Ta đã biết sự ra đời của chủ nghĩa tư bản đã giải phóng loài người khỏi “đêm trường trung cổ” của xã hội phong kiến, đoạn tuyệt với nền kinh tế tự nhiên, tự cấp tự túc chuyển sang phát triển kinh tế hàng hoá tư bản chủ nghĩa, chuyển sản xuất nhỏ thành nền sản xuất lớn hiện đại. Trong quá trình phát triển, chủ nghĩa tư bản đã đạt được nhiều thành tựu, những mặt tích cực đối với phát triển sản xuất. Dưới tác động của quy luật giá trị thặng dư và các quy luật kinh tế của sản xuất hàng hoá, chủ nghĩa tư bản đã làm tăng năng suất lao động, tạo ra khối lượng của cải khổng lồ hơn nhiều xã hội trước cộng lại.

Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực nói trên, chủ nghĩa tư bản đã gây ra những hậu quả nặng nề cho loài người: hai cuộc chiến tranh thế giới đẫm máu và hàng trăm cuộc chiến tranh cục bộ khác; chạy đua vũ trang và ô nhiễm môi trường; nạn đói nghèo và bệnh tật của hàng trăm triệu người, nhất là các nước chậm phát triển. Trong sự vận động đầy mâu thuẫn, chủ nghĩa tư bản đã đạt được những thành tựu nhưng mặt khác nó vẫn thể hiện những mâu thuẫn ngày một sâu sắc trong lòng xã hội tư bản. Lênin đã nhận xét: xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản là theo hai xu hướng trái ngược nhau: sự phát triển nhanh chóng song song với trì trệ thối nát. Tất cả những nhân tố đó đã làm nổi bật một điều, đó là chủ nghĩa tư bản ngày nay vẫn còn sức sống và mặt khác cũng nói lên rằng chủ nghĩa tư bản ngày nay đang vấp phải những giới hạn nhất định, mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản ngày nay vẫn chưa được giải quyết.

Nội dung tóm tắt

Chương 1: Thành tựu của chủ nghĩa tư bản ngày nay

Chương 2: Giới hạn lịch sử của chủ nghĩa tư bản

Chương 3: Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản ngày nay