm bớt mặt hàng bị giám sát, minh bạch húa các tiêu chí điều kiện tự khởi động điều tra chống bán phá giá... Phối hợp với Tổng cục Hải quan hoàn thiện hệ thống nối mạng điều hành, tăng cường kiểm tra việc cấp C/ O điện tử tránh gian lận xuất xứ... 56
Bốn là về công tác xúc tiến thị trường, Bộ Công Thương đã thực hiện nhiều chương trình hỗ trợ cho các ngành hàng, các doanh nghiệp, tuy nhiên, các chương trình đó vẫn chưa xứng với tầm vóc của ngành dệt may Việt Nam. Vì vậy, Bộ cần phải xây dựng các chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn, tầm cỡ hơn cho riêng ngành dệt may và giao cho Cục Xúc tiến thương mại chủ trì thực hiện bởi các doanh nghiệp dệt may không thể chấp nhận những chương trình xúc tiến thương mại nhỏ bé mà cần những chương trình lớn. Thí dụ Ủy ban về chính sách sẽ tập trung vào những vấn đề về chính sách phát triển cho ngành dệt may và đối phó với các chính sách thương mại từ các nước khác, cụ thể là vấn đề chống giám sát hàng dệt may sang Mỹ hiện nay. Như vậy, ngành dệt may sẽ có hẳn một ủy ban phụ trách về vấn đề này mà không phải tập trung mọi việc vào Ban chấp hành. 56
2.2. Nhóm giải pháp về phíacác doanh nghiệp dệt may. 56
Một là, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cần gửi người ra nước ngoài đào tạo, tiếp cận với xu hướng thời trang tại các thị trường mục tiêu. Song, đây là một kế hoạch dài hạn, để đào tạo được những nhà thiết kế giỏi, chuyên nghiệp không phải là chuyện một sớm một chiều. Vì thế, trước mắt sẽ mời các chuyên gia thiết kế nước ngoài sang hợp tác, giúp đỡ trong khâu thiết kế và cả đào tạo. Giải pháp này nhằm khắc phục tình trạng đa số hàng dệt may xuất khẩu của chúng ta đều là hàng gia công chế biến, giá trị gia tăng thấp, mẫu mã kém đa dạng, đặc sắc… Nhưng một vấn đề đặt ra khi chú trọng đến khâu thiết kế thời trang và xây dựng thương hiệu thì sẽ phải đầu tư công nghệ, hơn thế nữa đội ngũ thiết kế ở nước ta trình độ thấp do đó còn phải mất chi phí đào tạo đội ngũ này, mất chi phí xây dựng thương hiệu… mà điều này không phải doanh nghiệp nào cũng làm được. Hiện nay chỉ có một số ít doanh nghiệp ở nước ta đã làm được điều này như: Việt Tiến, May Mười, May Nhà Bố… 57
Hai là, các doanh nghiệp cần tiếp tục đa dạng húa thị trường, giữ vững và duy trì các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, tiếp tục đổi mới cơ cấu sản phẩm, tập trung sản xuất các sản phẩm có hàm lượng giá trị gia tăng cao, quan tâm đầu tư mẫu mã, thiết kế thời trang; Bộ Công thương tiếp tục hoàn chỉnh, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp dệt may Việt Nam đến năm 2015, có xét đến năm 2020. Triển khai thực hiện ba Chương trình: sản xuất 1 tỷ mét vải xuất khẩu; đào tạo nguồn nhân lực; phát triển cây bông có tưới. 57
Ba là,Cácdoanhnghiệpcầnphảiliênkếtchặtchẽvớinhaukhôngnhữngchỉtrongnướcmàngaycảcácnướckhuvựclâncậnđểtăngsứccạnhtranh,nhấtlàkhigianhậpWTOthìcáchàngràothuếquanbịxúabỏ,hàngnướcngoàisẽvàoViệtNamnhiềuhơn,vớigiárẻhơndothuếgiảm.ThịtrườngtrongnướclâunaybịbỏngỏđểchohàngTrungQuốctrànngậpthịtrườngvớimẫumãđadạng,giálạirẻhơnhàngViệtNam,trongkhiđócácdoanhnghiệpnướctachỉlotớiviệcxuấtkhẩumàbỏquênthịtrườngđầytiềmnăngnày,dovậycácdoanhnghiệpcầnphảiđầutưcơsởsảnxuấtkỹthuật,tậndụnglợithếsânnhà,củngcốvàmởrộngmạnglướiphânphốiđểgiữvữngthịtrườngnộiđịa,đồngthờiliênkếtlạivớinhauđểnângcaosứccạnhtranhcủahànghúatrongnước.MộttrongnhữngđiểmyếulớnnhấtcủacácdoanhnghiệpViệtNam là mảng phân phối. Hiện nay ở Việt Nam, các cửa hàng nhỏ chiếm tới 70%, còn các cửa hàng tự chọn của các công ty bán lẻ chưa phát triển. Sau khi vào WTO sẽ có nhiều công ty bán lẻ nước ngoài nhảy vào Việt Nam và cạnh tranh trong cùng một sân chơi. Khi đó sức ép về giá đối với sản phẩm dệt may là khá lớn. Đòi hỏi các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải liên kết với nhau để có thể chống lại những tác động xấu từ môi trường bên ngoài. 57
Bốn là,cácdoanhnghiệpDệtmaycầncoitrọngviệcđàotạonguồnnhânlựccôngnghệ,tiếpthịvàquảntrịdoanhnghiệpchuyênngànhdệtmay,đồngthờicóchínhsáchđểthuhútthêmnguồnnhânlựcgiỏi…đõylàmộttrongnhữngviệcquantrọngđểnângcaochấtlượngsảnphẩm,hiệuquảkinhdoanhcủadoanhnghiệp.Mộtthựctrạnghiệnnaylànguồnnhânlựccungứngchongànhdệtmayvốnđãthiếuthờigiangầnđâycàngthiếutrầmtrọng,nhiềudoanhnghiệpdệtmaykhôngthểtuyểnđủcôngnhânđểđảmbảođơnhàngđãnhậndẫnđếntìnhtrạngtranhgiànhlaođộngcủanhaugiữacácdoanhnghiệpdệtmay.Mộtnguyênnhâncơbảnkhiếnchotỷlệdichuyểncủalaođộngtrongcácdoanhnghiệpdệtmayluônởmứcquácaotừ18-27%(sovớitổngsốlaođộng),thậmchícódoanhnghiệpdệtmaymứcbiếnđộnglênđến30-40%,tỷlệtuyểnmới(sovớitổngsốlaođộng)trênmức35%,làdotốcđộpháttriểnquánhanhcủangành,ngàycàngcónhiềudoanhnghiệpsảnxuấthàngdệtmayrađờidẫnđếnnhucầusửdụnglaođộngngàycàngcao,bêncạnhđóthunhậpcủangườilaođộngtrongngànhquáthấp(thườngởdướimặtbằngthunhậpchung)nênlaođộngcóxuhướngdịchchuyểnsangcácngànhdịchvụcóthunhậpcaohơn.Đểgiảiquyếttìnhtrạngnàycầncómôhìnhliênkếtđàotạonguồnnhânlựcgiữadoanhnghiệpvàcơsởđàotạo.Mô hình liên kết đào tạo giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp là một loại mô hình lý thuyết song trong đó phản ánh mối quan hệ xã hội, quan hệ đào tạo và kinh tế tồn tại trong hiện thực hoạt động do đó nú có tính hiện thực khách quan và là mô hình có thực mang tính lý tưởng vận hành trong đời sống xã hội.Ở Mỹ, để thể hiện mối liên kết này người ta đưa ra thuật ngữ “Cụng ty húa trường đại học” (company universities) để chỉ các cơ sở đào tạo có đặc điểm như để người có kinh nghiệm công tác xí nghiệp làm hiệu trưởng, dùng phương thức “thị trường” để thu hút sinh viên giỏi, mời các học giả nổi tiếng đến dạy. Công ty húa trường đại học là làm cho việc giảng dạy và nghiên cứu khoa học trực tiếp hướng về sản xuất, về quản lý kinh doanh, nhờ đó cơ sở đào tạo có thể gia tăng thu nhập tài chính và không ngừng cải thiện điều kiện xây dựng trường, nâng cao địa vị của cơ sở đào tạo. Công ty húa trường đại học làm cho mối quan hệ giữa các doanh nghiệp và giáo dục ngày càng mật thiết. Cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tương hỗ, tương lợi, bình đẳng về lợi ích trên phương diện dịch vụ, kỹ thuật do vậy mà tăng cường sự hợp tác giữa hai bên.Mô hình này bao gồm: 58
Phạm Thựy Nhung 61 Lớp: Thương mại quốc tế_ K46
Những tài liệu gần giống với tài liệu bạn đang xem
Những tài liệu bạn đã xem
Thực Trạng Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Hàng Dệt May Của Việt Nam 1
Chương I. Tổng Quan Về Những Cam Kết Của Việt Nam Trong Lĩnh Vực Dệt May Khi Gia Nhập WTO Chương II. Thực Trạng Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Hàng Dệt May Của Việt Nam Chương III. Phương Hướng Và Giải Pháp Thúc Đẩy Xuất Khẩu Hàng Dệt May Trong Điều Kiện
docx Đăng bởi
khangueh
