ẹAậT VAÁN ẹEÀ

        Tửứ khi con ngửụứi bieỏt taùo ra lửỷa vaứ sửỷ duùng lửỷa (khoaỷng 5000 naờm trửụực coõng nguyeõn) thỡ boỷng luoõn laứ tai naùn song haứnh cuứng vụựi sửù toàn taùi vaứ phaựt trieồn cuỷa loứai ngửụứi. Maởc duứ nhaõn loùai luoõn coỏ gaựng tỡm hieồu, nghieõn cửựu veà boỷng, ủửa ra caực bieọn phaựp cửựu chửỷa nhaốm haùn cheỏ thửụng toồn do boỷng gaõy ra, song soỏ tyỷ leọ tai naùn boỷng vaứ tyỷ leọ tửỷ vong do boỷng gaõy ra vaón coứn cao.[35]

Theo taứi lieọu cuỷa toồ chửực y teỏ theỏ giụựi tyỷ leọ tửỷ vong do sinh hoaùt ụỷ treỷ em lụựn hụn raỏt nhieàu so vụựi tyỷ leọ tửỷ vong do beọnh gaõy ra, trong ủoự tửỷ vong do boỷng ủửựng haứng thửự 3.

       Treõn theỏ giụựi treỷ em bò boỷng coự tyỷ leọ cao. Taùi beọnh vieọn tripoly ụỷ Libia(naờm 2000) treỷ em bò boỷng coự tyỷ leọ 60% trong soỏ nhửừng ngửụứi boỷng.ÔÛ Ai Caọp (naờm 1996) boỷng treỷ em chieỏm 40.2%, ụỷ AÁn ẹoọ (naờm 1996) treỷ em bò boỷng chieỏm tyỷ leọ 45%, ụỷ Nam Phi treỷ em bò boỷng chieỏm tyỷ leọ 68. 5%. Coứn ụỷ Hoa Kyứ , haứng naờm coự khoaỷng 1, 2 trieọu ngửụứi bũ boỷng,50. 000 ngửụứi phaỷi naốm ủieàu trũ taùi caực trung taõm chửỷa boỷng trong ủoự 30. 000 laứ treỷ em tửứ 1 ủeỏn 15 tuoồi.[27, 35]

       Boỷng coứn ủeồ laùi nhửừng di chửựng naởng veà thaồm myừ vaứ chửực naờng treõn cụ theồ treỷ. Di chửựng laứm cho treỷ thieỏu tửù tin, luựng tuựng, ngaùi nguứng che daỏu nhửừng khuyeỏt taọt khi tieỏp xuực coọng ủoàng trong sinh hoaùt, hoùc taọp. Di chửựng boỷng vaứ tửỷ vong do boỷng laứ maỏt maựt lụựn vụựi gia ủỡnh, coọng ủoàng vaứ xaừ hoọi.[28, 29]

      Trong thaọp kyỷ 90 vaón coự khoaỷng haứng chuùc ngaứn beọnh nhaõn boỷng buoọc phaỷi vaứo beọnh vieọn ủieàu trò (Saffle J.R-1995) với tổ leọ boỷng đầu mặt cổ là 17%.[10]