chủ nghĩa hiện thực Về QUAN Hệ QUốC Tế:

Tõ TRUYềN THốNG ĐếN HIệN Tại Và MéT Sè NHậN XéT

TS. Nguyễn Hoàng Giáp

Trong lịch sử quan hệ quốc tế thế kỉ XX, đứng trước những yêu cầu bức xúc của việc kiến giải các mối quan hệ ngày càng gia tăng phức tạp giữa các quốc gia - dân tộc và sự đòi hỏi của việc hoạch định chính sách cũng như chiến lược đối ngoại phù hợp với những biến chuyển của tình hình thế giới, đã xuất hiện hàng loạt các lý thuyết khác nhau về quan hệ quốc tế ở các nước Phương Tây và Mỹ. Mét trong những lý thuyết đó là Chủ nghĩa hiện thực về quan hệ quốc tế (Realism for International Relations).

Những tư tưởng của Chủ nghĩa hiện thực (Realism) từng bước hình thành, hoàn thiện từ những thập niên đầu thế kỷ XX và trở thành một hệ thống quan điểm lý luận khá hoàn chỉnh về quan hệ quốc tế. Nhiều quốc gia Phương Tây đã vận dụng lý thuyết của Chủ nghĩa hiện thực để làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách đối ngoại của mình. Chủ nghĩa hiện thực về quan hệ quốc tế có sự phát triển nhất là ở Mỹ và hiện đang được chính quyền của G. W. Bush nghiên cứu vận dụng với mức độ khác nhau đểxác lập một đường lối đối ngoại mang dấu Ên riêng so với chính sách đối ngoại dưới thời Tổng thống B.Clinton.

I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LÝ THUYẾT CHỦ NGHĨA HIỆN THỰC VỀ QUAN HỆ QUỐC TẾ

Vào cuối thế kỷ XIX- đầu thế kỷ XX, CNTB tự do cạnh tranh bước vào giai đoạn mới - giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, với sự xuất hiện các tổ chức độc quyền. Trình độ xã hội hóa của sản xuất và hiện đại hóa kỹ thuật ngày càng cao đã hình thành một thị trường thế giới thống nhất, cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn. Giữa các nước tư bản đế quốc, mâu