Báo cáo khoa học                                                              Lê Thị Trang

MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài

Edgar Allan Poe là nhà thơ, nhà văn Mỹ vĩ đại, một trong hai người mà theo Jorges Luis Borges, thiếu họ văn học hiện đại không thể như nú đang tồn tại. Truyện ngắn của ông mang lại cho người đọc những cảm nhận độc đáo. Ông được mệnh danh là ông tổ của truyện trinh thám, truyện kinh dị và truyện rối loạn tâm thần.

Nghiên cứu về E. A. Poe trên thế giới ngày càng nhiều nhưng ở Việt Nam đây vẫn còn là một đề tài cần được nhiều sự quan tâm hơn nữa. Các công trình nghiên cứu về E. A. Poe ở Việt Nam chủ yếu ở truyện trinh thám và truyện kinh dị mà chưa quan tâm nhiều đến đề tài “rối loạn tâm thần”. Rối loạn tâm thần có thể thấy là một kiểu truyện độc đáo với những nhân vật dị biệt, mang lại cho người đọc cảm nhận về trạng thái tâm lý không chỉ của nhân vật mà của cả thời đại nhân vật sống.

Kiểu nhân vật rối loạn tâm thần là đóng góp lớn của Poe trong việc xây dựng nhân vật, khám phá chiều sâu tâm lí con người. Qua những câu chuyện này, nhà văn không chỉ đóng góp cho văn học kiểu nhân vật mà còn đóng góp cho tâm lý học, y học trong việc tìm hiểu những biểu hiện rối loạn tâm thần của con người và những nguyên nhân dẫn tới tình trạng này.

2.     Lịch sử vấn đề

Edgar Allan Poe đến với độc giả Việt Nam từ trước 1945. Theo Bùi Việt Thắng thì bản dịch Poe sớm nhất là của Vũ Ngọc Phan vào năm 1930 [28;145]. Tuy vậy, Poe được độc giả nước ta thực sự biết đến phải sau 1945.

Poe được hai tác giả Dorothy Brewster và John Burrell dành những ý kiến đánh giá trân trọng : “Poe có một vị trí đặc biệt trong văn giới, và khó có thể xếp ông vào loại nào (…) ông có một trực giác nhạy bén để quan sát những biến chuyển lạ lùng và không thể tiên đoán của tính tình con người, do đó ông đã mở đường cho những nghệ sĩ lớp sau, trầm tĩnh hơn, trong việc khám phá địa hạt tâm lớ” [4;45].

Lớp: K56C - Khoa Ngữ văn                                          Trường ĐHSP Hà Nội