Tổng công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam VINACONEX được thành lập ngày 27 tháng 9 năm 1988 theo Quyết định số 1118 BXD/TCLĐ, với tiền thân là Công ty Dịch vụ và Xây dựng nước ngoài trực thuộc Bộ xây dựng .

Theo Quyết định số 992/BXD-TCLĐ ngày 20 tháng 11 năm 1995 của Bộ Xây dựng, Tổng công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam với tên gọi ban đầu là Tổng công ty Xuất nhập khẩu Xây dựng Việt Nam đã chính thức trở thành một Tổng công ty Nhà nước nhiều thành viên mới là các công ty trực thuộc Bộ Xây dựng trước đây. Sau 19 năm xây dựng và trưởng thành, tới nay VINACONEX đã trở thành một trong những Tổng công ty hàng đầu trong lĩnh vực thi công xây lắp và kinh doanh bất động sản ở Việt Nam.

Hiện nay, Tổng công ty trực tiếp điều hành hoạt động của 24 đơn vị hạch toán phụ thuộc và quản lý phần vốn góp tại 45 công ty thành viên hạch toán độc lập. Ngoài ra, Tổng công ty còn góp vốn không chi phối tại 17 công ty liên kết khác. Tổng công ty cùng với hệ thống các công ty thành viên trải dài từ Hải Phòng, Hà Nội tới Quảng Nam, Đồng Tháp, Bà Rịa Vũng Tàu, Đắc Lắc, thành phố Hồ Chí Minh đã tạo nên sức mạnh tổng hợp của toàn Tổng công ty VINACONEX.