Một trong những lý do để Ngân hàng Trung ương (NHTƯ) ra đời là xuất phát từ yêu cầu can thiệp của nhà nước vào lĩnh vực tiền tệ tín dụng và ngân hàng. Bởi vì đây là một lĩnh vực hết sức quan trọng, là hệ thống thần kinh của nền kinh tế. Dù ở mỗi quốc gia dưới các tên gọi khác nhau như NHTƯ, NHNN (NHNN), Ngân hàng Quốc gia, Quỹ dự trữ Liên bang… nhưng đều có chung một tính chất là cơ quan trong bộ máy quản lý Nhà nước, độc quyền phát hành tiền, thực hiện nhiệm vụ cơ bản là ổn định giá trị tiền tệ, thiết lập trật tự, bảo đảm sự hoạt động an toàn, ổn định và hiệu qủa của toàn bộ hệ thống ngân hàng nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô của đất nước.

Như vậy, vị trí đặc thù của NHTƯ trong nền kinh tế thị trường được quy định bởi mục đích, tính chất và yêu cầu quản lý vĩ mô của nhà nước với hoạt động tiền tệ, tín dụng và Ngân hàng. Đây là cách quản lý đặc thù của NHTƯ là quản lý không chỉ bằng pháp luật, mà còn thực hiện bằng những công cụ điều tiết thị trường thông qua các hoạt động nghiệp vụ có tính chất sinh lơì. Tuy nhiên, hoạt động sinh lời này chỉ là phương tiện để thực hiện mục tiêu quản lý

Trong công cuộc đổi mới hiện nay, trên đất nước ta đang diễn ra sôi động quá trình phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Điều đó đòi hỏi phải có sự nghiên cứu tìm tòi một cách nghiêm túc và có hệ thống để phát huy hiệu qủa hoạt động của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhằm ổn định giá trị đồng tiền, góp phần bảo đảm an toàn hoạt động Ngân hàng và hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD), thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội theo định hướng XHCN.

Kết cấu của đề tài bao gồm:

Phần I. Một số khái niệm

Phần II. Tình hình thực hiện vai trò của NHTƯ trong việc kiểm soát tiền tệ ở Việt nam hiện nay

Phần III. Các kiến nghị nhằm thực thi chính sách tiền tệ có hiệu quả