Cuộc góp ý sôi động trên báo chí trước thềm Đại hội Đảng còn chưa khép lại thì những

luận bàn đầu tiên về Dự luật Trưng cầu dân ý2 và Bảo vệ Hiến pháp3 đã hé lộ cho chúng

ta những cuộc tranh luận lớn tiếp theo. Dường như đã đạt được đồng thuận giữa những

người lãnh đạo đất nước và toàn xã hội về quy mô “toàn diện”4 của thời kì Đổi mới II.

Câu hỏi trung tâm cũng đã được tổng kết rất gọn và thách thức: Đổi mới II: Đổi mới thế

nào?5 Liệu sẽ có một thời kì đổi mới trong nhận thức xã hội, tạo ra một đồng thuận mới

về tương lai của Đổi mới II?

Bài viết này sẽ góp một cái nhìn lại về thời kì Đổi mới I (1986-2006), không phải qua

những thay đổi định lượng (GDP, tổng đầu tư, giá trị xuất khẩu v.v.), mà đặt chúng vào

một chiều lịch sử khác: lịch sử của biến đổi thể chế.

Bài học từ lịch sử của Đổi mới I sẽ cho ta thấy sự tương tác mạnh mẽ giữa những cuộc

cải cách khác nhau. Chúng trì kéo hay thúc đẩy lẫn nhau, đồng thời biến đổi cấu trúc xã

hội mà trên nền đó các cuộc cải cách mới được thành hình. Những nền móng dang dở của

Đổi mới I và hệ quả của nó với Đổi mới II sẽ được phân tích trong phần 2 của bài này