Mở đầu

Nhìn lại hơn 20 năm đổi mới cũng là đánh giá một quá trình, một giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta. Sự hội nhập đó là một bộ phận cấu thành, một trong những điều kiện và nhân tố cho sự thành công của sự nghiệp đổi mới. Chúng ta hiểu hội nhập kinh tế quốc tế như thế nào? Thiết nghĩ đó trước hết là nhận thức rằng nền kinh tế thế giới và các nền kinh tế quốc gia là một thể thống nhất, trong đó sự tương tác giữa các nền kinh tế quốc gia, cũng như với từng nền kinh tế quốc gia với tổng thể quy luật, cơ chế , tập quán vận hành của kinh tế toàn cầu sẽ quy định một cách cơ bản sự phát triển và hưng thịnh của mỗi nền kinh tế quốc gia và của cả kinh tế thế giới. Nói cách khác, trong thời đại quốc tế hóa, không một nền kinh tế nào có thể phát triển trong sự khép kín độc lập. Thực ra dân tộc Việt Nam trong lịch sử của mình đặc biệt từ khi có đảng lãnh đạo đã khẳng định giá trị của hội nhập khi kết hợp cộng hưởng tài tình nội lực với ngoại lực trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà và lập lại hòa bình. Đương nhiên phương thức, quá trình hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế của một quốc gia sẽ tạo nên mức độ phát triển khác nhau của từng nền kinh tế quốc gia. Điều này càng đúng khi thế giới đi vào toàn cầu hóa.

Toàn cầu hóa đặt mỗi nước xã hội trước những thực tế và những bài toán hết sức phức tạp, đòi hỏi vừa có tầm nhìn tổng thể, biện chứng vừa có hiểu biết rất cụ thể, vừa có thể thích nghi nhanh chóng và linh hoạt. Để có thể làm được điều đó, chúng ta Việt Nam nói chung và từng chủ thể kinh tế Việt Nam nói riêng cần nghiên cứu suy ngẫm và tự xác định chúng ta đứng ở vị thế nào trong “ thế giới phẳng”, trong “dây chuyền cung toàn cầu”. Thiếu điều đó không thể hội nhập kinh tế quốc tế thành công, không thể phát huy đầy đủ lợi thế so sánh và tối ưu hoá các điều kiện phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam. Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế khách quan dang lôi kéo tất cả các quốc gia vào vòng vận động của nó. Tuy nhiên sân chơi quốc tế là một sự đọ sức không cân bằng và việc hội nhập mang lại cả những thời cơ vận hội và những thách thức to lớn mà những quốc gia nghèo và hội nhập phải vượt qua. Việt Nam là một nước đang phát triển và hội nhập muộn, quy mô và năng lực cạnh tranh còn hết sức nhỏ bé. Việt Nam ra nhập và trở thành thành viên của các tổ chức kinh tế và các tổ chức tài chính thế giới đã cho thấy sự hội nhập của chúng ta không chỉ còn dừng lại ở những phần chính sách hoặc trong một số khuôn khổ riêng biệt nào nữa. Đó là sự hội nhập mang tính chủ động và có tầm nhìn dài hạn và đang được thực hiện theo đúng lộ trình của chúng ta, như chúng ta mong muốn. Thông qua việc hội nhập này Việt Nam từng bước khẳng định vị thế, vai trò đang càng ngày nổi lên như một thành viên rất tích cực và có trách nhiệm trong cộng đồng kinh tế quốc tế. Rõ ràng đường lối chủ động hội nhập kinh tế thế giới của chúng ta mang lại những đóng góp tích cực cho nền kinh tế đất nước trong quá trình phát triển. Chủ động hội nhập kinh tế và khu vực là một chính sách lớn của Đảng cộng sản Việt Nam và nhà nước Việt Nam. Và trong quá trình hội nhập ấy nhà nước đóng vai trò rất quan trọng. Sau đây là một số lĩnh vực quan trọng mà thể hiện được rõ nét nhất những vai trò của nhà nước trong hội nhập kinh tế quốc tế.