Mã tài liệu: 176806
Số trang: 73
Định dạng: docx
Dung lượng file:
Chuyên mục: Kinh tế phát triển
PHẦN I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHÈO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC
PHẦN II: THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHÈO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC
PHẦN III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHÈO KHU VỰC
PHẦN I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHÈO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
PHẦN I : CƠ SỞ Lí LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 11
I. SỰ CẦN THIẾT TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 11
1. Tổng quan về khu vực miền núi phía Bắc 12
1.4 Về văn húa và con người 14
2. Sự cần thiết của việc nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục đối với trẻ em nghèo tại khu vực miền núi phía Bắc 15
2.1 Cơ sở lý luận về giáo dục cho người nghèo 15
Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách có liên quan đến vẫn đề hỗ trợ giáo dục cho người nghèo và quán triệt đến từng địa phương, đặc biệt là tại những khu vực còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế xã hội như vùng núi phía Bắc. 15
Những chủ trương, chính sách, và đường lối giáo dục cho người nghèo của Đảng và Nhà nước ta đã đề cập và nhấn mạnh đến vấn đề kiên quyết không để cho học sinh bỏ học vì nghèo, phối hợp thực hiện tốt chính sách cho học sinh vay tiền đi học. 15
Hỗ trợ học sinh nghèo về trang thiết bị cần thiết cho học tập như sách vở, bút thước, có chính sách về miễn giảm học phí, bảo đảm điều kiện cho các em học sinh nghèo có điều kiện đến trường và theo học. 15
Có những chính sách và các quỹ khen thưởng cho những học sinh nghèo vượt khó, tạo động lực cho các em hăng say trong học tập, vượt qua những mặc cảm và cản trở của sự nghèo khó, giúp các em vươn lên, trở thành những con người tri thức 15
2.2 Vai trò quan trọng của giáo dục đối với trẻ em nghèo tại khu vực miền núi phía Bắc 16
2.3 Triển vọng của việc nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục 17
3. Cơ sở pháp lý của việc phát triển giáo dục cho trẻ em 20
II. CÁC TIấU CHÍ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC 22
1. Các chỉ tiêu đo lường việc tiếp cận giáo dục 22
1.3 Tỷ lệ đi học đặc trưng theo tuổi (cấp X) 22
1.4 Tỷ lệ phổ cập trung học cơ sở 23
2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả và chất lượng của giáo dục 24
2.1 Chỉ tiêu hiệu quả trong giáo dục 24
2.2 Chỉ tiêu tỷ lệ biết chữ 24
2.3 Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp học hàng năm 24
2.5 Xếp hạng học lực của học sinh 25
2.6 Các chỉ tiêu đánh giá về quy mô giáo dục 25
2.7 Nhóm chỉ tiêu đánh giá nguồn lực và cơ sở vật chất phục vụ cho giáo dục 26
3. Chỉ số mức chênh lệch PAR 26
4. Công bằng xã hội trong giáo dục 27
III. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC THỰC HIỆN TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO TẠIKHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 28
1. 3 Các vấn đề về ngân sách 30
2. Các nhân tố phi giáo dục 30
2.1. Các nhân tố về kinh tế 30
2. 2. Các nhân tố về tự nhiên và xã hội 31
THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 33
I. TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC CÁC CẤP CHO TRẺ EM NGHẩO KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 33
1. 1 Khái niệm về giáo dục mầm non 33
1. 2 Thực trạng giáo dục mầm non tại khu vực miền núi phía Bắc 33
2.1. Thực trạng giáo dục tiểu học tại khu vực miền núi phía Bắc 37
2. 2 Các chỉ số đánh giá thực trạng giáo dục tiểu học tại khu vực miền núi phía Bắc 38
3. Giáo dục trung học cơ sở 43
3. 1 Tổng quan về cấp giáo dục trung học cơ sở tại miền núi phía Bắc những năm qua 43
3. 2 Các chỉ số đánh giá thực trạng giáo dục trung học cơ sở tại khu vực miền núi phía Bắc 45
II. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 48
1. Khả năng tiếp cận giáo dục 48
1.1 Khả năng tiếp cận giáo dục mầm non 48
1.2 Khả năng tiếp cận giáo dục tiểu học 49
1.3 Khả năng tiếp cận giáo dục trung học cơ sở 51
2. Những khó khăn còn tồn tại 55
- Tỉ lệ các cháu 3 - 5 tuổi vào học mẫu giáo còn thấp,mạng lưới trường lớp chưa phát triển, thiếu giáo viên, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Tỷ lệ học sinh chuyển lớp còn thấp, tỷ lệ huy động học sinh ra lớp đạt thấp, chất lượng và hiệu quả giáo dục còn nhiều hạn chế. Kết quả phổ cập giáo dục tiểu học – xúa mù chữ chưa vững chắc, đặc biệt là các xã vùng sâu, vùng xa. 55
-Vấn đề phổ cập giáo dụcđúng độ tuổi tiến hành chậm,việcxâydựngtrườngchuẩnquốcgiacònnhiềukhókhăn.Sốxãđạtchuẩnphổcậpgiáodụctiểuhọcđúngđộtuổithấp,nhấtlàởnhữngxãvùngsâu,vùngxa.Mậtđộdâncưthấp,địahìnhphứctạp,địabànsinhsốngphân tán xa xôi hẻo lánh, còn nhiều phong tục lạc hậu. 55
-Nguy cơ tái mù chữ đang có chiều hướng gia tăng, nhiều xã đã mất chuẩn, kết quả xúa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học chưa vững chắc. Một số tỉnh, mạng lưới các trường phổ thông cơ sở chưa phủ kín các xã, một số nơi có nguy cơ không thực hiện được mục tiêu phổ cập trung học cơ sở vào năm 2010. 56
-Đầu tư ngân sách từ nhà nước cho giáo dục còn nhiều bất cập, kinh phí cấp cho giáo dục tính trên đầu học sinh thấp. Chủ trương xã hội húa giáo dục còn nhiều hạn chế vì người dân còn nghèo, tỷ lệ hộ nghèo cao, kinh tế của dân chủ yếu là tự cung tự cấp, khó huy động cho giáo dục, huy động từ ngân sách địa phương, trong dân gặp nhiều khó khăn. 56
-Cơ sở vật chất vừa thiếu vừa xuống cấp, trường phân tán, tản mạn, thiếu quỹ đất để quy hoạch xây dựng trường chuẩn quốc gia. Trang thiết bị dạy - học chưa đảm bảo, vì vậy nhiều nơi chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh. Một bộ phận không ít học sinh ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn sau khi đã tốt nghiệp tiểu học không có điều kiện tiếp tục học lên hoặc theo học hết chương trình trung học cơ sở 56
- Tỷ lệ lưu ban và bỏ học ở các cấp học cao hơn tỷ lệ chung của cả nước, chất lượng học sinh kém, khoảng cách chênh lệch trình độ giữa vùng thuận lợi và khó khăn ngày càng xa; việc triển khai việc đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và sách giáo khoa còn nhiều hạn chế. 56
-Đội ngũ giáo viên không đồng bộ vừa thừa, vừa thiếu. Thiếu giáo viên dạy ngoại ngữ, tin học, nhạc họa. Bên cạnh số lượng giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp huyện, tỉnh ngày một tăng thì còn một bộ phận giáo viên không đạt chuẩn, nhất là giáo viên tiểu học, mầm non, trung học cơ sở. Thực tế đó ảnh hưởng không nhỏ đến việc phổ cập và nâng cao chất lượng giáo dục. 56
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý chậm được đổi mới, chất lượng thấp. Các trường học đang phải đứng trước mâu thuẫn giữa yêu cầu mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo và một bên là năng lực hạn chế của hệ thống. Cơ chế tuyển dụng, bố trí, đãi ngộ, đánh giá và chế độ chính sách đối với giáo viên và cán bộ quản lý còn nhiều bất hợp lý, chưa tạo ra được động lực để giáo viên tự rèn luyện về phẩm chất, nâng cao năng lực. 57
- Chất lượng học tập của học sinh giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số có sự chênh lệch khá lớn. Nguyên nhân là do vốn tiếng Việt của học sinh dân tộc có nhiều hạn chế, tâm lý còn rụt rè, nhút nhát, các điều kiện hỗ trợ cho việc học tập thiếu thốn và hầu hết các em không có thói quen tự học và thời gian học ở nhà 57
- Bộ phận nhân dân và đồng bào dân tộc thiểu số nhận thức về việc học tập để nâng cao dân trí chưa cao, sự quan tâm đến việc học tập của con em còn hạn chế. Không ít người dân còn tư tưởng ý lại, trông chờ vào sự đầu tư của Nhà nước. Chưa tìm ra cách phối hợp phổ biến kiến thức đến các gia đình có hiệu quả để cho các bậc cha mẹ được trang bị kiến thức trong việc dạy dỗ con cái. 57
- Động cơ và ý thức học tập nhằm nâng cao trình độ văn húa ở một số thanh, thiếu niên là người dân tộc thiểu số chưa cao. Hiện còn thiếu các biện pháp khả thi mang tính bắt buộc những người trong độ tuổi phải đi học để hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở. 57
- Còn thiếu vắng những chương trình, dự án, chính sách mang tính từ thiện hỗ trợ trẻ em nghèo các vùng dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc. Do kinh tế ngày càng phát triển, phân hóa xã hội mở rộng, tỷ lệ các trẻ em nghèo bị thiệt thòi trong giáo dục ngày càng tăng lên, và dẫn đến các em phải chịu điều kiện học tập khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt, và từ đó lại quay trở lại cái vòng luẩn quẩn về đói nghèo và giáo dục. 57
3. Nguyên nhân của những tồn tại 58
- còn nhiều khó khăn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, do đó dẫn đến có sự chênh lệch lớn so với các vùng có điều kiện thuận lợi hơn, gây ra cản trở công tác giáo dục cũng như tiếp cận giáo dục tại nơi đây 58
- Trong những năm qua chúng ta chưa quan tâm đúng mức đến bậc học mầm non, một số nơi còn thả nổi. Mặt khác, do chúng ta có chủ trương xã hội húa mạnh bậc mầm non, chủ yếu dựa vào sự đóng góp của dân, vì thế các tỉnh khó khăn không có điều kiện phát triển bậc học này. Do đó chất lượng học sinh ngay từ lớp 1 đã thấp, kéo theo chất lượng thấp ở các lớp sau 58
- Ở những xã đặc biệt khó khăn, trình độ dân trí còn thấp chủ yếu là học tiểu học hoặc mới được xoa mù chữ, nên chưa đủ điều kiện để xây dựng trường trung học cơ sở. 58
- Chúng ta chưa chú ý đến việc đầu tư phát triển bậc học mầm non ở vùng dân tộc thiểu số, mà chủ yếu dựa vào sự đóng góp của dân và nguồn kinh phí của địa phương, vì không có kinh phí để xây dựng trường, lớp, dân không có tiền để đóng góp, một số nơi dân đóng góp bằng hiện vật để trả công cho giáo viên, đời sống của giáo viên ngoài biên chế rất khó khăn, nhiều cô giáo phải bỏ việc, cơ sở vật chất ngày càng xuống cấp. 58
- Do thiếu kinh phí và nhu cầu về phòng học tăng, nên nhiều nơi đã phải làm những phòng học tạm với bàn ghế đơn sơ, chỉ sau 1 đến 2 năm cơ sở vật chất hỏng, nát phải làm lại, vì thế, cơ sở vật chất luôn trong tình trạng tạm bợ. 58
- Do hoàn cảnh kinh tế các tỉnh khó khăn, đời sống đồng bào các dân tộc còn nghèo, bên cạnh đó lại hạn chế về chỉ tiêu tuyển sinh nên quy mô phát triển các trường lớp cũng chưa phát triển mạnh, học sinh phải lao động kiếm thêm thu nhập cho gia đình nên thời gian học tập rất ít. 58
- Nhiều xã chưa có trường trung học cơ sở, thiếu giáo viên,chất lượnggiáoviênchưađảmbảo,trườngcáchxanhàhọcsinh,địabànhiểmtrở,dođódẫnđếntrìnhtrạnghọcsinhngạiđihọc,bêncạnhđóhiệuquảgiáodụcthấp,tỷlệlưuban,bỏhọccao. 58
- Giáo viên trung học phần lớn là từ nơi khácđến, khó thu hút giáo viên về công tác những nơi khó khăn, bên cạnh đó nhiều giáo viên đã công tác lâu năm muốn xin chuyển vùng nên đã gây ra tình trạng thiếu giáo viên. Việc luân chuyển giáo viên cũng đang gặp khó khăn nên chưa có điều kiện để thay thế, nâng cao tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn. Giáo viên chưa đồng bộ về cơ cấu, thiếu giáo viên dạy các môn chuyên biệt là do chúng ta chưa chú ý đào tạo loại hình giáo viên này. 59
- Một số địa phương trong khu vực thiếu đôn đốc, kiểm tra, thiếu kinh phí hỗ trợ để phát triển giáo dục, không có môi trường để sử dụng kiến thức đã học, sách báo cho trẻ em đọc, dẫn đến tình trạng tái mù chữ 59
- Công tác quản lý giáo dục – đào tạo chậm đổi mới, còn những bất cập trên các mặt: Quy hoạch, kế hoạch, cơ chế chính sách, năng lực, trách nhiệm quản lý. 59
- Nhận thức của các cấp, các ngành còn có những mặt chưa thực sự sâu sắc, toàn diện, chưa thấy được tính cấp bách và tầm quan trọng của giáo dục`–đào tạo và trách nhiệm của cấp, ngành mình đối với sự phát triển giáo dục – đào tạo, thậm chí còn có nơi coi sự nghiệp giáo dục – đào tạo là trách nhiệm của riêng ngành giáo dục. 59
ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO KHU VỰC 59
I. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 59
1. Định hướng phát triển giáo dục Việt Nam 60
1.1 Xu thế phát triển giáo dục 60
1.2 Mục tiêu và định hướng trong kế hoạch hành động quốc gia giáo dục cho mọi người 2003 - 2015 60
2. Định hướng phát triển giáo dục cho trẻ em nghèo tại khu vực miền núi phía Bắc 63
2. 1 Định hướng về cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giáo dục tại vùng 63
2. 2 Định hướng về công tác phổ cập giáo dục 64
2. 3 Định hướng về phát triển đội ngũ giáo viên 65
II. PHƯƠNG HƯỚNG TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHẩO KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 66
1. Một số phương hướng chủ yếu 66
1. 1 Thực hiện tốt công tác tiếp cận và phổ cập giáo dục cho trẻ em nghèo 66
1. 2 Nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đào tạo 66
1. 3 Đẩy nhanh tiến độ và hoàn thành kế hoạch kiên cố húa trường lớp 67
1. 4 Thực hiện tốt chính sách cử tuyển, đào tạo theo địa chỉ 67
1. 5 Chấn chỉnh tăng cường nền nếp, kỷ cương bổ sung cán bộ quản lý 68
2. Phương hướng tăng cường khả năng tiếp cận giáo dục cho trẻ em nghèo 68
2. 1 Đổi mới mạnh mẽ quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo tại khu vực miền núi phía Bắc 68
2. 2 Xây dựng đội ngũ giáo viên có chất lượng 69
2. 3 Phát triển hệ thống trường lớp, hoàn thiện công tác tiếp cận giáo dục 70
III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN KẾ HOẠCH TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC 71
1. Giải pháp tiếp cận giáo dục mầm non 71
1.1 Mở rộng mục tiêu tiếp cận 72
1. 2 Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục mầm non 73
1.3 Đào tạo cán bộ quản lý có năng lực 73
1. 4 Cải thiện và nâng cao điều kiện học tập của học sinh mầm non 74
2. Giải pháp tiếp cận giáo dục cơ bản (tiểu học và trung học cơ sở ) cho trẻ em nghèo tại khu vực miền núi phía Bắc. 74
2. 1 Tăng cường cơ sở vật chất 74
2. 2 Tăng cường đầu tư cho giáo dục 75
2. 3Phát triển đội ngũ quản lý giáo dục 76
2. 4 Giải pháp thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở 77
- Lên danh sách tổng thể về trẻ em nghèo tại vùng núi phía bắc để xây dựng chiến lược, kế hoạch chuẩn bị nguồn nhân lực, trang thiết bị và những phương tiện cần thiết khác cho giáo dục các em.. 78
- Thường xuyên tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là phụ huynh học sinh - những người bảo lãnh về nhu cầu giáo dục của trẻ em và trách nhiệm của gia đình, cộng đồng trong giáo dục trẻ em. Kết hợp với các cá nhân, tổ chức kinh tế - xã hội để thực hiện xã hội hoá giáo dục trẻ em khu vực miền núi phía Bắc nói chung và trẻ em nghèo tại khu vực nói riêng 78
2. 5 Đáp ứng nhu cầu học tập cho trẻ em khu vực miền núi phía Bắc 79
2. 6 Nâng cao chất lượng công tác quản lý giáo dục 79
2. 7 Giải pháp đối với giáo viên 80
2. 8 Đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục 82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85
Nguyễn Trọng Hải Lớp: KTPT 46
Những tài liệu gần giống với tài liệu bạn đang xem
Những tài liệu bạn đã xem
Giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận giáo dục cho trẻ em nghèo tại khu vực miền núi phía Bắc
PHẦN I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHÈO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC PHẦN II: THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO TRẺ EM NGHÈO TẠI KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC PHẦN III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG
docx Đăng bởi
tuannguyenssc
